Bài 2: Những bài thuốc chữa bệnh từ dược liệu muồng trâu

Trong kho tàng dược liệu dân gian Việt Nam, cây muồng trâu (còn gọi là muồng lác, muồng xức, cây lác đen) được biết đến như một vị thuốc quý, dễ tìm, dễ dùng. Cây mọc hoang ở nhiều vùng quê, mang giá trị chữa bệnh từ lá, quả, thân cho đến hạt. Từ xa xưa, dân gian đã dùng muồng trâu trị các chứng bệnh ngoài da, táo bón, dị ứng, viêm họng, thấp khớp… Ngày nay, nhiều nghiên cứu hiện đại cũng chứng minh tác dụng kháng khuẩn, chống viêm và nhuận tràng của loại cây này. Trong bài 2, Tạp chí Sức khỏe Việt xin giới thiệu tới bạn đọc những bài thuốc chữa bệnh từ muồng trâu để thấy rõ hơn giá trị của dược liệu này.
Lá cây muồng trâu thường được dùng để trị lác, hắc lào, dị ứng và nấm ngoài da
Lá cây muồng trâu thường được dùng để trị lác, hắc lào, dị ứng và nấm ngoài da

1. Bài thuốc trị dị ứng và nấm ngoài da

Muồng trâu được xem là “khắc tinh” của các bệnh da liễu nhờ tác dụng kháng nấm, giảm ngứa và làm lành tổn thương da.

Bài thuốc 1: Dùng 1 lá muồng trâu, giã nhỏ rồi nấu với nước ấm thành hỗn hợp sệt, thoa lên vùng da ngứa hoặc nấm, ngày 3 – 4 lần.

Bài thuốc 2: Lấy 5 – 20g quả khô (đã bỏ hạt) cùng cuống lá, hãm với 1 lít nước sôi, uống 1 tách nhỏ vào buổi tối để giảm dị ứng.

Bài thuốc 3: Sắc lá muồng trâu thành nước đặc, dùng đắp trực tiếp lên vùng da bị bệnh hoặc pha tắm hằng ngày.

2. Bài thuốc chữa viêm họng

Lá muồng trâu còn có thể giúp giảm viêm họng, đau rát cổ nhờ đặc tính kháng khuẩn.

Chuẩn bị: Một nắm lá tươi.

Thực hiện: Nghiền, ép lấy nước, pha loãng để súc miệng mỗi ngày. Kiên trì vài ngày sẽ thấy giảm ngứa rát, ho khan.

3. Bài thuốc chữa đau thần kinh tọa

Trong y học cổ truyền, muồng trâu được phối hợp với nhiều dược liệu khác để chữa bệnh về xương khớp, thần kinh.

Chuẩn bị: Rễ nhàu, thần thông, kiến cò mỗi thứ 12g; đỗ trọng 8g; cây lức 20g; muồng trâu 24g.

Thực hiện: Sắc uống, ngày 1 thang. Bài thuốc này giúp giảm đau nhức thần kinh tọa, cải thiện vận động.

4. Bài thuốc chữa táo bón

Nhờ chứa hoạt chất Sennoasides, muồng trâu có tác dụng nhuận tràng mạnh.

Chuẩn bị: 20g lá muồng trâu khô.

Thực hiện: Đun với 1 lít nước, uống 1 ly nhỏ trước khi ngủ. Đây là cách đơn giản, hiệu quả, thích hợp cho người hay bị táo bón do nhiệt.

5. Bài thuốc chữa thấp khớp

Muồng trâu khi kết hợp với các vị thuốc khác sẽ phát huy công dụng tiêu viêm, trừ thấp.

Chuẩn bị: Rễ cỏ xước, dứa dại, tang ký sinh, quế chi mỗi thứ 20g; vòi voi 30g; muồng trâu 40g.

Thực hiện: Sắc uống ngày 1 thang, dùng liên tục trong 7 – 10 ngày. Bài thuốc giúp giảm sưng đau, cứng khớp.

