Bài 2: Những bài thuốc chữa bệnh từ dược liệu muồng trâu

Trong kho tàng dược liệu dân gian Việt Nam, cây muồng trâu (còn gọi là muồng lác, muồng xức, cây lác đen) được biết đến như một vị thuốc quý, dễ tìm, dễ dùng. Cây mọc hoang ở nhiều vùng quê, mang giá trị chữa bệnh từ lá, quả, thân cho đến hạt. Từ xa xưa, dân gian đã dùng muồng trâu trị các chứng bệnh ngoài da, táo bón, dị ứng, viêm họng, thấp khớp… Ngày nay, nhiều nghiên cứu hiện đại cũng chứng minh tác dụng kháng khuẩn, chống viêm và nhuận tràng của loại cây này. Trong bài 2, Tạp chí Sức khỏe Việt xin giới thiệu tới bạn đọc những bài thuốc chữa bệnh từ muồng trâu để thấy rõ hơn giá trị của dược liệu này.
Lá cây muồng trâu thường được dùng để trị lác, hắc lào, dị ứng và nấm ngoài da
Lá cây muồng trâu thường được dùng để trị lác, hắc lào, dị ứng và nấm ngoài da

1. Bài thuốc trị dị ứng và nấm ngoài da

Muồng trâu được xem là “khắc tinh” của các bệnh da liễu nhờ tác dụng kháng nấm, giảm ngứa và làm lành tổn thương da.

Bài thuốc 1: Dùng 1 lá muồng trâu, giã nhỏ rồi nấu với nước ấm thành hỗn hợp sệt, thoa lên vùng da ngứa hoặc nấm, ngày 3 – 4 lần.

Bài thuốc 2: Lấy 5 – 20g quả khô (đã bỏ hạt) cùng cuống lá, hãm với 1 lít nước sôi, uống 1 tách nhỏ vào buổi tối để giảm dị ứng.

Bài thuốc 3: Sắc lá muồng trâu thành nước đặc, dùng đắp trực tiếp lên vùng da bị bệnh hoặc pha tắm hằng ngày.

2. Bài thuốc chữa viêm họng

Lá muồng trâu còn có thể giúp giảm viêm họng, đau rát cổ nhờ đặc tính kháng khuẩn.

Chuẩn bị: Một nắm lá tươi.

Thực hiện: Nghiền, ép lấy nước, pha loãng để súc miệng mỗi ngày. Kiên trì vài ngày sẽ thấy giảm ngứa rát, ho khan.

3. Bài thuốc chữa đau thần kinh tọa

Trong y học cổ truyền, muồng trâu được phối hợp với nhiều dược liệu khác để chữa bệnh về xương khớp, thần kinh.

Chuẩn bị: Rễ nhàu, thần thông, kiến cò mỗi thứ 12g; đỗ trọng 8g; cây lức 20g; muồng trâu 24g.

Thực hiện: Sắc uống, ngày 1 thang. Bài thuốc này giúp giảm đau nhức thần kinh tọa, cải thiện vận động.

4. Bài thuốc chữa táo bón

Nhờ chứa hoạt chất Sennoasides, muồng trâu có tác dụng nhuận tràng mạnh.

Chuẩn bị: 20g lá muồng trâu khô.

Thực hiện: Đun với 1 lít nước, uống 1 ly nhỏ trước khi ngủ. Đây là cách đơn giản, hiệu quả, thích hợp cho người hay bị táo bón do nhiệt.

5. Bài thuốc chữa thấp khớp

Muồng trâu khi kết hợp với các vị thuốc khác sẽ phát huy công dụng tiêu viêm, trừ thấp.

Chuẩn bị: Rễ cỏ xước, dứa dại, tang ký sinh, quế chi mỗi thứ 20g; vòi voi 30g; muồng trâu 40g.

Thực hiện: Sắc uống ngày 1 thang, dùng liên tục trong 7 – 10 ngày. Bài thuốc giúp giảm sưng đau, cứng khớp.

