Dán cao giảm đau rồi chườm nóng: Thói quen có thể khiến da bị bỏng

Nhiều sản phẩm giảm đau dùng ngoài da có cảnh báo không phối hợp với đệm sưởi hoặc nguồn nhiệt tại chỗ; cần kiểm tra hướng dẫn của đúng loại đang sử dụng. Ảnh minh hoạ.

Khi đau mỏi cổ vai, lưng hoặc khớp sau ngày làm việc, người dùng thường tìm đến miếng dán hoặc kem xoa vì tiện và dễ mua. Một số sản phẩm có thành phần menthol, methyl salicylate hoặc capsaicin tạo cảm giác nóng, lạnh trên da. Nếu vùng đau vẫn khó chịu, việc đặt thêm túi nước nóng, miếng sưởi hay nằm đè lên chỗ dán có thể được xem như cách “chữa đau mạnh hơn”.

Vấn đề là những chế phẩm này không giống miếng vải thông thường. Nhiều nhãn thuốc giảm đau dùng ngoài da đăng trên cơ sở dữ liệu DailyMed của Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ cảnh báo không dùng đồng thời với đệm sưởi, không băng kín và không bôi lên vùng da tổn thương. Cơ quan y tế Canada cũng đã đánh giá nguy cơ hiếm gặp nhưng nghiêm trọng của bỏng da liên quan các chế phẩm chứa một số hoạt chất giảm đau tại chỗ.

Cảm giác nóng rát không phải dấu hiệu thuốc đang tốt hơn

Menthol thường tạo cảm giác mát, trong khi một số phối hợp hoạt chất tạo cảm giác ấm hoặc nóng tại vùng bôi. Đó là tác động cảm giác tại chỗ, không phải thước đo rằng tổn thương cơ, khớp đã được chữa khỏi. Người dùng không nên chủ động tăng số lượng miếng dán, bôi nhiều lớp hoặc cố chịu nóng rát vì nghĩ thuốc đang phát huy tác dụng.

Health Canada từng rà soát các báo cáo về bỏng da nghiêm trọng khi dùng sản phẩm giảm đau ngoài da chứa menthol, methyl salicylate hoặc capsaicin. Tổn thương là biến cố hiếm, nhưng có thể biểu hiện bằng đau rát dữ dội, sưng hoặc phồng rộp. Các báo cáo không có nghĩa mọi người dùng đều sẽ bị bỏng hay mọi sản phẩm có cùng mức nguy cơ.

Một số nhãn sản phẩm chứa menthol và methyl salicylate trên DailyMed cũng đề cập khả năng bỏng da nghiêm trọng, yêu cầu ngưng sử dụng khi xuất hiện dấu hiệu tổn thương. Vì vậy, “thuốc không kê đơn” không đồng nghĩa với việc có thể sử dụng tùy ý và kéo dài.

Chườm nóng chồng lên cao dán làm tăng rủi ro

Nhiều nhãn thuốc ghi rõ không dùng sản phẩm giảm đau ngoài da cùng đệm sưởi hoặc nguồn nhiệt tại chỗ. Nhiệt có thể làm tăng tác động lên da và, với một số hoạt chất, ảnh hưởng đến mức hấp thu qua da. Một báo cáo thẩm định lâm sàng của FDA về cao dán methyl salicylate và menthol nêu việc cần cảnh báo tránh đệm sưởi vì đã có trường hợp bỏng khi phối hợp với nhiệt.

Túi chườm nóng, đèn sưởi, chăn điện hoặc miếng sinh nhiệt không phải lúc nào cũng giống nhau về công suất, nhưng đều là nguồn nhiệt cần xem xét khi đang dùng thuốc bôi, cao dán. Không áp dụng mẹo “dán rồi hơ nóng cho ngấm” lên bất kỳ sản phẩm nào có cảnh báo tránh nhiệt. Cũng không băng ép quá chặt khiến người dùng khó nhận biết da đang phản ứng.

Cần phân biệt miếng dán chứa hoạt chất giảm đau với miếng dán sinh nhiệt không chứa thuốc. Mỗi nhóm có cơ chế và chỉ dẫn riêng; người dùng phải đọc thông tin thành phần, thời gian dùng và chống chỉ định trên đúng sản phẩm đang cầm, không lấy kinh nghiệm của loại này áp dụng cho loại khác.

Đọc nhãn trước khi dán, nhất là khi đang dùng thuốc khác

Thành phần và hàm lượng không giống nhau giữa các sản phẩm. Một số miếng dán chứa methyl salicylate có cảnh báo cho người dị ứng aspirin hoặc nhóm salicylate, người có tiền sử chảy máu tiêu hóa hoặc đang dùng thuốc chống đông. Không nên tự suy rộng các cảnh báo đó cho tất cả cao dán, nhưng cũng không được bỏ qua vì nghĩ sản phẩm chỉ dùng trên da.

Tránh dán lên vết thương hở, vùng da đang viêm, kích ứng hoặc phát ban, trừ khi hướng dẫn của sản phẩm và chuyên môn cho phép. Không dùng chồng nhiều sản phẩm giảm đau tại chỗ trên cùng vùng da nếu nhãn có cảnh báo. Với trẻ em, người mang thai, đang cho con bú, người cao tuổi nhiều bệnh nền hoặc người có cảm giác da suy giảm, nên hỏi bác sĩ, dược sĩ và tuân thủ giới hạn độ tuổi, thời gian được ghi trên nhãn.

Khi đang dùng cao dán, cần quan sát vùng da thường xuyên, nhất là sau vài giờ hoặc khi hoạt động ra nhiều mồ hôi. Không nên ngủ với sản phẩm nếu hướng dẫn không cho phép. Nếu triệu chứng đau cơ, khớp không giảm, tái diễn hoặc có chấn thương rõ rệt, việc cần làm là đánh giá nguyên nhân, không chỉ đổi sang loại dán “nóng hơn”.

Người dùng nên đọc thành phần, giới hạn độ tuổi, thời gian dán và những cảnh báo tương tác với nguồn nhiệt trước khi sử dụng cao dán giảm đau. Ảnh minh hoạ.

Nếu da sưng, đau rát hoặc phồng rộp, nên xử trí thế nào?

Nếu xuất hiện đau rát mạnh, sưng, mẩn đỏ bất thường hoặc phồng rộp tại chỗ bôi, dán, hãy ngừng sản phẩm và tìm tư vấn y tế. Với miếng dán còn trên da, có thể tháo ra nhẹ nhàng nếu không bị dính vào vùng da tổn thương; không cố giật vật liệu đang dính chặt vào vết thương. Không tiếp tục chườm nóng lên vùng đang kích ứng.

Với vết bỏng do nhiệt, hướng dẫn sơ cứu của Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS) khuyên làm mát vùng bỏng dưới vòi nước mát chảy nhẹ khoảng 20 phút, tránh đá lạnh và không bôi các hỗn hợp dân gian. Khi nghi bỏng hóa chất, bỏng sâu, diện tích lớn hoặc có bóng nước, cần được nhân viên y tế hướng dẫn; không tự chọc vỡ bóng nước hay bôi thêm thuốc giảm đau lên vùng da bỏng.

Một miếng dán có thể giúp giảm đau tạm thời, nhưng an toàn phụ thuộc vào hoạt chất, vị trí dán, thời gian và những nguồn nhiệt đi kèm. Trước khi sử dụng, hãy đọc cảnh báo trên bao bì; sau khi dán, theo dõi phản ứng da và ngừng ngay khi có dấu hiệu bất thường.