6. Bài thuốc trị lác, hắc lào

Bài thuốc 1: Lá muồng trâu giã nát, trộn cùng ít muối hoặc nước cốt chanh, bôi trực tiếp lên da.

Bài thuốc 2: Nghiền nát lá muồng trâu, ngâm trong nước sôi có pha natri fluorid 24 giờ, sau đó lọc lấy nước, thêm cồn 90 độ và ngâm tiếp 24 giờ. Dịch cồn ép ra sẽ tạo thành cao mềm, dùng bôi trực tiếp lên vùng da bị lác, hắc lào.

7. Bài thuốc trị đại tiện khó do nhiệt

Chuẩn bị: Đại hoàng 4 – 6g, chút chít và muồng trâu mỗi thứ 20g.

Thực hiện: Sắc uống trong ngày, có tác dụng nhuận tràng, giải nhiệt, hỗ trợ tiêu hóa.

8. Bài thuốc chữa lang ben

Lang ben là chứng bệnh da liễu phổ biến mà muồng trâu có thể hỗ trợ điều trị.

Chuẩn bị: 1 nắm lá muồng trâu và một ít muối.

Thực hiện: Đun lá với muối, dùng nước tắm mỗi ngày 1 lần. Hoặc giã nát lá, đắp trực tiếp lên da 2 – 3 lần/ ngày cho đến khi khỏi.

9. Bài thuốc chữa mẩn ngứa ngoài da

Chuẩn bị: 5 – 20g quả muồng trâu khô (bỏ hạt) và cuống lá.

Thực hiện: Ngâm trong 1 lít nước sôi, uống 1 ly nhỏ vào buổi tối. Bài thuốc này có tác dụng thanh nhiệt, giải độc, giảm mẩn ngứa.

10. Bài thuốc chữa táo bón nặng

Khi táo bón kéo dài, muồng trâu có thể phối hợp với cam thảo dây để tăng hiệu quả.

Chuẩn bị: Ngọn cam thảo dây non 40g, rễ muồng trâu 20g.

Thực hiện: Rửa sạch, đâm nhuyễn, hòa với nước sôi để nguội, chia uống 2 lần trong ngày.

Bài 2: Những bài thuốc chữa bệnh từ dược liệu muồng trâu

Lưu ý khi sử dụng muồng trâu

Chỉ nên dùng đúng liều lượng, tránh lạm dụng vì có thể gây tiêu chảy, đau bụng.

Phụ nữ có thai, trẻ nhỏ, người cơ địa nhạy cảm nên tham khảo ý kiến thầy thuốc trước khi dùng.

Khi áp dụng bài thuốc ngoài da, cần thử trước trên một vùng nhỏ để tránh kích ứng.

Từ những kinh nghiệm dân gian đến kết quả nghiên cứu hiện đại, cây muồng trâu đã chứng minh giá trị to lớn trong việc phòng và chữa nhiều bệnh. Với ưu điểm dễ tìm, dễ chế biến, muồng trâu trở thành một trong những dược liệu quen thuộc, góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Tuy nhiên, để đảm bảo an toàn, người bệnh nên áp dụng đúng liều lượng, đúng cách và có sự tư vấn từ thầy thuốc y học cổ truyền.

Đức Anh (T/h)

Tin liên quan

Lá dong - Vị thuốc thanh nhiệt, giải độc tự nhiên

Lá dong - Vị thuốc thanh nhiệt, giải độc tự nhiên

Lá dong gắn liền với hình ảnh những chiếc bánh chưng, bánh tét trong dịp Tết cổ truyền. Không những vậy, lá dong còn là vị thuốc dân gian với nhiều lợi ích cho sức khỏe. Cùng tìm hiểu về tác dụng của lá dong theo y học cổ truyền cùng những bài thuốc hữu ích từ loại lá này.
Công dụng chữa bệnh của 4 loài hoa mùa Xuân

