Bồ công anh: Thảo dược quý chữa được nhiều chứng bệnh
![]() |
| Bồ công anh là thảo dược được sử dụng nhiều trong y học cổ truyền. |
Mô tả cây
Cây bồ công anh còn được gọi là diếp hoang, rau bồ cóc, mũi mác hay rau lưỡi cày, có tên khoa học là Lactuca indica - thuộc họ cúc Asteraceae.
Bồ công anh là một cây nhỏ, cao khoảng 1 – 3m mọc thẳng, nhẵn và không có cành hoặc rất ít cành. Lá cây có nhiều hình dạng khác nhau, thân và lá cây chứa nhựa màu trắng như sữa, vị đắng. Hoa cây có màu vàng hoặc màu tím, trong đó hoa tím được gọi là tử hoa địa đinh còn hoa vàng được gọi là hoàng hoa địa đinh, cả hai loại hoa đều được sử dụng làm thuốc trong Y Học Cổ Truyền.
Phân bố, thu hái và chế biển
Bồ công anh mọc hoang tại nhiều tỉnh miền bắc Việt Nam. Việc trồng bồ công anh rất dễ dàng bằng hạt hoặc bằng mẩu gốc. Mùa trồng vào các tháng 3-4 hoặc 9- 10, cây trồng sau 4 tháng có thể bắt đầu thu hoạch.
Thông thường, nhân dân ta thường dùng lá cây sau khi thu hái có thể dùng tươi hay phơi hoặc sấy khô dùng dần mà không cần qua chế biến đặc biệt nào. Ngoài ra, cũng có một số người hái cả cây, cả rễ cắt nhỏ phơi khô để dùng.
Thành phần hóa học
Theo những tài liệu nước ngoài, tại một số nước họ có sử dụng và nghiên cứu một số loài Lactuca khác như Lactuca virosa, Lactuca sativa L. (rau diếp của ta ăn) thấy trong có lactuxerin là một ête axetic của hai thứ rượu nhị no lactuxerola a và lactuxerola B, ngoài ra còn 3 chất đắng có tên axit lacturic, lactucopicrin và lactuxin. Lactucopicrin. là este p. hydroxy phenylaxetic của lactuxin.
Tác dụng dược lý
Theo sự nghiên cứu của nước ngoài, những loại Lactuca nói trên không có độc, có tính chất gây ngủ nhẹ. Nhưng những nước này người ta không dùng lá như Việt Nam, mà dùng chất nhựa mủ phơi khô đen lại như nhựa để dùng làm thuốc chữa ho trẻ con và dùng chữa cho trẻ con mất ngủ.
![]() |
| Hoa vàng Bồ công anh được gọi là hoàng hoa địa đinh. |
Công dụng và liều dùng
Bồ công anh Việt Nam là một vị thuốc quý kinh ngiêm trong nhân dân dùng để chữa bệnh sưng vú, tắc tia sữa, mụn nhọt đang sưng mủ, hay bị mụn nhọt, đinh râu. Ngoài ra, bồ công anh còn dùng uống trong chữa bệnh đau dạ dày, ăn uống kém tiêu.
Liều dùng hàng ngày: 20 đến 40g lá tươi hoặc 10 đến 15g lá khô hay cành và lá khô. Dùng riêng hoặc phối hợp với các vị thuốc khác, thường dùng dưới dạng thuốc sắc có thêm đường cho dễ uống. Ngoài ra, bồ công anh còn dùng giã nát đắp ngoài da.
Đơn thuốc trong nhân dân có vị bồ công anh
Chữa sưng vú, tắc tia sữa: Hái 20 đến 40g lá bồ công anh tươi, rửa sạch, thêm ít muối giã nát, vắt lấy nước uống, bã dùng đắp lên nơi vú sưng đau. Thường chỉ dùng 2-3 lần là đỡ (kinh nghiệm dân gian).
Chữa ăn uống kém tiêu, hay bị mụn nhọt: Lá bồ công anh khô 10 đến 15g, nước 600ml (3 bát), sắc còn 200ml (1 bát) (có thể đun sôi kỹ và giữ sôi trong vòng 15 phút). Uống liên tục trong 3-5 ngày, có thể kéo dài hơn.
Đơn thuốc chữa đau dạ dày: Lá bồ công anh khô 20g, lá khôi 15g, lá khổ sâm 10g. Thêm 300ml nước, sắc đun sôi trong vòng 15 phút, thêm ít đường vào mà uống (chia 3 lần uống trong ngày). Uống liên tục trong vòng 10 ngày, nghỉ 3 ngày rồi lại tiếp tục cho đến khi khỏi.
