Bài 1: Những lợi ích tuyệt vời của cây gắm

Cây gắm là một loại cây mọc khá nhiều ở Việt Nam. Không đơn thuần chỉ là một loại thực vật, cây gắm còn được biết đến là một loại dược liệu có hiệu quả điều trị nhiều căn bệnh khác nhau. Đó cũng là lý do vì sao cây gắm có mặt trong nhiều bài thuốc Đông y từ xưa đến nay.
Cây gắm
Cây gắm

1. Giới thiệu tổng quan về cây gắm

Cây gắm có tên khoa học đầy đủ là Gnetum montanum, một loại cây thuộc họ dây gắm. Tùy thuộc vào từng vùng miền mà loại cây này còn có nhiều tên gọi khác như dây mấu, cây vương tôn hay dây sót. Cây dây gắm là thực vật thân leo, thường mọc hoang với nhiều đặc điểm nhận biết như:

Chiều dài của thân cây dao động từ 10m đến 12m và thường sống nhờ ở trên những cây lớn khác. Thân cây sẽ có khá nhiều mấu, kích thước của thân cây cũng tương đối lớn và thường có dấu hiệu phình to ở các đốt.

Lá có hình trái xoan thuôn dài đặc trưng. Những chiếc lá này mọc đối xứng nhau. Phần mép lá nguyên và phần mặt trên sẽ nhẵn bóng.

Hoa của cây sẽ mọc thành từng nón ở phần kẽ lá. Các bông hoa đực và hoa cái không mọc chung mà sẽ mọc ở các gốc khác nhau. Cây ra hoa vào thời điểm từ khoảng tháng 6 - 8. Thời điểm ra trái vào khoảng tháng 10 đến tháng 12. Quả của cây có phần cuống khá ngắn và khi chín sẽ có màu vàng, ở bên trong sẽ là hạt to.

Những công dụng tuyệt vời mà cây gắm mang lại cho sức khỏe thường đến từ phần thân và phần rễ. Chính vì vậy, hai bộ phận này thường được dùng nhiều ở trong các bài thuốc Đông y. Ngoài ra, phần hạt cây cũng có thể ăn hoặc được dùng để bào chế thuốc dùng cho mục đích xoa bóp, giảm đau nhức.

Dược liệu của cây có thể thu hái được quanh năm. Sau khi thu hoạch, phần dược liệu này sẽ được làm sạch với nước rồi thái thành từng lát để đem đi phơi khô. Điều kiện bảo quản tốt nhất với các loại dược liệu này chính là khí hậu thoáng mát và thật khô ráo.

2. Những lợi ích tuyệt vời của cây gắm

Tùy vào mục đích sử dụng mà cây gắm sẽ phát huy được hết những công dụng đặc biệt của mình. Cụ thể như sau:

2.1. Tác dụng trong nghiên cứu Đông y

Theo các nghiên cứu của các thầy thuốc Đông y, cây gắm có đặc tính bình, hơi đắng và mang lại cho sức khỏe của con người rất nhiều lợi ích đặc biệt:

Công năng: Dược liệu có thể sát trùng, giải trừ phong thấp, đào thải độc tố cho cơ thể, hỗ trợ điều trị tiêu viêm, chứng hoạt huyết, chứng khu phong hay thư cân.

Chữa trị: Cây gắm thường được sử dụng nhiều đối với các bài thuốc chữa trị bệnh sốt rét, chứng ngộ độc, những bệnh lý đau xương khớp hay bệnh gout. Phần cành cây có thể giảm đau, điều trị chứng bong gân, hỗ trợ liền gân xương hay gãy xương. Trong khi đó, rễ cây có thể dùng để điều trị bệnh sưng đau đầu gối khá hiệu quả

Ở Ấn Độ, phần thân và rễ của cây còn được dùng để hạ nhiệt cho cơ thể. Phần hạt cây thường được dùng cho những trường hợp bị đau nhức vì tê thấp.

2.2. Tác dụng theo nghiên cứu Tây y

Trong một nghiên cứu được thực hiện ở trên phần tim cô lập của chuột đã tìm ra được, các hoạt chất có ở trong cây gắm như dl-dimethyl coclaurin hydroclorid có tác dụng tốt cho tim.

