Đẩy mạnh công tác tư vấn, định hướng nghề nghiệp sớm cho nữ sinh dân tộc thiểu số

Tình trạng nữ sinh lựa chọn “bỏ học lấy chồng”

Tình trạng nghỉ học sau hè, năm cuối cấp 2, 3 hoặc đang học đại học, cao đẳng của các em nữ sinh dân tộc thiểu số (DTTS) vẫn luôn là vấn đề báo động. Phần lớn những em nữ sinh DTTS nghỉ học với lý do: “Bố mẹ em nói học tốn tiền mà ra trường chưa chắc xin được việc nên bắt nghỉ học về nhà lấy chồng”.

Ông Nguyễn Song Toàn - Phó chủ tịch UBND xã Ia Pết (Đắc Đoa, Gia Lai) cho biết: “Tình trạng nữ sinh DTTS bỏ học giữa chừng sau đó kết hôn sớm vẫn xảy ra trên địa bàn xã Ia Pết, đặc biệt là vào mùa vụ hoặc sau kỳ nghỉ Tết, nghỉ hè, có thể là khi các em tốt nghiệp THCS hay THPT. Chính quyền xã cùng đoàn thể phối hợp với các trường trên địa bàn luôn tích cực vận động, tuyên truyền, định hướng, giới thiệu những hướng đi phù hợp cho các bạn để giảm thiểu tình trạng tảo hôn hay kết hôn sớm, trong đó chính quyền xã định hướng học nghề là một lựa chọn phù hợp cho các em để rút ngắn thời gian và chi phí học tập. Sau khi tốt nghiệp, các em cũng dễ tìm được việc làm tại chỗ”.

Thầy Phạm Như Phẩm - Trưởng phòng Công tác học sinh, sinh viên, Trường Cao đẳng Gia Lai chia sẻ thêm: “Hàng năm, tỉ lệ học sinh trong đó sinh viên nữ bỏ học chiếm khoảng 10%. Phần lớn lý do đều rơi vào điều kiện cá nhân và gia đình các em khó khăn, không nhận được sự ủng hộ từ gia đình. Nhiều em sau khi về nghỉ hè, nghỉ Tết thì có bầu, phải nghỉ học. Khi được động viên quay lại trường, các em thường mang tâm lý mặc cảm, tự ti. Tuy vẫn có trường hợp quay lại học sau khi kết hôn sinh con nhưng rất ít".

Để giảm tình trạng trên, hàng năm các trường trong địa bàn (THPT, Phổ thông nội trú, Phổ thông THCS bán trú) tổ chức nhiều chuyến tham quan, trải nghiệm môi trường đại học, cao đẳng và các chương trình hướng nghiệp giúp các em biết thêm, kích thích sự tò mò và yêu nghề, mong muốn được học tiếp.

Lựa chọn tối ưu “học nghề” cho học sinh

Hiện tại trên địa bàn tỉnh Gia Lai có các trường dạy nghề gồm: 02 trường cao đẳng (Trường Cao đẳng Gia Lai trực thuộc UBND và Cao đẳng nghề số 21 trực thuộc Binh đoàn 15 - Quốc phòng); 04 trung tâm giáo dục nghề nghiệp; 12 Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên; 02 doanh nghiệp tham gia hoạt động giáo dục nghề nghiệp. Ngoài ra còn có các phân hiệu của các trường đại học, cao đẳng mở ra trên địa bàn tỉnh.

Các trường nghề đa dạng về ngành học như nông - lâm nghiệp, công nghệ kỹ thuật, dịch vụ, văn hóa nghệ thuật… Đặc biệt, các ngành nghề về du lịch như công tác xã hội, may mặc, thời trang, kỹ thuật chế biến món ăn, quản trị khách sạn và hướng dẫn du lịch rất phù hợp với học sinh nữ DTTS. Trong quá trình học, học viên có thể kiến tập và thực tập tại các doanh nghiệp trong và ngoài tỉnh Gia Lai, một số ngành nghề còn có cơ hội thực tập ở nước ngoài. Điều này giúp học viên nhanh chóng ổn định việc làm và có thu nhập sau khi tốt nghiệp.

Ảnh minh hoạ: Đức Thụy

Thạc sĩ Phạm Văn Điều - Hiệu trưởng Trường cao đẳng Gia Lai cho biết rằng trường có hình thức xét tuyển đơn giản và nhanh gọn. Ngoài ra, chương trình dạy chỉ trong vòng 2 năm và sau khi ra trường sẽ được nhà trường giới thiệu việc làm. Đặc biệt với những em tốt nghiệp THCS hay thuộc đối tượng DTTS hộ nghèo, cận nghèo hay tốt nghiệp Trường dân tộc nội trú sẽ được miễn phí học phí 100%. Bên cạnh đó, các em sễ được nhận hỗ trợ hàng tháng từ 1.872.000 - 2.340.000đ/tháng theo chính sách Nhà nước và Đảng.

Tại Trường Cao đẳng Gia Lai, ngoài tổ chức chương trình tư vấn hướng nghiệp, định kỳ hàng năm Đoàn trường, Phòng công tác HSSV, tổ tư vấn công tác xã hội và khoa Y – Dược luôn phối hợp tổ chức, tuyên truyền thêm về phương diện giới tính, tình dục, giúp học sinh nâng cao nhận thức và bảo vệ bản thân an toàn, tránh những cám dỗ ảnh hưởng đến việc học.

Bí thư Đoàn Trường Cao đẳng Gia Lai chia sẻ về hướng lập nghiệp cho học sinh.

Việc lựa chọn học nghề là một lựa chọn tối ưu, giúp các em học sinh giải quyết được vấn đề thời gian, tiền bạc mà vẫn đảm bảo được công việc ổn định, tương lai phát triển. Điển hình như em Đinh Thị Đem (25 tuổi) đến từ Kbang, em sinh ra trong gia đình đông người, có bố mẹ làm nông nên sau khi tốt nghiệp THPT, em lựa chọn học Cao đẳng ngành Công tác xã hội tại Trường Cao đẳng Gia Lai. Sau khi học xong, em làm việc tại Trung tâm Nụ cười Pleiku với vai trò giáo viên.

Em Đem chia sẻ: "Em thấy may mắn vì lựa chọn tiếp tục đi học nghề mà không nghỉ học ở nhà. Bạn bè cùng học cấp 2, cấp 3 với em bây giờ nhiều người đã sinh 2, 3 đứa con, công việc không ổn định, cũng không có nhiều kiến thức chăm sóc con cái, không có kinh tế nên cuộc sống rất khó khăn. Khi đi học và đi làm, em có cơ hội được tiếp xúc với nhiều người, được đi đây đi đó mở mang tầm mắt và suy nghĩ cũng trưởng thành hơn rất nhiều. Em có nhiều thời gian để chăm sóc cho bản thân, thu nhập ổn định cũng giúp cuộc sống của em thoải mái".

Có thể thấy, việc định hướng nghề nghiệp sớm cho học sinh nữ đồng bào dân tộc thiểu số góp phần tích cực trong việc giảm tỉ lệ bỏ học, kết hôn sớm ở những địa bàn khó khăn. Việc các em được hỗ trợ chọn hướng đi phù hợp, từ bậc học, ngành học hay trường học còn góp phần giảm gánh nặng kinh tế gia đình. Khi các em có việc làm ổn định, có thu nhập tốt sẽ giúp nâng cao đời sống của người dân, vấn đề an sinh - xã hội được đảm bảo và giảm tình trạng đói nghèo ở địa phương.