6. Bài thuốc trị lác, hắc lào

Bài thuốc 1: Lá muồng trâu giã nát, trộn cùng ít muối hoặc nước cốt chanh, bôi trực tiếp lên da.

Bài thuốc 2: Nghiền nát lá muồng trâu, ngâm trong nước sôi có pha natri fluorid 24 giờ, sau đó lọc lấy nước, thêm cồn 90 độ và ngâm tiếp 24 giờ. Dịch cồn ép ra sẽ tạo thành cao mềm, dùng bôi trực tiếp lên vùng da bị lác, hắc lào.

7. Bài thuốc trị đại tiện khó do nhiệt

Chuẩn bị: Đại hoàng 4 – 6g, chút chít và muồng trâu mỗi thứ 20g.

Thực hiện: Sắc uống trong ngày, có tác dụng nhuận tràng, giải nhiệt, hỗ trợ tiêu hóa.

8. Bài thuốc chữa lang ben

Lang ben là chứng bệnh da liễu phổ biến mà muồng trâu có thể hỗ trợ điều trị.

Chuẩn bị: 1 nắm lá muồng trâu và một ít muối.

Thực hiện: Đun lá với muối, dùng nước tắm mỗi ngày 1 lần. Hoặc giã nát lá, đắp trực tiếp lên da 2 – 3 lần/ ngày cho đến khi khỏi.

9. Bài thuốc chữa mẩn ngứa ngoài da

Chuẩn bị: 5 – 20g quả muồng trâu khô (bỏ hạt) và cuống lá.

Thực hiện: Ngâm trong 1 lít nước sôi, uống 1 ly nhỏ vào buổi tối. Bài thuốc này có tác dụng thanh nhiệt, giải độc, giảm mẩn ngứa.

10. Bài thuốc chữa táo bón nặng

Khi táo bón kéo dài, muồng trâu có thể phối hợp với cam thảo dây để tăng hiệu quả.

Chuẩn bị: Ngọn cam thảo dây non 40g, rễ muồng trâu 20g.

Thực hiện: Rửa sạch, đâm nhuyễn, hòa với nước sôi để nguội, chia uống 2 lần trong ngày.

Bài 2: Những bài thuốc chữa bệnh từ dược liệu muồng trâu

Lưu ý khi sử dụng muồng trâu

Chỉ nên dùng đúng liều lượng, tránh lạm dụng vì có thể gây tiêu chảy, đau bụng.

Phụ nữ có thai, trẻ nhỏ, người cơ địa nhạy cảm nên tham khảo ý kiến thầy thuốc trước khi dùng.

Khi áp dụng bài thuốc ngoài da, cần thử trước trên một vùng nhỏ để tránh kích ứng.

Từ những kinh nghiệm dân gian đến kết quả nghiên cứu hiện đại, cây muồng trâu đã chứng minh giá trị to lớn trong việc phòng và chữa nhiều bệnh. Với ưu điểm dễ tìm, dễ chế biến, muồng trâu trở thành một trong những dược liệu quen thuộc, góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Tuy nhiên, để đảm bảo an toàn, người bệnh nên áp dụng đúng liều lượng, đúng cách và có sự tư vấn từ thầy thuốc y học cổ truyền.

Đức Anh (T/h)

Tin liên quan

Công dụng chữa bệnh của 4 loài hoa mùa Xuân

Công dụng chữa bệnh của 4 loài hoa mùa Xuân

Mùa Xuân không chỉ mang đến sắc màu tươi mới của đất trời mà còn là thời điểm nhiều loài hoa khoe nở, ẩn chứa những công dụng chữa bệnh quý giá trong y học dân gian. Bốn loài hoa quen thuộc dưới đây không chỉ đẹp mà còn là những vị thuốc hữu ích, hỗ trợ chăm sóc sức khỏe hiệu quả.
Bài 3: Những lưu ý khi sử dụng các bài thuốc dân gian trị cảm cúm