Công dụng chữa bệnh của 4 loài hoa mùa Xuân

Mùa Xuân không chỉ mang đến sắc màu tươi mới của đất trời mà còn là thời điểm nhiều loài hoa khoe nở, ẩn chứa những công dụng chữa bệnh quý giá trong y học dân gian. Bốn loài hoa quen thuộc dưới đây không chỉ đẹp mà còn là những vị thuốc hữu ích, hỗ trợ chăm sóc sức khỏe hiệu quả.
Bài 3: Những lưu ý khi sử dụng các bài thuốc dân gian trị cảm cúm

Bài 3: Những lưu ý khi sử dụng các bài thuốc dân gian trị cảm cúm

Trong dân gian, nhiều loại thảo dược quen thuộc như chanh, mật ong, bưởi, ngải cứu, kinh giới, tía tô… được sử dụng rộng rãi để hỗ trợ điều trị cảm cúm. Những phương pháp này có ưu điểm là dễ làm, nguyên liệu sẵn có và mang lại hiệu quả nhất định khi được áp dụng đúng cách. Tuy nhiên, việc sử dụng thảo dược cũng có những điều cần đặc biệt lưu ý nhằm đảm bảo an toàn và tránh những tác dụng không mong muốn.

Cùng chuyên mục

Lễ hội Hải Thượng Lãn Ông 2026: Lan tỏa giá trị y đức, phát huy tinh hoa y học cổ truyền

Lễ hội Hải Thượng Lãn Ông 2026: Lan tỏa giá trị y đức, phát huy tinh hoa y học cổ truyền

Trong không khí rực rỡ của mùa xuân Bính Ngọ 2026, Lễ hội Hải Thượng Lãn Ông đã trở thành một điểm đến tâm linh, văn hóa và sức khỏe đặc biệt đối với người dân và du khách trên khắp cả nước.
Chăm sóc chủ động – Chìa khóa cho một đời sống cân bằng

Chăm sóc chủ động – Chìa khóa cho một đời sống cân bằng

(SKV) - Có một sự thật giản dị nhưng không phải ai cũng kịp nhận ra: cơ thể luôn thì thầm trước khi buộc phải “lên tiếng” bằng bệnh tật. Đó có thể là những cơn mệt mỏi thoáng qua, vài đêm ngủ chập chờn, cảm giác căng thẳng kéo dài hay những rối loạn nhẹ trong sinh hoạt thường ngày. Mỗi tín hiệu ấy là một lời nhắc nhở rằng chúng ta đã sống quá nhanh, quá vội mà quên lắng nghe chính mình.
[E-Magazine] Cây quất - “Món quà sức khỏe” từ thiên nhiên

[E-Magazine] Cây quất - “Món quà sức khỏe” từ thiên nhiên

Cây quất không chỉ quen thuộc trong dịp Tết mà còn là một loại cây mang lại giá trị sức khỏe đáng chú ý. Từ quả đến vỏ, quất được sử dụng rộng rãi trong ẩm thực và các bài thuốc dân gian nhờ đặc tính giàu tinh dầu, vitamin và hợp chất sinh học. Dưới góc nhìn của cả y học cổ truyền và y học hiện đại, quất được đánh giá là thực phẩm - dược liệu tự nhiên giúp hỗ trợ hô hấp, tiêu hóa và tăng cường sức đề kháng, đặc biệt phù hợp trong giai đoạn giao mùa và những thời điểm cơ thể dễ suy giảm miễn dịch.
Nâng cao năng lực khám, chữa bệnh bằng y học cổ truyền

Nâng cao năng lực khám, chữa bệnh bằng y học cổ truyền

Y học cổ truyền Việt Nam là kết tinh của trí tuệ dân tộc qua hàng nghìn năm lịch sử, gắn bó mật thiết với đời sống sinh hoạt và chăm sóc sức khỏe của nhân dân.
Huyền hồ - Dược liệu hỗ trợ giảm đau và hoạt huyết

