Dấu ấn sinh học giúp xác định sớm nguy cơ ung thư tuyến tụy

Ung thư tuyến tụy là căn bệnh đang có xu hướng gia tăng nhanh chóng. Ảnh: Internet/ https://suckhoeviet.org.vn/

Xuất hiện trực tuyến trên tạp chí “Science Advances”, phát hiện về ung thứ tuyến tụy đã đánh dấu cột mốc quan trọng đầu tiên đối với phương pháp tiếp cận lâm sàng để phân loại các tổn thương trên tuyến tụy có nguy cơ trở thành ung thư cao nhất. Điều này tạo ra khả năng cho phép loại bỏ những tổn thương trước khi chúng bắt đầu lan rộng.

Nếu thành công, phương pháp dựa trên dấu ấn sinh học có thể giải quyết trở ngại lớn nhất trong việc giảm nguy cơ phát triển ung thư tuyến tụy. Đây là căn bệnh có xu hướng gia tăng và được biết đến với tốc độ phát triển âm thầm nhưng nhanh chóng trước khi được phát hiện. Những trường hợp phát hiện thường là tình cờ trong quá trình thực hiện siêu âm vùng bụng.

"Ngay cả khi ung thư tuyến tụy được phát hiện ở giai đoạn sớm nhất, các tế bào vẫn sẽ lưu cữu lại trong cơ thể và yếu tố này sẽ giúp ung thư quay trở lại", bác sĩ Peter Allen, trưởng ngành Ung thư Phẫu thuật tại Khoa Phẫu thuật thuộc Đại học Y khoa Duke chia sẻ.

"Đó là lý do tại sao chúng tôi chuyển trọng tâm nghiên cứu sang các u nang tiền ung thư này, được gọi là u nhầy nhú trong ống tụy, gọi tắt là IPMN," Allen nói. U nhầy nhú trong ống tụy là khối u hình thành do sự tăng tiết nhầy và tắc nghẽn ống tụy. "Hầu hết IPMN sẽ không bao giờ tiến triển thành ung thư tuyến tụy, nhưng bằng cách phân biệt loại nào sẽ tiến triển, chúng tôi đang tạo cơ hội ngăn chặn căn bệnh nan y phát triển."

Allen và các đồng nghiệp đã sử dụng một công cụ sinh học phân tử mang tên hồ sơ RNA để xác định vị trí cụ thể của nang với các khu vực phát triển tế bào bất thường ở mức độ cao và thấp.

Các phương pháp trước đây để mô tả IPMN ít chính xác hơn và không thể xác định các dấu hiệu đặc biệt chính xác về nguy cơ ung thư. Tuy nhiên, kỹ thuật sử dụng RNA cho phép các nhà nghiên cứu chọn các nhóm riêng lẻ để phân tích. Điều này cũng giúp các nhà nghiên cứu của Duke Health xác định một loạt các đột biến gen vừa thúc đẩy, vừa có khả năng ngăn chặn sự phát triển ung thư tuyến tụy.

Nhóm nghiên cứu cũng đã xác định các dấu hiệu để phân biệt giữa hai biến thể hàng đầu của IPMN. Ngoài ra các nhà khoa học còn tìm thấy các dấu hiệu riêng biệt để xác định biến thể phổ biến thứ ba thường dẫn đến bệnh ít xâm lấn hơn.

Allen cho biết: “Chúng tôi đã tìm thấy những dấu hiệu rất khác biệt đối với những bất thường ở cấp độ cao của tế bào, cũng như đối với những phân nhóm phát triển chậm”. "Công việc của chúng tôi hiện đang tập trung vào việc tìm kiếm các tế bào trong chất lỏng của nang. Nếu chúng tôi có thể xác định những dấu hiệu riêng biệt này, nó có thể cung cấp cơ sở cho sinh thiết protein. Từ đó tạo ra hướng dẫn liệu chúng ta có nên loại bỏ nang trước khi ung thư phát triển và lan rộng hay không”.

Allen cũng chia sẻ thêm, rằng các phương pháp chẩn đoán hiện tại - bao gồm phân tích lâm sàng, X quang, xét nghiệm, nội soi và tế bào học đều có độ chính xác tổng thể khoảng 60%.

"Ung thư tuyến tụy đang gia tăng và nếu theo như tốc độ phát triển hiện tại, căn bệnh sẽ trở thành nguyên nhân gây tử vong do ung thư đứng thứ hai ở Hoa Kỳ trong vài năm tới," Allen đưa ra cảnh cáo. Ông cũng lưu ý rằng giới khoa học vẫn chưa phát hiện ra điều gì đang thúc đẩy tỷ lệ mắc bệnh ung thư gia tăng.

Bác sĩ Allen cũng cho hay, một số nghiên cứu cho thấy tình trạng viêm đóng một vai trò nào đó. Hiện nhóm nghiên cứu do Allen đứng đầu đang kiểm tra xem liệu phương pháp chống viêm có thể làm giảm sự phát triển ung thư ở bệnh nhân có triệu chứng IPMN hay không.