Bài 3: Những lưu ý khi sử dụng các bài thuốc dân gian trị cảm cúm

Trong dân gian, nhiều loại thảo dược quen thuộc như chanh, mật ong, bưởi, ngải cứu, kinh giới, tía tô… được sử dụng rộng rãi để hỗ trợ điều trị cảm cúm. Những phương pháp này có ưu điểm là dễ làm, nguyên liệu sẵn có và mang lại hiệu quả nhất định khi được áp dụng đúng cách. Tuy nhiên, việc sử dụng thảo dược cũng có những điều cần đặc biệt lưu ý nhằm đảm bảo an toàn và tránh những tác dụng không mong muốn.
Bài 2: Những bài thuốc điều trị cảm cúm từ cây lá vườn nhà

Bài 2: Những bài thuốc điều trị cảm cúm từ cây lá vườn nhà

Trong bài 1 chúng tôi có giới thiệu những bài thuốc điều trị cảm cúm từ cây lá vườn nhà như: Tía tô, cúc tần, gừng… Bài 2 cùng Sức khỏe Việt tiếp tục mời quý độc giả khám phá thêm về Chanh và mật ong, ngải cứu, bưởi, tía tô, kinh giới...

Cùng chuyên mục

Bài thuốc chữa bệnh từ quả dừa

Bài thuốc chữa bệnh từ quả dừa

Quả dừa mang lại nhiều lợi ích về sức khỏe. Theo y học cổ truyền, từ cùi dừa, nước dừa đến vỏ quả dừa đều có tác dụng chữa bệnh. Sử dụng dừa một cách hợp lý sẽ góp phần nâng cao và bảo vệ sức khỏe toàn diện.
[E-Magazine] Cây khế - Dược liệu quen thuộc trong vườn nhà

[E-Magazine] Cây khế - Dược liệu quen thuộc trong vườn nhà

Cây khế là loài cây ăn quả quen thuộc trong đời sống, gắn liền với làng quê và nhiều bài thuốc dân gian. Không chỉ cho quả giàu dưỡng chất, hầu hết các bộ phận của cây khế như lá, quả, hoa, rễ đều được y học cổ truyền sử dụng làm thuốc, góp phần chăm sóc sức khỏe từ bao đời nay.
Thực dưỡng ngày Tết theo y học cổ truyền

Thực dưỡng ngày Tết theo y học cổ truyền

Theo y học cổ truyền, Tết là thời điểm chuyển giao âm - dương, khí trời lạnh, cơ thể dễ tích hàn, sinh đàm, rối loạn tiêu hóa nếu ăn uống quá mức các món béo, ngọt, cay nóng. Vì vậy, lựa chọn món ăn ngày Tết không chỉ để ngon miệng, mà còn nhằm điều hòa khí huyết, kiện tỳ vị, phòng bệnh đầu xuân.
Gừng - nghệ - sả: "Bộ ba thảo mộc" phòng bệnh khi thời tiết giao mùa

Gừng - nghệ - sả: "Bộ ba thảo mộc" phòng bệnh khi thời tiết giao mùa

Khi thời tiết chuyển mùa, đặc biệt giai đoạn giao thoa giữa nóng - lạnh hoặc mưa - hanh khô, cơ thể con người thường khó thích nghi kịp thời. Đây cũng là thời điểm các bệnh lý về đường hô hấp, tiêu hóa, xương khớp và suy giảm miễn dịch có xu hướng gia tăng. Bên cạnh các biện pháp chăm sóc sức khỏe hiện đại, việc sử dụng thảo mộc tự nhiên được xem là giải pháp hỗ trợ hiệu quả, an toàn và tiết kiệm. Trong đó, gừng, nghệ và sả được ví như “bộ ba thảo mộc” giúp phòng bệnh khi thời tiết giao mùa.
Sơn tra - Dược liệu dân dã hỗ trợ tiêu hóa và khí huyết