Phần dịch chiết khi được tiêm vào cơ thể của chuột thực nghiệm đã cho thấy được khả năng chống sự co thắt ở phế quản với liều lượng là 0,1mg/kg thể trọng.

các vi khuẩn gây viêm phổi, trực khuẩn lỵ hay trực khuẩn thương hàn.

Theo kết quả nghiên cứu, nước sắt của loại cây này còn có thể giúp bình suyễn và giảm ho.

Các loại dược liệu lấy từ cây gắm có thể sử dụng để điều trị các loại bệnh lý ở dạng thuốc sắc, dùng để ngâm rượu hoặc làm thuốc đắp ngoài da. Để hiệu quả đạt được như mong muốn, người bệnh nên sử dụng với liều lượng khoảng 15 - 30g mỗi ngày.

Nguyễn Hải

Tin liên quan

Công dụng chữa bệnh của 4 loài hoa mùa Xuân

Công dụng chữa bệnh của 4 loài hoa mùa Xuân

Mùa Xuân không chỉ mang đến sắc màu tươi mới của đất trời mà còn là thời điểm nhiều loài hoa khoe nở, ẩn chứa những công dụng chữa bệnh quý giá trong y học dân gian. Bốn loài hoa quen thuộc dưới đây không chỉ đẹp mà còn là những vị thuốc hữu ích, hỗ trợ chăm sóc sức khỏe hiệu quả.
Bài 3: Những lưu ý khi sử dụng các bài thuốc dân gian trị cảm cúm

Bài 3: Những lưu ý khi sử dụng các bài thuốc dân gian trị cảm cúm

Trong dân gian, nhiều loại thảo dược quen thuộc như chanh, mật ong, bưởi, ngải cứu, kinh giới, tía tô… được sử dụng rộng rãi để hỗ trợ điều trị cảm cúm. Những phương pháp này có ưu điểm là dễ làm, nguyên liệu sẵn có và mang lại hiệu quả nhất định khi được áp dụng đúng cách. Tuy nhiên, việc sử dụng thảo dược cũng có những điều cần đặc biệt lưu ý nhằm đảm bảo an toàn và tránh những tác dụng không mong muốn.
Bài 2: Những bài thuốc điều trị cảm cúm từ cây lá vườn nhà

Bài 2: Những bài thuốc điều trị cảm cúm từ cây lá vườn nhà

Trong bài 1 chúng tôi có giới thiệu những bài thuốc điều trị cảm cúm từ cây lá vườn nhà như: Tía tô, cúc tần, gừng… Bài 2 cùng Sức khỏe Việt tiếp tục mời quý độc giả khám phá thêm về Chanh và mật ong, ngải cứu, bưởi, tía tô, kinh giới...

Cùng chuyên mục

Nông sản trong y học cổ truyền: Thực phẩm cũng là vị thuốc

Nông sản trong y học cổ truyền: Thực phẩm cũng là vị thuốc

Trong y học cổ truyền, ranh giới giữa thực phẩm và thuốc chữa bệnh vốn không tách bạch như trong quan niệm hiện đại. Từ xa xưa, ông cha ta đã đúc kết triết lý “dĩ thực vi dược” – lấy thực phẩm làm thuốc, coi bữa ăn hằng ngày là nền tảng quan trọng để phòng bệnh, dưỡng sinh và phục hồi sức khỏe. Đến nay, khi y học dự phòng ngày càng được đề cao, cách nhìn này đang được giới chuyên môn và cộng đồng quan tâm trở lại như một hướng đi bền vững cho sức khỏe con người.
Gạo lứt, đậu xanh, mè đen – bộ ba thực dưỡng quen mà lạ trong chăm sóc sức khỏe

Gạo lứt, đậu xanh, mè đen – bộ ba thực dưỡng quen mà lạ trong chăm sóc sức khỏe

Trong dòng chảy của dinh dưỡng hiện đại, khi nhiều người tìm đến các loại thực phẩm chức năng hay chế độ ăn “ngoại nhập”, thì gạo lứt, đậu xanh, mè đen – ba loại nông sản quen thuộc của người Việt – lại đang được nhìn nhận trở lại như một bộ ba thực dưỡng giàu giá trị. Quen thuộc trong đời sống hằng ngày, nhưng dưới góc nhìn khoa học dinh dưỡng và y học cổ truyền, bộ ba này vẫn còn nhiều giá trị “quen mà lạ”, đáng để khai thác đúng cách trong chăm sóc sức khỏe chủ động.
Vừng đen - Vị thuốc bồi bổ gan thận, dưỡng khí huyết

