Khám phá giống cây MS Nữ Hoàng, giống cây dược liệu giàu tiềm năng

Khu ươm mầm giống cây Sâm MS Nữ Hoàng

Trong những năm gần đây, phát triển cây dược liệu trong nước ngày càng được quan tâm, không chỉ nhằm khai thác tiềm năng bản địa mà còn hướng tới xây dựng những vùng nguyên liệu có khả năng truy xuất nguồn gốc, đáp ứng yêu cầu chế biến và phát triển sản phẩm. Trong xu hướng đó, cây MS Nữ Hoàng đang nhận được sự chú ý nhờ những kết quả bước đầu về thành phần hoạt chất cũng như khả năng phát triển thành nguyên liệu cho nhiều nhóm sản phẩm.

Từ quá trình nghiên cứu đến công bố lưu hành MS Nữ Hoàng được biết đến với các tên gọi như Sâm Nữ Hoàng, Nữ Hoàng Hồng Sâm. Tuy nhiên, xét về thực vật học, cây có tên khoa học Rumex crispus L., thuộc nhóm dương đề và không thuộc chi Panax như nhân sâm hay sâm Ngọc Linh. Theo thông tin được công bố, giống cây gắn với quá trình nghiên cứu, chọn tạo và phát triển của bà Võ Thị Ngọc cùng Công ty TNHH Lương thực MS Thiên Ngọc. Đơn đăng ký bảo hộ giống cây trồng đã được cơ quan chuyên môn chấp nhận từ năm 2022.

Cây Sâm MS Nữ Hoàng hơn 10 ngày tuổi

Đến ngày 31/7/2025, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật chấp nhận bảng tự công bố lưu hành giống cây trồng mới đối với cây dương đề nhăn MS Nữ Hoàng (Rumex crispus L.), với phạm vi lưu hành trên toàn quốc. Đây là một trong những cơ sở quan trọng để giống cây từng bước được đưa vào các mô hình sản xuất và phát triển vùng nguyên liệu.

Tiềm năng đến từ thành phần hoạt chất Một trong những yếu tố tạo nên sự quan tâm đối với MS Nữ Hoàng là kết quả phân tích thành phần hóa học của cây. Theo các thông tin đã được công bố dẫn kết quả phân tích từ Viện Dược liệu, Viện Kiểm nghiệm An toàn vệ sinh thực phẩm Quốc gia và phòng thí nghiệm CASE, phần củ MS Nữ Hoàng ghi nhận một số nhóm hoạt chất như saponin, polysaccharid, polyphenol và flavonoid.

Cây Sâm MS Nữ Hoàng 25 ngày tuổi

Cụ thể, một số kết quả được công bố cho thấy củ có khoảng 2,3% saponin toàn phần, 14,4% polysaccharid, 13,6% polyphenol và 0,4% flavonoid. Đáng chú ý, không chỉ phần củ, lá cây cũng được ghi nhận chứa những nhóm thành phần này. Những dữ liệu trên cho thấy tiềm năng nghiên cứu MS Nữ Hoàng theo hướng nguyên liệu dược liệu và phát triển các sản phẩm có nguồn gốc thiên nhiên.

Thay vì chỉ tập trung vào củ, các bộ phận như lá, thân và hoa cũng đang được quan tâm nghiên cứu để nâng cao giá trị sử dụng. Một số định hướng được đề cập gồm nguyên liệu cho trà dược liệu, cao chiết và các dòng sản phẩm có nguồn gốc thiên nhiên.

Tuy nhiên, tiềm năng của một cây trồng mới không thể chỉ được đánh giá bằng hàm lượng hoạt chất hay giá trị của sản phẩm cuối cùng. Hiệu quả thực tế còn phụ thuộc vào khả năng thích nghi với điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu, năng suất, chi phí đầu tư, quy trình canh tác, thị trường tiêu thụ và đặc biệt là tính ổn định của đầu ra. Từ một cây dược liệu đến một chuỗi giá trị Đây cũng là bài toán đang được đặt ra đối với MS Nữ Hoàng.

Thay vì phát triển diện tích một cách tự phát, định hướng được đưa ra trong năm 2026 là từng bước hình thành chuỗi từ quản lý nguồn giống, tổ chức vùng trồng, tiêu chuẩn hóa quy trình canh tác, truy xuất nguồn gốc đến thu hoạch, bảo quản và chế biến sâu. Trong đó, phát triển vùng nguyên liệu theo hướng đáp ứng các nguyên tắc GACP-WHO được xem là một bước quan trọng. Khi quy trình canh tác được kiểm soát từ đầu, chất lượng nguyên liệu đầu vào cho chế biến cũng có điều kiện ổn định hơn.

Hướng tới giá trị bền vững cho dược liệu Việt Từ một giống cây được nghiên cứu đến việc được công bố lưu hành mới chỉ là những bước đầu. Để MS Nữ Hoàng có thể trở thành cây dược liệu mang lại giá trị thực tế, phía trước vẫn cần quá trình nghiên cứu, đánh giá và hoàn thiện chuỗi sản xuất một cách bài bản.

Từ một giống cây đến một sản phẩm nông nghiệp có giá trị là một hành trình dài. Với MS Nữ Hoàng, những bước đi đầu tiên đã được hình thành, chuẩn hóa và chứng minh giá trị của giống cây trong thực tiễn sản xuất.