Người tiêu dùng cần được tiếp cận với những thông tin chính xác, trung thực và minh bạch

1. Tóm tắt sự việc

Ngày 23/3/2026, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia (Bộ Công Thương) đã ban hành Quyết định xử lý vụ việc cạnh tranh số 72/QĐ-CT đối với Carlsberg Việt Nam do hành vi “đưa thông tin gây nhầm lẫn cho khách hàng về sản phẩm nhằm thu hút khách hàng của doanh nghiệp khác” (Quyết định 72), vi phạm điểm a khoản 5 Điều 45 Luật Cạnh tranh 2018. Theo Quyết định 72, Carlsberg Việt Nam bị phạt tiền 200.000.000 đồng, đồng thời bị buộc cải chính công khai thông tin gây nhầm lẫn trên website carlsbergvietnam.vn và các nền tảng mạng xã hội: facebook.com/1664blancVN, và youtube.com/@1664BlancVietnam, cũng như buộc loại bỏ thông tin vi phạm/gây nhầm lẫn trên vỏ thùng các sản phẩm bia Huda, Huda Gold và Halida.

Theo các chuyên gia của ngành, thì lỗi gây nhầm lẫn cho khách hàng được thể hiện như sau:

- Đối với các sản phẩm Huda, Huda Gold và Halida, các sản phẩm này chỉ đạt giải thưởng về “Vị” do Viện Hương Vị Quốc Tế cấp. Phạm vi đánh giá của giải thưởng này giới hạn ở yếu tố cảm quan/hương vị, không bao gồm đánh giá toàn diện về chất lượng bia, chất lượng nguyên liệu, tiêu chuẩn vệ sinh hoặc quy trình sản xuất. Tuy nhiên, Carlsberg Việt Nam đã thể hiện trên bao bì/thùng sản phẩm thông tin theo hướng “Chất lượng vượt trội”, từ đó làm người tiêu dùng hiểu rằng chất lượng tổng thể của sản phẩm đã được đánh giá và chứng nhận.

- Đối với sản phẩm 1664 Blanc, Carlsberg Việt Nam đã sử dụng tuyên bố “1664 Blanc – Thương hiệu bia Pháp bán chạy số 1 toàn cầu” trong hoạt động truyền thông, có sự tham gia của người nổi tiếng. Đây là tuyên bố mang tính tuyệt đối, có khả năng tác động mạnh đến nhận thức của người tiêu dùng về uy tín, vị thế và mức độ phổ biến của sản phẩm. Tuy nhiên, theo hồ sơ vụ việc, Carlsberg Việt Nam không có bằng chứng hoặc tài liệu hợp lệ để chứng minh cho tuyên bố này, trong khi nội dung quảng cáo đã được truyền thông rộng rãi trên các phương tiện truyền thông và mạng xã hội.

Về bản chất, vụ việc này liên quan trực tiếp đến quyền lợi người tiêu dùng, bởi lẽ, thông tin trên bao bì, quảng cáo và các kênh truyền thông sản phẩm là một trong những căn cứ quan trọng để người tiêu dùng hình thành nhận thức, niềm tin và quyết định mua hàng.

2. Hệ lụy của việc thông tin thiếu trung thực - Người tiêu dùng “Lãnh đủ”

Đối với ngành hàng tiêu dùng nhanh, đặc biệt là sản phẩm bia, các thông tin như “giải thưởng”, “chất lượng vượt trội”, “số 1”, “bán chạy nhất” có thể ảnh hưởng đáng kể đến lựa chọn của người tiêu dùng. Do đó, việc sử dụng các thông tin về giải thưởng, chứng nhận hoặc vị thế thương hiệu vượt quá phạm vi thực tế, thiếu căn cứ chứng minh hoặc có khả năng gây nhầm lẫn cần được nhìn nhận là vấn đề đáng quan tâm trong công tác bảo vệ người tiêu dùng.