Vừng đen - Vị thuốc bồi bổ gan thận, dưỡng khí huyết

Không chỉ là một loại gia vị, thực phẩm dinh dưỡng quen thuộc, vừng đen (mè đen) còn được y học cổ truyền xem là vị thuốc quý, có tác dụng bổ gan thận, dưỡng tinh huyết, nhuận tràng, làm đen tóc và tăng cường sức khỏe lâu dài. Từ xa xưa, vừng đen đã hiện diện trong nhiều bài thuốc dân gian, được sử dụng để bồi bổ cơ thể và phòng ngừa bệnh tật.
Giữ ấm từ bàn chân: Bước đơn giản để phòng cảm lạnh mùa rét

Giữ ấm từ bàn chân: Bước đơn giản để phòng cảm lạnh mùa rét

Khi trời trở lạnh, dù bạn đã mặc đủ áo ấm, nhưng cảm giác mệt mỏi, dễ bị cảm hay giấc ngủ không sâu vẫn có thể ghé thăm. Một trong những nguyên nhân phổ biến nhưng thường bị lãng quên là việc không giữ ấm bàn chân. Điều này khiến cơ thể "mất nhiệt" liên tục và tiêu hao năng lượng không cần thiết. Vậy tại sao giữ ấm bàn chân lại quan trọng đến vậy?
Nâng tầm giá trị dược liệu Việt Nam

Nâng tầm giá trị dược liệu Việt Nam

Việt Nam được đánh giá có nguồn dược liệu tự nhiên đa dạng, quý hiếm, với khoảng trên 5.100 loài và đang được các doanh nghiệp, địa phương định hướng phát triển thành ngành kinh tế, phục vụ xuất khẩu.
Những bài thuốc quý từ cây bưởi

Những bài thuốc quý từ cây bưởi

Bưởi không chỉ là trái cây quen thuộc mà còn là nguồn thuốc quý. Từ lá, hoa, vỏ quả đến múi và hạt, hầu như mọi bộ phận của cây bưởi đều có thể dùng làm thuốc, hỗ trợ phòng và điều trị nhiều vấn đề sức khỏe thường gặp.

Các tin khác

Hoa sói – Dược liệu thơm quen thuộc trong Đông y, cần dùng đúng cách để bảo đảm an toàn

Hoa sói – Dược liệu thơm quen thuộc trong Đông y, cần dùng đúng cách để bảo đảm an toàn

Không chỉ là loài cây cảnh gắn liền với không gian làng quê, đình chùa và đời sống tâm linh của người Việt, hoa sói (còn gọi là hoa ngâu) từ lâu còn được sử dụng như một vị thuốc dân gian và nguyên liệu ướp trà truyền thống. Với mùi hương thanh khiết đặc trưng và những ghi nhận về giá trị dược lý, hoa sói được ứng dụng trong hỗ trợ điều trị một số bệnh lý ngoài da, phong thấp, đau nhức xương khớp. Tuy nhiên, đây cũng là dược liệu có độc tính nhất định, cần sử dụng thận trọng.
Hoa hiên – Dược liệu Đông y quen thuộc giúp thanh nhiệt, cầm máu và an thần

Hoa hiên – Dược liệu Đông y quen thuộc giúp thanh nhiệt, cầm máu và an thần

Không chỉ được trồng làm cây cảnh hay sử dụng trong ẩm thực, hoa hiên còn là một vị thuốc Đông y được sử dụng từ lâu trong dân gian với nhiều công dụng đáng chú ý. Nhờ chứa các hoạt chất có giá trị dược lý, hoa hiên thường được dùng để thanh nhiệt, tiêu viêm, cầm máu, hỗ trợ điều trị rối loạn kinh nguyệt, mất ngủ và một số bệnh lý đường tiêu hóa, tiết niệu.
Thảo quyết minh – Vị thuốc nam quen thuộc hỗ trợ thanh can, nhuận tràng, hạ huyết áp