Huyền hồ - Dược liệu hỗ trợ giảm đau và hoạt huyết

Trong kho tàng dược liệu phương Đông, Corydalis yanhusuo - thường gọi là huyền hồ - được biết đến như một vị thuốc có tác dụng giảm đau và hoạt huyết. Từ lâu, dược liệu này đã được sử dụng trong y học cổ truyền để hỗ trợ điều trị đau bụng kinh, đau đầu, đau dạ dày, đau do ứ trệ khí huyết. Ngày nay, nhiều nghiên cứu hiện đại bước đầu cũng ghi nhận những hoạt chất trong huyền hồ có tiềm năng tác động lên hệ thần kinh và tuần hoàn.
[Infographic] 5 loại trà thảo dược tốt cho tim mạch

[Infographic] 5 loại trà thảo dược tốt cho tim mạch

Một số loại trà thảo dược có khả năng hỗ trợ giảm nguy cơ mắc các bệnh về tim mạch. Việc kết hợp uống trà thảo dược với chế độ ăn uống lành mạnh, lối sống tích cực sẽ mang lại hiệu quả tối ưu trong việc duy trì và cải thiện sức khỏe tim mạch.

Các tin khác

10 loại thảo mộc tự nhiên giúp giảm đầy bụng

10 loại thảo mộc tự nhiên giúp giảm đầy bụng

Theo y học cổ truyền, đầy bụng là biểu hiện của tình trạng “thực tích” - thức ăn ứ trệ làm tỳ vị quá tải, khí cơ không thông. Thay vì lạm dụng thuốc hỗ trợ tiêu hóa, nhiều thảo mộc quen thuộc có thể giúp cơ thể tự điều chỉnh một cách an toàn, hiệu quả.
Dưa hành, củ kiệu - Bí quyết hỗ trợ tiêu hóa từ món ăn dân dã

Dưa hành, củ kiệu - Bí quyết hỗ trợ tiêu hóa từ món ăn dân dã

Dưa hành, củ kiệu - món ăn giản dị nhưng lại ẩn chứa giá trị sức khỏe đáng kể nhờ quá trình lên men tự nhiên. Vị chua thanh, hăng nhẹ không chỉ giúp kích thích vị giác mà còn góp phần bổ sung lợi khuẩn, giảm cảm giác đầy bụng. Món ăn này được xem như “men tiêu hóa” tự nhiên, hỗ trợ hệ tiêu hóa trong những ngày ăn uống nhiều đạm, béo.
Lợi ích sức khỏe của các loại hạt ngày Tết theo y học cổ truyền

Lợi ích sức khỏe của các loại hạt ngày Tết theo y học cổ truyền

Các loại hạt như hạt hướng dương, hạt dưa, hạt điều… vốn quen thuộc trong mỗi gia đình dịp Tết không chỉ ngon mà còn chứa nhiều dưỡng chất tốt cho cơ thể. Theo y học cổ truyền, việc dùng đúng và vừa phải các loại hạt có thể hỗ trợ cân bằng nội sinh, bồi bổ khí huyết và duy trì sức khỏe tổng thể.
Bánh chưng ngày Tết: Bí quyết cân bằng dinh dưỡng từ những nguyên liệu quen thuộc

Bánh chưng ngày Tết: Bí quyết cân bằng dinh dưỡng từ những nguyên liệu quen thuộc

Tết cổ truyền của dân tộc Việt không thể thiếu chiếc bánh chưng - món ăn kết tinh từ hạt gạo nếp, đậu xanh, thịt lợn và lá dong. Đây không chỉ là món ăn mang ý nghĩa biểu trưng cho đất trời, mà còn là một “bài thuốc thực dưỡng” dưới góc nhìn của y học cổ truyền, được phối hợp hài hòa giữa các vị có tính - vị - quy kinh khác nhau, bổ trợ lẫn nhau để bảo vệ sức khỏe trong những ngày đầu xuân.
Ăn chay ngày Tết: Lợi ích sức khỏe và những điều cần lưu ý