Sơn tra - Dược liệu dân dã hỗ trợ tiêu hóa và khí huyết

Sơn tra là một vị thuốc quý trong kho tàng y học cổ truyền, thường được biết đến không chỉ như một loại quả ăn được mà còn là dược liệu đem lại giá trị bồi bổ sức khỏe toàn diện. Từ lâu, nhân dân ta đã sử dụng sơn tra trong các bài thuốc điều trị rối loạn tiêu hóa, hỗ trợ tim mạch và nâng cao thể trạng.
Thuyền thoái (xác ve sầu) – Dược liệu tán phong nhiệt, tiêu viêm, hỗ trợ trị ho khàn tiếng và bệnh ngoài da

Thuyền thoái (xác ve sầu) – Dược liệu tán phong nhiệt, tiêu viêm, hỗ trợ trị ho khàn tiếng và bệnh ngoài da

Thuyền thoái là phần xác lột của ve sầu, được sử dụng khá phổ biến trong y học cổ truyền. Theo Đông y, vị thuốc này có tác dụng giải biểu nhiệt, tuyên phế, tán phong nhiệt, tiêu viêm, thường được dùng trong các chứng sốt cao co giật, đau đầu chóng mặt do phong nhiệt, khàn tiếng – mất tiếng, mày đay, mụn nhọt, ban chẩn và một số bệnh lý da liễu khác.

Các tin khác

Huyết kiệt – dược liệu giúp hoạt huyết, cầm máu, giúp vết thương nhanh lên da non

Huyết kiệt – dược liệu giúp hoạt huyết, cầm máu, giúp vết thương nhanh lên da non

Trong kho dược liệu Đông y, Huyết kiệt được nhận diện rất đặc trưng: một loại nhựa khô màu đỏ như máu, giòn, dễ vỡ, thường được dùng với mục đích hoạt huyết – tán ứ, sinh tân, giảm đau và hỗ trợ hồi phục da. Từ những vết bầm tím do chấn thương, tụ máu sưng đau, đến các tình trạng xuất huyết ngoài da, mụn nhọt lở loét… Huyết kiệt xuất hiện trong nhiều bài thuốc dân gian và y học cổ truyền như một “vị thuốc cầm máu – liền da” quen thuộc.
Gai dầu (cần sa) trong y học cổ truyền: Ranh giới mong manh giữa vị thuốc và hiểm họa

Gai dầu (cần sa) trong y học cổ truyền: Ranh giới mong manh giữa vị thuốc và hiểm họa

Gai dầu – còn gọi là cần sa – được nhắc đến trong y học cổ truyền thông qua hạt Hỏa ma nhân với công dụng nhuận tràng, hỗ trợ tiêu hóa. Tuy nhiên, đây cũng là dược liệu tiềm ẩn nhiều rủi ro nếu sử dụng sai cách. Việc hiểu đúng bản chất, công dụng và giới hạn an toàn của gai dầu là điều cần thiết để tránh những hệ lụy khó lường cho sức khỏe.
Giá trị của cây bình vôi trong kho tàng y học cổ truyền

Giá trị của cây bình vôi trong kho tàng y học cổ truyền

Trong kho tàng dược liệu truyền thống của người Việt, cây bình vôi là một vị thuốc quen thuộc. Bình vôi được y học cổ truyền ghi nhận với nhiều công dụng quý, đặc biệt trong hỗ trợ an thần, cải thiện giấc ngủ và điều hòa khí huyết.
Bất ngờ với lợi ích sức khỏe của lá ớt

Bất ngờ với lợi ích sức khỏe của lá ớt

Trong đời sống, cây ớt không chỉ được biết đến với quả cay nồng mà lá ớt cũng là một vị thuốc quen thuộc, gắn liền với nhiều bài thuốc dân gian. Theo y học cổ truyền, lá ớt mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe nếu được sử dụng đúng cách và hợp lý.
Hồi đầu thảo – dược liệu cổ truyền hỗ trợ điều hòa kinh nguyệt, giảm đau dạ dày