Thảo quyết minh – Vị thuốc nam quen thuộc hỗ trợ thanh can, nhuận tràng, hạ huyết áp

Thảo quyết minh là một trong những vị thuốc nam phổ biến, mọc hoang ở nhiều địa phương trên cả nước và được sử dụng từ lâu trong y học cổ truyền. Với tác dụng nổi bật trong hỗ trợ điều trị táo bón, cao huyết áp, mất ngủ và các bệnh về mắt, thảo quyết minh ngày càng được quan tâm trong chăm sóc sức khỏe cộng đồng.
Chủ động bảo vệ sức khỏe cộng đồng và người lao động trong mùa lạnh

Chủ động bảo vệ sức khỏe cộng đồng và người lao động trong mùa lạnh

Khi các đợt không khí lạnh tăng cường, thời tiết chuyển sang rét đậm, rét hại, sức khỏe của người dân và người lao động lại đứng trước nhiều nguy cơ bị đe dọa. Nhiệt độ xuống thấp, gió lạnh kéo dài, độ ẩm cao và tình trạng thiếu ánh nắng mặt trời không chỉ gây ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho nhiều loại bệnh phát sinh, đặc biệt là các bệnh đường hô hấp và bệnh mạn tính.
Quy định về kê đơn thuốc cổ truyền, thuốc dược liệu

Quy định về kê đơn thuốc cổ truyền, thuốc dược liệu

Bộ trưởng Bộ Y tế vừa ban hành Thông tư 55/2025/TT-BYT quy định về kê đơn thuốc cổ truyền, thuốc dược liệu và kê đơn kết hợp thuốc cổ truyền, thuốc dược liệu với thuốc hóa dược trong cơ sở khám bệnh, chữa bệnh. Thông tư có hiệu lực thi hành từ ngày 01/03/2026.
[Infographic] 5 cách chữa viêm thanh quản bằng gừng

[Infographic] 5 cách chữa viêm thanh quản bằng gừng

Gừng là loại gia vị được sử dụng phổ biến. Bên cạnh đó, nguyên liệu này còn là một vị thuốc trong y học cổ truyền, giúp cải thiện nhiều vấn đề về sức khỏe một cách tự nhiên. Cùng tham khảo 5 bài thuốc chữa viêm thanh quản từ gừng.
Cách sử dụng cây ngải cứu trong các bài thuốc chữa bệnh

Cách sử dụng cây ngải cứu trong các bài thuốc chữa bệnh

Ngải cứu không chỉ là loại rau quen thuộc trong bữa ăn hằng ngày mà còn được xem là một trong những vị thuốc dân gian quan trọng của y học cổ truyền. Từ lâu, ngải cứu đã được sử dụng để điều hòa khí huyết, giảm đau, cầm máu, trừ hàn, đặc biệt hiệu quả với các chứng bệnh liên quan đến nhiễm lạnh và rối loạn khí huyết.
Bộ Y tế ban hành Dược điển Việt Nam VI

Bộ Y tế ban hành Dược điển Việt Nam VI

Bộ Y tế vừa có quyết định ban hành Dược điển Việt Nam VI bao gồm 1.722 tiêu chuẩn quốc gia về thuốc. Dược điển này có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, là căn cứ bắt buộc trong hoạt động kiểm nghiệm, đánh giá chất lượng thuốc và nguyên liệu làm thuốc.
Huyệt Mệnh Môn: “nguồn lửa sinh mệnh” trong y học cổ truyền

Huyệt Mệnh Môn: “nguồn lửa sinh mệnh” trong y học cổ truyền

(SKV) - Theo y học cổ truyền, huyệt Mệnh Môn giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong việc duy trì dương khí và sinh lực của cơ thể. Được coi là nơi tàng trữ “mệnh môn hỏa” – ngọn lửa sinh mệnh, huyệt này có mối liên hệ mật thiết với chức năng của thận, khả năng chuyển hóa và trạng thái sức khỏe toàn thân. Việc chăm sóc và giữ ấm Mệnh Môn đúng cách được xem là nền tảng trong dưỡng sinh và phòng bệnh lâu dài.
Rau củ bổ khí huyết mùa đông: Nguồn dưỡng sinh tự nhiên cho cơ thể

