TP.HCM siết chặt an toàn thực phẩm: Tăng kiểm tra đột xuất, truy quét nguồn gốc, hàng giả thực phẩm, xử lý nghiêm vi phạm

Trước hàng loạt vụ việc liên quan đến thực phẩm giả, thực phẩm kém chất lượng và nguy cơ mất an toàn thực phẩm thời gian qua, UBND TP.HCM đã ban hành Kế hoạch tăng cường bảo đảm an toàn thực phẩm trên địa bàn năm 2026 với nhiều giải pháp đồng bộ nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, kiểm soát thực phẩm và bảo vệ sức khỏe người dân.

Theo kế hoạch, thành phố sẽ triển khai đồng bộ các chủ trương của Trung ương về bảo đảm an ninh, an toàn thực phẩm; tăng cường sự phối hợp giữa Sở An toàn thực phẩm TP.HCM với Công an TP.HCM cùng các sở, ngành và chính quyền địa phương để xử lý hiệu quả các vấn đề còn tồn tại, hướng tới xây dựng hệ thống quản lý an toàn thực phẩm hiện đại, minh bạch và hiệu quả.

Tập trung đấu tranh với thực phẩm giả, hàng không rõ nguồn gốc

Một trong những nội dung trọng tâm của kế hoạch là tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra theo chuyên đề và kiểm tra đột xuất khi có dấu hiệu vi phạm từ phản ánh của người dân, báo chí, đường dây nóng hoặc khi xảy ra các vụ ngộ độc thực phẩm.

Theo đó, các lực lượng chức năng sẽ tập trung đấu tranh với các hành vi sản xuất, buôn bán thực phẩm giả, thực phẩm không rõ nguồn gốc, vi phạm quy định về quảng cáo, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ; đồng thời siết chặt hoạt động kinh doanh trên các sàn thương mại điện tử và thị trường thực phẩm bảo vệ sức khỏe - những lĩnh vực được đánh giá còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ vi phạm.

UBND TP.HCM yêu cầu việc xử lý vi phạm phải được thực hiện theo phương châm "không có vùng cấm, không có ngoại lệ", đồng thời làm rõ trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân trong công tác quản lý an toàn thực phẩm. Đối với những vụ việc có dấu hiệu tội phạm, các cơ quan chức năng sẽ phối hợp điều tra, xử lý theo quy định của pháp luật.

Kiểm soát chặt nguồn hàng tại các chợ đầu mối

Song song với việc tăng cường thanh tra, TP.HCM cũng ban hành kế hoạch bảo đảm an toàn thực phẩm tại các chợ đầu mối với mục tiêu kiểm soát nguồn gốc và chất lượng thực phẩm ngay từ khâu nhập chợ.

Theo quy định mới, tất cả thực phẩm đưa vào chợ đầu mối phải có đầy đủ hồ sơ, chứng từ chứng minh nguồn gốc và bảo đảm khả năng truy xuất theo quy định. Ban quản lý chợ có trách nhiệm kiểm tra, giám sát, lưu trữ hồ sơ an toàn thực phẩm và phối hợp với cơ quan chức năng trong việc kiểm soát nguồn gốc hàng hóa khi cần thiết.

Đáng chú ý, TP.HCM sẽ đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý chợ đầu mối thông qua việc số hóa hồ sơ nguồn gốc sản phẩm và dữ liệu của thương nhân. Hệ thống dữ liệu sẽ cập nhật đầy đủ thông tin về tên sản phẩm, nơi cung cấp, mã số vùng trồng hoặc vùng nuôi, chứng nhận chất lượng, thời gian nhập hàng, đơn vị vận chuyển cũng như kết quả kiểm tra, lấy mẫu, qua đó giúp việc truy xuất nguồn gốc được thực hiện nhanh chóng và minh bạch hơn.

Ưu tiên sản phẩm đạt chuẩn, tăng lấy mẫu kiểm nghiệm

Để khuyến khích phát triển chuỗi cung ứng thực phẩm an toàn, thành phố sẽ ưu tiên bố trí vị trí kinh doanh và xem xét giảm phí quản lý đối với các hộ kinh doanh sản phẩm đạt chứng nhận VietGAP, GlobalGAP, OCOP, thuộc "Chuỗi thực phẩm an toàn" hoặc được sản xuất theo công nghệ cao.

Bên cạnh đó, TP.HCM tiếp tục triển khai Đề án quản lý, nhận diện và truy xuất nguồn gốc thịt heo, thịt gia cầm, trứng gia cầm; phát triển mô hình chợ bảo đảm an toàn thực phẩm, vùng sản xuất rau an toàn và kết nối hệ thống truy xuất nguồn gốc với cơ sở dữ liệu quốc gia.

