Bán hàng rong, thức ăn đường phố: miễn giấy phép, không miễn trách nhiệm

Gánh xôi buổi sáng, xe bánh mì đầu ngõ hay quán cơm bình dân là sinh kế của hàng triệu lao động, đồng thời là một phần của đời sống đô thị. Nhưng đây cũng là nơi nguy cơ mất an toàn thực phẩm dễ xuất hiện: nguyên liệu khó xác định nguồn gốc, điều kiện chế biến và bảo quản còn hạn chế.

Xe đẩy bán bánh Hot Dog: (Ảnh: Phát Huy)

Ngày 11/11, đại diện Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) cho biết dự thảo, đang được Quốc hội khóa XVI xem xét tại Kỳ họp thứ 2, đi theo hướng giảm gánh nặng thủ tục nhưng vẫn kiểm soát chặt những nguy cơ cốt lõi.

Những thủ tục được đề xuất miễn

Cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm nhỏ lẻ, người bán hàng rong và cơ sở kinh doanh thức ăn đường phố được đề xuất:

• Miễn cấp Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm.
• Miễn đăng ký bản công bố sản phẩm và công bố tiêu chuẩn sản phẩm đối với món ăn chế biến tại cơ sở.

Lý do là nhóm này vốn ít, địa điểm bán không cố định, doanh thu hạn chế và khó thuê dịch vụ tư vấn pháp lý. Bà V, người bán bún riêu nhiều năm ở Thủ Đức, cho biết những người buôn bán như bà từ lâu vẫn thấp thỏm mỗi khi có đoàn kiểm tra giấy tờ, nên rất mừng khi nghe đề xuất này.

Bà V, người bán bún riêu nhiều năm ở Thủ Đức: (Ảnh: Phát Huy)

Bỏ giấy phép, không bỏ trách nhiệm

Ban soạn thảo nhấn mạnh: miễn thủ tục không đồng nghĩa với buông lỏng quản lý. Người bán vẫn phải bảo đảm bốn điều kiện tối thiểu:

• Dùng nước đạt tiêu chuẩn nước sạch sinh hoạt.
• Chọn địa điểm bán hạn chế nguy cơ ô nhiễm thực phẩm.
• Dùng nguyên liệu rõ nguồn gốc.
• Thực hành vệ sinh tốt khi chế biến, phục vụ.

Ngoài ra, người kinh doanh phải thông báo thông tin cá nhân, địa điểm bán hàng và ký cam kết bảo đảm an toàn thực phẩm với UBND cấp xã. Cấp xã có trách nhiệm tiếp nhận thông tin, hướng dẫn, kiểm tra và giám sát. Nói cách khác, trọng tâm chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm: vào buôn bán sẽ dễ hơn, nhưng nếu làm sai vẫn bị xử lý.

Cuốn sổ tay thay cho hóa đơn

Với người bán hàng rong, điều cần thiết nhất là truy xuất nguồn gốc thực phẩm. Dự thảo không đòi hỏi hóa đơn điện tử như doanh nghiệp, mà cho phép lưu thông tin mua nguyên vật liệu bằng hóa đơn tay, chứng từ, sổ ghi chép hoặc hình thức phù hợp khác.

Ảnh minh hoạ: Sổ tay ghi tên thực phẩm hằng ngày

Một cuốn sổ ghi tên nguyên liệu thực phẩm, tên người cung cấp, ngày mua và số lượng là đủ để cơ quan chức năng khoanh vùng nguồn cung khi xảy ra ngộ độc. Quy định này cũng buộc người bán cẩn trọng hơn, tránh xa hàng trôi nổi, giá rẻ, không rõ xuất xứ.

Đây mới là nội dung dự thảo, chưa có hiệu lực và có thể được điều chỉnh trước khi Quốc hội thông qua.