Rau củ bổ khí huyết mùa đông: Nguồn dưỡng sinh tự nhiên cho cơ thể

Theo Đông y, mùa đông thuộc hành Thủy, là thời điểm cơ thể cần “tàng tinh, dưỡng khí”, nuôi dưỡng khí huyết để tăng sức đề kháng, phòng ngừa bệnh tật. Bên cạnh các món ăn ấm nóng, việc lựa chọn đúng các loại rau củ có tác dụng bổ khí, dưỡng huyết, ôn tỳ vị đóng vai trò quan trọng trong chăm sóc sức khỏe mùa lạnh. Nhiều loại rau củ quen thuộc trong bữa ăn hằng ngày, nếu sử dụng đúng cách, có thể trở thành “vị thuốc dưỡng sinh” an toàn và hiệu quả.
Xem thêm
Chi hội Nam y tỉnh An Giang tổng kết hoạt động năm 2025, đề ra mục tiêu phát triển vững mạnh trong năm 2026

Chi hội Nam y tỉnh An Giang tổng kết hoạt động năm 2025, đề ra mục tiêu phát triển vững mạnh trong năm 2026

Thực hiện chương trình công tác năm 2025, Chi hội Nam y tỉnh An Giang đã tổ chức Hội nghị tổng kết hoạt động vào ngày 03/01/2025 tại phường Tân Châu, tỉnh An Giang.
Hội Nam y Việt Nam: Dấu ấn hoạt động năm 2025 và mục tiêu trọng tâm năm 2026

Hội Nam y Việt Nam: Dấu ấn hoạt động năm 2025 và mục tiêu trọng tâm năm 2026

Năm 2025 ghi dấu một giai đoạn hoạt động sôi động, nhiều điểm nhấn của Hội Nam y Việt Nam trong bối cảnh phong trào bảo tồn, phát triển y học cổ truyền và Nam y tiếp tục nhận được sự quan tâm của xã hội.
Viện Nghiên cứu Y Dược học Tuệ Tĩnh: Trang trọng Lễ kỷ niệm 5 năm thành lập và Hội thảo khoa học Kế thừa di sản Đại Danh y Tuệ Tĩnh

Viện Nghiên cứu Y Dược học Tuệ Tĩnh: Trang trọng Lễ kỷ niệm 5 năm thành lập và Hội thảo khoa học Kế thừa di sản Đại Danh y Tuệ Tĩnh

(SKV) - Trong không khí trang trọng và phấn khởi, sáng ngày 21/12 Viện Nghiên cứu Y Dược học Tuệ Tĩnh đã long trọng tổ chức Lễ kỷ niệm 5 năm thành lập gắn với Hội thảo khoa học “Kế thừa, phát huy di sản Đại danh y – Thiền sư Tuệ Tĩnh trong nghiên cứu và phát triển Y Dược học cổ truyền”. Sự kiện là dấu mốc quan trọng, nhìn lại chặng đường hình thành – phát triển của Viện, đồng thời mở ra những định hướng mới cho y dược học cổ truyền Việt Nam trong giai đoạn hội nhập và đổi mới.
Lan tỏa phong trào thi đua khi trí thức, nhà khoa học và doanh nghiệp cùng đồng hành

Lan tỏa phong trào thi đua khi trí thức, nhà khoa học và doanh nghiệp cùng đồng hành

Hội nghị Khối thi đua số 7 của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam diễn ra ngày 20/12 tại Hà Nội.
Hội Nam Y Việt Nam và hành trình lan tỏa yêu thương đến 280 hộ đồng bào Rục ở Kim Phú (Quảng Trị)

Hội Nam Y Việt Nam và hành trình lan tỏa yêu thương đến 280 hộ đồng bào Rục ở Kim Phú (Quảng Trị)

Trong hai ngày 12 và 13/12/2025, Hội Nam Y Việt Nam đã thực hiện một hành trình thiện nguyện đặc biệt, mang theo khoảng 20 tấn hàng hóa với tổng trị giá hơn 500 triệu đồng đến với đồng bào Rục tại xã Kim Phú, tỉnh Quảng Trị.
Phiên bản di động