Hồi đầu thảo – dược liệu cổ truyền hỗ trợ điều hòa kinh nguyệt, giảm đau dạ dày

Hồi đầu thảo là một dược liệu quen thuộc trong y học cổ truyền, có tính bình, vị đắng, thường được sử dụng trong các bài thuốc hỗ trợ điều hòa kinh nguyệt, giảm đau dạ dày, trị mụn nhọt, viêm gan mạn tính và một số chứng bệnh do khí huyết ứ trệ. Việc sử dụng hồi đầu thảo đúng cách, đúng liều lượng được cho là mang lại hiệu quả tích cực, đặc biệt với phụ nữ.
Ban hành phác đồ điều trị 16 bệnh phổ biến: Kết hợp tinh hoa y học cổ truyền và hiện đại

Ban hành phác đồ điều trị 16 bệnh phổ biến: Kết hợp tinh hoa y học cổ truyền và hiện đại

Bộ Y tế vừa ban hành 16 bài hướng dẫn chẩn đoán và điều trị bệnh theo y học cổ truyền, kết hợp y học cổ truyền với y học hiện đại. Đây là căn cứ để các cơ sở y tế trên toàn quốc xây dựng hướng dẫn chẩn đoán bệnh y học cổ truyền, kết hợp y học cổ truyền và hiện đại tại đơn vị.
Dế – “vị thuốc” dân gian trong Đông y: Công dụng, cách dùng và những lưu ý an toàn

Dế – “vị thuốc” dân gian trong Đông y: Công dụng, cách dùng và những lưu ý an toàn

Tóm tắt: Không chỉ là loài côn trùng quen thuộc ở đồng ruộng, dế (dế mèn, dế dũi…) từ lâu còn được ghi nhận trong y học cổ truyền như một dược liệu có tính hàn, vị mặn, thường được dân gian ứng dụng để hỗ trợ bí tiểu, sỏi đường tiết niệu, táo bón và một số trường hợp sinh khó.
Xịt xoang Triệu Minh – Bài thuốc từ tình thương và trí tuệ

Xịt xoang Triệu Minh – Bài thuốc từ tình thương và trí tuệ

Trong dòng chảy hiện đại hóa ngày càng mạnh mẽ, giữa bộn bề của cuộc sống đô thị nơi con người ngày càng xa rời với thiên nhiên và cội nguồn vẫn còn đó những con người lặng thầm bền bỉ gìn giữ những giá trị cổ truyền dân tộc – không chỉ bằng tri thức mà bằng cả tâm nguyện và lòng từ bi. Một trong những hình ảnh đáng kính ấy là sư thầy Thích Đàm Thái – một nữ tu người dân tộc Dao, hiện đang trụ trì tại chùa Quang Phúc (Phường Thanh Liệt, Thành phố Hà Nội), tác giả bài thuốc gia truyền “Xịt xoang Triệu Minh”.
Cát sâm – “Sâm nam” mộc mạc và giá trị bền vững trong y học cổ truyền

Cát sâm – “Sâm nam” mộc mạc và giá trị bền vững trong y học cổ truyền

Trong kho tàng dược liệu phong phú của y học cổ truyền Việt Nam, cát sâm là một vị thuốc quen thuộc nhưng không phô trương, được dân gian tin dùng từ lâu đời nhờ tính mát, dễ sử dụng và khả năng bồi bổ cơ thể một cách bền bỉ. Dược liệu này thường xuất hiện trong các bài thuốc thanh nhiệt, bổ tỳ phế, trị ho nhiều đờm, nhức đầu, bí tiểu và hỗ trợ phục hồi thể trạng cho người suy nhược.
Cây nắp ấm – Từ loài cây bắt mồi đến vị thuốc Đông y quen thuộc

