Phát triển cây dược liệu: Hướng đi bền vững cho kinh tế rừng Thái Nguyên

Mở rộng diện tích trồng cây dược liệu

Nhờ sự hỗ trợ từ các chương trình mục tiêu quốc gia và sự tham gia của doanh nghiệp, hợp tác xã cùng người dân, diện tích trồng cây dược liệu ở Thái Nguyên ngày càng được mở rộng. Hiện nay, toàn tỉnh đã có hơn 200ha trồng các loại cây như cát sâm, đinh lăng, ba kích, thảo quả, sâm bố chính… cùng với 11.662ha cây quế và 3.408ha cây hồi.

Sự đa dạng về chủng loại không chỉ giúp bảo tồn nguồn gen quý mà còn tạo cơ hội để người dân lựa chọn cây trồng phù hợp với điều kiện tự nhiên và khả năng chăm sóc. Nhờ đó, hiệu quả kinh tế từ cây dược liệu ngày càng được nâng cao.

Các sản phẩm dược liệu hiện chủ yếu được chế biến thủ công tại nhà, sau đó bán cho tiểu thương hoặc doanh nghiệp, hợp tác xã trên địa bàn. Tuy nhiên, nhờ sự liên kết giữa nông dân và doanh nghiệp trong sản xuất và tiêu thụ, giá trị kinh tế của cây dược liệu đã tăng đáng kể.

Bà con đang thu hoạch hoa của cây sâm Bố Chính. Ảnh: Vũ Công - Dương Hưng

Điển hình mô hình liên kết

Nhiều doanh nghiệp và hợp tác xã tiêu biểu như Công ty TNHH Vũ Hoa, HTX Dược liệu Sảng Mộc, HTX Nấm bản địa Vũ Chấn… đã xây dựng các mô hình liên kết từ sản xuất giống, hỗ trợ kỹ thuật đến chế biến và tiêu thụ sản phẩm. Điều này không chỉ giúp bà con yên tâm sản xuất mà còn nâng cao giá trị của cây dược liệu trên thị trường.

Đặc biệt, cây quế được xem là một trong những loại cây trồng mang lại hiệu quả kinh tế cao. Giá bán vỏ quế khô hiện đạt 50.000 đồng/kg, cành lá 1.400 đồng/kg và thân cây sau khi bóc vỏ là 1.000 đồng/kg. Tổng thu nhập từ một hecta quế có thể lên đến 1,3 tỷ đồng sau 17 năm trồng.

Ông Nguyễn Văn Vũ, Giám đốc Công ty TNHH Vũ Hoa, chia sẻ: “Công ty chúng tôi đang chế biến quế với công suất tối đa 50 tấn cành lá/ngày. Ngoài việc bán thô, chúng tôi còn chế biến bột lá, chiết xuất tinh dầu để nâng cao giá trị gia tăng. Trong tương lai, chúng tôi dự định xây dựng nhà máy tinh chế nhằm tối ưu hóa giá trị kinh tế từ cây quế.”

Những điển hình nông dân làm giàu từ cây dược liệu

Mô hình kết hợp kinh tế rừng và trồng cây dược liệu đã mang lại nhiều lợi ích thiết thực. Ông Phạm Văn Long ở xã Văn Hán quản lý 50ha rừng, trồng xen bưởi và hồng xiêm trên diện tích 2ha cùng chăn nuôi gà dưới tán rừng. Mô hình này tạo việc làm cho 15 lao động với thu nhập bình quân hàng năm khoảng 500 triệu đồng.

Gia đình ông Trình Đức Dũng ở xã Yên Bình cũng là một ví dụ điển hình khi trồng 30 cây dổi xanh tự nhiên cùng chè và 1.000 cây hồi dưới tán rừng. Ông Dũng chia sẻ: “Dổi phải mất 8 năm mới bói quả nhưng mỗi cây có thể cho 1,5 – 2kg hạt khô, giá bán lên đến 1 – 1,5 triệu đồng/kg. Nhờ đa dạng cây trồng dưới tán rừng, gia đình tôi có nguồn thu ổn định mà vẫn bảo vệ được rừng.”

Người dân trên địa bàn xã Yên Bình, tỉnh Thái Nguyên mạnh dạn đầu tư mở rộng diện tích trồng dược liệu. Ảnh internet

Khó khăn và định hướng phát triển

Dù đạt được nhiều thành tựu nhưng quá trình phát triển cây dược liệu ở Thái Nguyên vẫn gặp không ít khó khăn như thiếu hướng dẫn kỹ thuật chi tiết, mô hình sản xuất còn nhỏ lẻ, thị trường tiêu thụ chưa ổn định và giá trị sản phẩm chưa cao.

Theo ông Vũ Đức Công, Phó Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm tỉnh Thái Nguyên: “Chúng tôi sẽ tiếp tục ưu tiên phát triển diện tích trồng cây dược liệu có giá trị kinh tế cao. Đồng thời hướng dẫn bà con kỹ thuật trồng, chăm sóc và chế biến theo hướng hữu cơ để tăng thu nhập và bảo vệ môi trường.”

Ngoài ra, các chính sách hỗ trợ về vốn, giống và tập huấn kỹ thuật cũng đang được triển khai nhằm khuyến khích nông dân mở rộng diện tích trồng dược liệu. Sự phối hợp giữa cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp và người dân đang tạo nên những mô hình kinh tế rừng bền vững, góp phần nâng cao đời sống người dân miền núi và bảo vệ môi trường sinh thái.

Việc phát triển cây dược liệu như quế, ba kích, cát sâm không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế mà còn là hướng đi chiến lược để phát triển kinh tế rừng bền vững ở Thái Nguyên. Sự tham gia tích cực của người dân cùng sự hỗ trợ từ các doanh nghiệp và cơ quan quản lý đang tạo nên những mô hình tiêu biểu, góp phần cải thiện đời sống nông dân và bảo vệ tài nguyên thiên nhiên của tỉnh.