Ăn chay ngày Tết: Lợi ích sức khỏe và những điều cần lưu ý

Trong nhịp sống hiện đại, ăn chay không còn giới hạn trong tôn giáo hay tín ngưỡng mà dần trở thành một xu hướng sống lành mạnh. Đặc biệt trong những ngày Tết - khi mâm cỗ thường dư thừa đạm, béo và rượu bia - việc ăn chay xen kẽ được nhiều chuyên gia đánh giá là lựa chọn hợp lý, giúp cơ thể “nghỉ ngơi” và tái cân bằng.
Công dụng của các loại mứt Tết dưới góc nhìn y học cổ truyền

Công dụng của các loại mứt Tết dưới góc nhìn y học cổ truyền

Trong khay mứt ngày Tết, mỗi loại mứt không chỉ mang ý nghĩa sum vầy, ngọt ngào đầu năm mà còn ẩn chứa những giá trị dưỡng sinh nhất định theo y học cổ truyền. Nếu dùng đúng cách, mứt Tết có thể hỗ trợ tiêu hóa, làm ấm cơ thể, điều hòa khí huyết trong những ngày đầu xuân.
Mâm ngũ quả ngày Tết: Lợi ích sức khỏe nhìn từ y học cổ truyền và hiện đại

Mâm ngũ quả ngày Tết: Lợi ích sức khỏe nhìn từ y học cổ truyền và hiện đại

Không chỉ mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc, mâm ngũ quả ngày Tết còn phản ánh triết lý dưỡng sinh của cha ông ta: dùng thực phẩm tự nhiên để điều hòa cơ thể, phòng bệnh và bồi bổ sức khỏe. Dưới góc nhìn kết hợp giữa y học cổ truyền và y học hiện đại, mỗi loại trái cây trên mâm ngũ quả đều có những giá trị riêng.
Bánh chưng, bánh tét: Giá trị dinh dưỡng và cách ăn không lo tăng cân ngày Tết

Bánh chưng, bánh tét: Giá trị dinh dưỡng và cách ăn không lo tăng cân ngày Tết

Bánh chưng, bánh tét là "linh hồn" của mâm cỗ ngày Tết. Tuy nhiên, với lối sống ít vận động và chế độ ăn dư thừa năng lượng, nhiều người e ngại rằng bánh chưng, bánh tét dễ gây tăng cân, rối loạn tiêu hóa. Dưới góc nhìn khoa học dinh dưỡng và y học cổ truyền, nếu biết ăn đúng cách, món bánh truyền thống này vẫn mang lại lợi ích cho sức khỏe.
Lương y Phạm Xuân Nội – Người lính Thành cổ và hành trình cả đời giữ trọn chữ “Tâm” với nghề thuốc

Lương y Phạm Xuân Nội – Người lính Thành cổ và hành trình cả đời giữ trọn chữ “Tâm” với nghề thuốc

(SKV) - Giữa lòng phố cổ Hà Nội, nơi những con phố nghề vẫn lặng lẽ gìn giữ hồn cốt Thăng Long xưa, Phòng chẩn trị Đông y Nội Lộc của Lương y đa khoa Phạm Xuân Nội từ lâu đã trở thành địa chỉ quen thuộc của nhiều thế hệ người bệnh. Không chỉ bởi những thang thuốc gia truyền được chắt lọc qua nhiều đời, mà còn bởi phong thái điềm đạm, tận tâm của một người thầy thuốc luôn coi việc cứu người là lẽ sống.
Giữ sức khỏe ngày Tết: Những cách giải rượu an toàn từ thực phẩm tự nhiên