Cây nắp ấm – Từ loài cây bắt mồi đến vị thuốc Đông y quen thuộc

Không chỉ được biết đến như một loài cây cảnh độc đáo có khả năng bắt côn trùng, cây Nắp ấm (còn gọi là cây Bình nước) từ lâu đã được sử dụng trong y học cổ truyền như một vị thuốc thanh nhiệt, giải độc, hỗ trợ điều trị nhiều bệnh lý thường gặp. Trong bối cảnh xu hướng quay trở lại với thảo dược tự nhiên ngày càng rõ nét, Nắp ấm đang dần được nhìn nhận lại dưới góc độ dược liệu có giá trị.
Xem thêm
Hội Nam Y Việt Nam và Công ty CP Tập đoàn Ao Vua trao tặng 300 suất quà tết tại Cẩm Thủy- Thanh Hóa

Hội Nam Y Việt Nam và Công ty CP Tập đoàn Ao Vua trao tặng 300 suất quà tết tại Cẩm Thủy- Thanh Hóa

Sáng ngày 3/2/2026, tại trụ sở UBND xã Cẩm Thủy, tỉnh Thanh Hóa, Hội Nam Y Việt Nam phối hợp cùng Công ty CP Tập đoàn Ao Vua đã tổ chức chương trình trao tặng quà Tết cho các hộ gia đình có hoàn cảnh khó khăn và gia đình chính sách trên địa bàn.
Gala Chào xuân 2026 - “Tinh hoa Thương hiệu Việt” lần thứ II: Diễn đàn kết nối tri thức và tôn vinh thương hiệu Việt

Gala Chào xuân 2026 - “Tinh hoa Thương hiệu Việt” lần thứ II: Diễn đàn kết nối tri thức và tôn vinh thương hiệu Việt

Tại Trường Đại học Nam Cần Thơ, Gala Chào xuân 2026 – “Tinh hoa Thương hiệu Việt” lần thứ II quy tụ đại diện Hội Nam Y Việt Nam, giới chuyên gia, doanh nghiệp và các đơn vị đồng hành trong không khí trang trọng, ấm áp.
Chi hội Nam y tỉnh An Giang khám bệnh, phát thuốc miễn phí cho 200 người dân xã Thường Phước

Chi hội Nam y tỉnh An Giang khám bệnh, phát thuốc miễn phí cho 200 người dân xã Thường Phước

Ngày 14/01/2026, thực hiện kế hoạch hoạt động Quý I/2026, Chi hội Nam y tỉnh An Giang phối hợp Hội Chữ thập đỏ xã Thường Phước (tỉnh Đồng Tháp) tổ chức chương trình khám bệnh, tư vấn sức khỏe và cấp phát thuốc miễn phí cho 200 người dân địa phương.
Chi hội Nam y tỉnh An Giang tổng kết hoạt động năm 2025, đề ra mục tiêu phát triển vững mạnh trong năm 2026

Chi hội Nam y tỉnh An Giang tổng kết hoạt động năm 2025, đề ra mục tiêu phát triển vững mạnh trong năm 2026

Thực hiện chương trình công tác năm 2025, Chi hội Nam y tỉnh An Giang đã tổ chức Hội nghị tổng kết hoạt động vào ngày 03/01/2025 tại phường Tân Châu, tỉnh An Giang.
Hội Nam y Việt Nam: Dấu ấn hoạt động năm 2025 và mục tiêu trọng tâm năm 2026

Hội Nam y Việt Nam: Dấu ấn hoạt động năm 2025 và mục tiêu trọng tâm năm 2026

Năm 2025 ghi dấu một giai đoạn hoạt động sôi động, nhiều điểm nhấn của Hội Nam y Việt Nam trong bối cảnh phong trào bảo tồn, phát triển y học cổ truyền và Nam y tiếp tục nhận được sự quan tâm của xã hội.
Phiên bản di động