Trong năm 2026, các cơ quan chức năng sẽ tăng cường lấy mẫu giám sát đối với rau, củ, quả, thịt, thủy sản và nhiều nhóm thực phẩm khác để kiểm tra dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, thuốc thú y, chất cấm, vi sinh vật và các hóa chất độc hại. Những lô hàng không bảo đảm an toàn sẽ được cảnh báo, truy xuất nguồn gốc và xử lý kịp thời.

Ngoài ra, các chợ đầu mối cũng được yêu cầu nâng cao công tác vệ sinh môi trường, xử lý nước thải, thu gom rác đúng quy định; xây dựng tiêu chuẩn vệ sinh nội bộ cho từng khu vực kinh doanh; tăng cường tiêu độc, khử trùng, kiểm soát côn trùng, động vật gây hại và bảo đảm các điều kiện về phòng cháy, chữa cháy.

Đẩy mạnh truyền thông và cảnh báo sớm nguy cơ mất an toàn thực phẩm

Cùng với các giải pháp quản lý, TP.HCM sẽ tăng cường tuyên truyền nhằm nâng cao nhận thức của người sản xuất, kinh doanh và người tiêu dùng, đặc biệt trong các dịp lễ, Tết, Tháng hành động vì an toàn thực phẩm và mùa du lịch.

Công tác truyền thông sẽ tập trung vào các nhóm có nguy cơ cao như bếp ăn tập thể, chợ đầu mối, chợ truyền thống, cơ sở giết mổ, chế biến thực phẩm, cơ sở kinh doanh thức ăn đường phố và các hộ sản xuất, kinh doanh nhỏ lẻ.

Đồng thời, thành phố sẽ đẩy mạnh cảnh báo về thực phẩm giả, thực phẩm kém chất lượng, thực phẩm không rõ nguồn gốc, sản phẩm dinh dưỡng không đạt chuẩn dành cho trẻ em và người cao tuổi cũng như các mặt hàng nhập lậu. Các nội dung tuyên truyền sẽ được triển khai trên nền tảng số, mạng xã hội và các kênh thông tin chính thống nhằm tiếp cận hiệu quả người dân, đặc biệt là nhóm tiêu dùng trẻ.

Chủ trương tăng cường xử lý các hành vi vi phạm về an toàn thực phẩm cũng nối tiếp nhiều biện pháp quyết liệt đã được cơ quan chức năng triển khai trong thời gian qua. Trước đó, vào tháng 2/2025, Tòa án nhân dân TP.HCM đã ban hành Quyết định số 24/2025/QĐ-BPKCTT ngày 12/2/2025 về việc áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời, cấm Công ty TNHH Seacret kinh doanh, phân phối, quảng cáo, tiếp thị và lưu hành trên toàn lãnh thổ Việt Nam đối với sản phẩm thực phẩm bổ sung Alpha Lipid Lifeline mà trên vỏ hộp có thông tin:”Nhập khẩu: Công ty TNHH Ảnh Mới, 08 Nguyễn Huệ, phường Bến Nghé, Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh”. Quyết định này sau đó được Cục Thi hành án dân sự TP.HCM tổ chức thi hành theo Quyết định số 2120/QĐ-CTHADS ngày 13/2/2025, thể hiện sự phối hợp giữa cơ quan tư pháp và cơ quan thi hành án trong việc ngăn chặn kịp thời sản phẩm bị áp dụng biện pháp khẩn cấp lưu thông trên thị trường.

Quyết định số 24/2025/QĐ-BPKCTT ngày 12/2/2025 và Quyết định số 2120/QĐ-CTHADS ngày 13/2/2025

Hướng tới hệ thống quản lý an toàn thực phẩm hiện đại

Theo UBND TP.HCM, việc triển khai đồng bộ các giải pháp từ kiểm soát nguồn hàng, số hóa truy xuất nguồn gốc, tăng cường kiểm nghiệm, đẩy mạnh thanh tra, xử lý nghiêm vi phạm đến nâng cao năng lực cảnh báo sớm sẽ góp phần tạo chuyển biến rõ nét trong công tác bảo đảm an toàn thực phẩm trên địa bàn.

Trong bối cảnh nhu cầu tiêu dùng ngày càng lớn và hoạt động kinh doanh thực phẩm phát triển mạnh trên cả môi trường truyền thống lẫn trực tuyến, việc siết chặt quản lý ngay từ nguồn cung được kỳ vọng sẽ hạn chế nguy cơ thực phẩm giả, thực phẩm kém chất lượng lưu thông trên thị trường, bảo vệ sức khỏe người dân và xây dựng môi trường kinh doanh thực phẩm minh bạch, an toàn và bền vững.