Bài thuốc hỗ trợ điều trị ung thư: Chế biến bài thuốc bằng cách sử dụng 20g rễ bồ công anh, 20g lá bồ công anh và 40g xạ đen. Hỗn hợp thu được đem sắc với 1 lít nước uống hàng ngày.
Bài thuốc trị viêm túi mật, polyp túi mật: Sử dụng 30g lá bồ công anh phơi khô pha với nước nóng dùng uống như trà mỗi ngày.
Hỗ trợ ở người bệnh đái tháo đường: Sử dụng 35g lá bồ công anh phơi khô hãm nước uống hàng ngày.
Tin liên quan
Dưỡng sinh Tâm - Thân - Ý
15:15 | 19/04/2026 Tư vấn
Giá trị dược lý của rau má (Centella asiatica) trong y học cổ truyền và tiềm năng ứng dụng trong chăm sóc sức khỏe hiện đại
10:39 | 07/04/2026 Bài báo Khoa học
Ngưu bàng: Công dụng theo y học cổ truyền và các bài thuốc thường gặp
06:50 | 04/04/2026 Y học cổ truyền
Cùng chuyên mục
Bộ Y tế vào cuộc vụ 25 trường hợp nghi ngộ độc thực phẩm tại trường tiểu học ở Thành phố Hồ Chí Minh
11:20 | 29/04/2026 Tin tức
Xét nghiệm máu phát hiện đa ung thư: Khi công nghệ đi trước bằng chứng
10:10 | 29/04/2026 Tin tức
Báo chí là trung tâm lan tỏa thông tin, kết nối chính quyền với Nhân dân
08:57 | 29/04/2026 Tin tức
Bác sĩ cảnh báo nguy cơ ngộ độc trong kỳ nghỉ lễ
07:07 | 29/04/2026 Tin tức
Bệnh viện Trung ương Huế vận hành hệ thống máy cộng hưởng từ thế hệ mới nhất
21:20 | 28/04/2026 Tin tức
Phát hiện sớm các bệnh hiếm di truyền từ gen đột biến
07:07 | 28/04/2026 Tin tức
Các tin khác
Bộ Y tế cảnh báo, đưa ra các biện pháp phòng ngừa bệnh "sốt đất"
04:04 | 28/04/2026 Tin tức
Bệnh lý cột sống: Bước tiến khoa học từ các kỹ thuật ít xâm lấn thế hệ mới
14:46 | 27/04/2026 Tin tức
Hợp lực công - tư phát triển mô hình đột phá "Trạm Công dân số", đưa dịch vụ y tế số đi sâu vào đời sống
14:44 | 27/04/2026 Tin tức
Tổng lực kiểm tra "điểm nóng’ bếp ăn tập thể, thức ăn đường phố
04:04 | 27/04/2026 Tin tức
Yêu cầu các bệnh viện rà soát việc sử dụng thiết bị y tế cho công tác cấp cứu, điều trị
22:14 | 26/04/2026 Tin tức
Nâng cao vai trò nòng cốt Chi hội Nhà báo Tạp chí Tự động hóa Ngày nay trong phụng sự độc giả
22:11 | 26/04/2026 Tin tức
Ghi nhận nhiều ca mắc cúm B, bác sĩ lưu ý những điều quan trọng
18:18 | 26/04/2026 Tin tức
Dự kiến quy trình kiểm tra chuyên ngành lĩnh vực y tế
15:15 | 26/04/2026 Tin tức
Hội nghị Sản Phụ khoa Cần Thơ lần thứ 11: Lan tỏa tri thức, nâng tầm y khoa vùng
08:07 | 26/04/2026 Tin tức
Nhiều người dân vẫn chủ quan trong phòng chống dịch bệnh
07:07 | 25/04/2026 Tin tức
Hội nghị Ban Thường vụ Hội Nam Y Việt Nam lần thứ 14: Kiến tạo nền móng cho nhiệm kỳ mới và nâng tầm vị thế y học dân tộc
11-04-2026 11:01 Hoạt động hội
Hành Trình "Về Nguồn": Lãnh Đạo Hội Nam Y Việt Nam Dâng Hương Tại Cụm Di Tích Y Thánh Tuệ Tĩnh
01-04-2026 21:00 Hoạt động hội
Chi hội Nam Y tỉnh Thái Nguyên: Tổng kết công tác năm 2025 và triển khai nhiệm vụ trọng tâm năm 2026
26-03-2026 21:00 Hoạt động hội
Thiền Năng lượng sinh học: Hành trình lan tỏa sức mạnh chữa lành từ tâm
23-03-2026 08:00 Hoạt động hội
Hội Nam Y Việt Nam Tổng kết Hoạt động năm 2025 và Phát động phong trào Thi đua năm 2026: Khát vọng vươn tầm Y học Dân tộc
21-03-2026 21:00 Hoạt động hội