Hình ảnh bao bì các sản phẩm vi phạm

Thông tin quảng cáo và bao bì là căn cứ tối quan trọng để người tiêu dùng ra quyết định mua hàng. Việc Carlsberg thông tin sai lệch các chứng nhận/thành tích đã trực tiếp xâm phạm quyền được thông tin chính xác, trung thực, khách quan sản phẩm của khách hàng. Những hệ lụy mà thông tin sai lệch mang lại cho người tiêu dùng có thể kể đến là:

Thứ nhất, Người tiêu dùng bị xâm phạm quyền được cung cấp thông tin chính xác: Một trong những quyền cơ bản của người tiêu dùng là được cung cấp thông tin trung thực, đầy đủ để lựa chọn hàng hóa. Khi thông tin quảng bá hoặc thông tin trên bao bì gây nhầm lẫn, người tiêu dùng có thể đưa ra quyết định mua hàng dựa trên nhận thức không chính xác.

Thứ hai, mất khả năng lựa chọn công bằng: Nếu người tiêu dùng tin rằng một sản phẩm có ưu thế, chất lượng hoặc đặc tính nào đó nhờ những thông tin không chính xác, họ có thể từ bỏ sản phẩm khác vốn phù hợp hơn với nhu cầu thực tế. Điều này làm méo mó quá trình lựa chọn của thị trường.

Thứ ba, thiệt hại kinh tế gián tiếp: Người tiêu dùng có thể chi tiền cho sản phẩm mà giá trị thực tế không tương xứng với những gì họ được dẫn dắt để tin tưởng. Dù thiệt hại của từng cá nhân có thể không lớn, nhưng trên phạm vi hàng triệu người tiêu dùng, tác động xã hội là đáng kể.

Thứ tư, suy giảm niềm tin vào thông tin quảng cáo và nhãn hàng: Những vụ việc như vậy khiến người tiêu dùng khó phân biệt đâu là thông tin khách quan, đâu là thông tin mang tính tiếp thị quá mức. Hệ quả là niềm tin đối với thị trường và các thương hiệu bị suy giảm.

Thứ năm, cản trở cạnh tranh lành mạnh, cuối cùng người tiêu dùng là bên chịu thiệt: Trong một thị trường cạnh tranh lành mạnh, doanh nghiệp phải thắng bằng chất lượng, giá cả và dịch vụ. Khi có hành vi gây nhầm lẫn, doanh nghiệp làm ăn chân chính có thể mất khách hàng. Về lâu dài, môi trường cạnh tranh bị méo mó sẽ làm giảm động lực nâng cao chất lượng sản phẩm và dịch vụ, khiến người tiêu dùng là đối tượng chịu thiệt cuối cùng.

Tiêu thụ bia ở Việt Nam

3. Thay lời kết

Từ góc nhìn của công tác bảo vệ người tiêu dùng, vụ việc này cho thấy tầm quan trọng của những quyền cơ bản của người tiêu dùng, trong đó có các quyền:

- Quyền được cung cấp thông tin chính xác, đầy đủ;

- Quyền được lựa chọn hàng hóa, dịch vụ một cách tự do;

- Quyền được bảo đảm môi trường kinh doanh công bằng, minh bạch…

Hội Bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam kịp thời thông tin đến cộng đồng người tiêu dùng toàn quốc sự việc này, ngoài việc thể hiện vai trò đồng hành cùng cơ quan nhà nước nhằm thúc đẩy tinh thần thượng tôn pháp luật của doanh nghiệp, còn là nhằm góp phần:

- Bảo vệ quyền lợi cốt lõi của người tiêu dùng: Người tiêu dùng có quyền pháp định được tiếp cận thông tin trung thực, minh bạch. Trong ngành hàng tiêu dung, các thông tin về giải thưởng và vị thế thương hiệu là một trong những yếu tố quyết định lựa chọn mua sắm. Những thông tin này góp phần định hướng người tiêu dùng, bảo vệ quyền lợi chính đáng của họ trước các bẫy thông tin sai lệch.

- Tạo giá trị cảnh báo và định hướng lành mạnh hóa thị trường: Vi phạm của Carlsberg là hồi chuông cảnh báo chung cho toàn thị trường về vấn nạn lạm dụng các danh hiệu "Giải thưởng chất lượng", "Số 1 toàn cầu", "Chất lượng vượt trội" nhưng mập mờ về chứng nhận hoặc thiếu bằng chứng khách quan. Sự can thiệp truyền thông của Hội sẽ góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng, bảo vệ các doanh nghiệp kinh doanh chân chính và buộc các thương hiệu khác phải tự rà soát, quảng cáo trung thực hơn.