Giữ sức khỏe ngày Tết: Những cách giải rượu an toàn từ thực phẩm tự nhiên

Tết Nguyên đán là dịp sum vầy, gặp gỡ, nâng chén chúc xuân. Tuy nhiên, việc sử dụng rượu bia quá mức dễ dẫn đến tình trạng mệt mỏi, đau đầu, buồn nôn, rối loạn tiêu hóa, thậm chí ảnh hưởng đến gan và tim mạch. Kho tàng y học cổ truyền và kinh nghiệm dân gian lưu giữ nhiều phương thức giải rượu từ nguyên liệu tự nhiên, vừa dễ tìm lại an toàn với sức khỏe.
Xem thêm
Khai Xuân Hội tụ: Liên minh các Hội Y tế và Công ty CP Ao Vua hướng về cội nguồn Tản Viên Sơn

Khai Xuân Hội tụ: Liên minh các Hội Y tế và Công ty CP Ao Vua hướng về cội nguồn Tản Viên Sơn

[Ba Vì, ngày 28/02/2026] – Trong tiết trời xuân ấm áp và linh thiêng của vùng đất Ba Vì, một sự kiện gặp gỡ đầy ý nghĩa đã diễn ra, đánh dấu sự gắn kết bền chặt giữa các tổ chức xã hội - nghề nghiệp và doanh nghiệp vì sự nghiệp chăm sóc sức khỏe Nhân dân.
Hội Nam Y Việt Nam Khai xuân Bính Ngọ- Kỷ niệm 71 năm Ngày Thầy thuốc Việt Nam (27/2/1955- 27/2/2026)

Hội Nam Y Việt Nam Khai xuân Bính Ngọ- Kỷ niệm 71 năm Ngày Thầy thuốc Việt Nam (27/2/1955- 27/2/2026)

Trong không khí hân hoan của những ngày đầu xuân Bính Ngọ 2026, Hội Nam Y Việt Nam đã long trọng tổ chức Buổi lễ Khai xuân và Kỷ niệm 71 năm Ngày Thầy thuốc Việt Nam (27/02/1955 – 27/02/2026). Đây là dịp để các thế hệ thầy thuốc nhìn lại chặng đường vẻ vang, đồng thời thắp sáng tinh thần “Nam dược trị Nam nhân”.
Lan tỏa tinh thần y đức và phát huy giá trị thuốc Nam

Lan tỏa tinh thần y đức và phát huy giá trị thuốc Nam

Nhân dịp kỷ niệm 71 năm Ngày Thầy thuốc Việt Nam (27/2/1955 – 27/2/2026) và khai Xuân năm Bính Ngọ, Chi hội Nam y Thái Nguyên đã long trọng tổ chức buổi gặp mặt đầu Xuân dành cho các hội viên là thầy thuốc, y sĩ, lương y và những người làm công tác chăm sóc sức khỏe cộng đồng, tại Văn phòng Chi hội.
Hội Nam Y Việt Nam và Công ty CP Tập đoàn Ao Vua trao tặng 300 suất quà tết tại Cẩm Thủy- Thanh Hóa

Hội Nam Y Việt Nam và Công ty CP Tập đoàn Ao Vua trao tặng 300 suất quà tết tại Cẩm Thủy- Thanh Hóa

Sáng ngày 3/2/2026, tại trụ sở UBND xã Cẩm Thủy, tỉnh Thanh Hóa, Hội Nam Y Việt Nam phối hợp cùng Công ty CP Tập đoàn Ao Vua đã tổ chức chương trình trao tặng quà Tết cho các hộ gia đình có hoàn cảnh khó khăn và gia đình chính sách trên địa bàn.
Gala Chào xuân 2026 - “Tinh hoa Thương hiệu Việt” lần thứ II: Diễn đàn kết nối tri thức và tôn vinh thương hiệu Việt

Gala Chào xuân 2026 - “Tinh hoa Thương hiệu Việt” lần thứ II: Diễn đàn kết nối tri thức và tôn vinh thương hiệu Việt

Tại Trường Đại học Nam Cần Thơ, Gala Chào xuân 2026 – “Tinh hoa Thương hiệu Việt” lần thứ II quy tụ đại diện Hội Nam Y Việt Nam, giới chuyên gia, doanh nghiệp và các đơn vị đồng hành trong không khí trang trọng, ấm áp.
Phiên bản di động