PGS.TS.BS Lê Thị Hương Lan: Người đọc thầm sự sống phía sau lâm sàng

Khi những con số lên tiếng trước triệu chứng

Một buổi sáng đầu tuần, giữa guồng quay quen thuộc của phòng xét nghiệm, một kết quả sinh hóa khiến cả ê-kíp dừng lại lâu hơn thường lệ. Chỉ số không quá bất thường, người bệnh vẫn sinh hoạt bình thường, chưa có biểu hiện lâm sàng rõ rệt. Nhưng với kinh nghiệm của mình, PGS.TS.BS Lê Thị Hương Lan yêu cầu kiểm tra và chạy lại mẫu.

PGS.TS.BS Lê Thị Hương Lan trực tiếp hướng dẫn cán bộ, nhân viên mới cách vận hành máy xét nghiệm HbA1C.

Chính từ những phát hiện “đi trước triệu chứng” như vậy, nhiều bệnh lý được nhận diện sớm, giúp bác sĩ điều chỉnh phác đồ kịp thời, giảm nguy cơ biến chứng. Đó cũng là cách mà PGS.TS.BS Lê Thị Hương Lan và các đồng nghiệp trong lĩnh vực sinh hóa lâm sàng âm thầm góp phần cứu người, không bằng những can thiệp tức thời, mà bằng sự chính xác tuyệt đối của từng con số.

PGS.TS.BS Lê Thị Hương Lan, Phó Giám đốc Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên, Trưởng khoa Sinh hóa đã dành phần lớn sự nghiệp cho lĩnh vực theo dõi những biến đổi âm thầm của cơ thể con người thông qua xét nghiệm sinh hóa. Trong thực tế lâm sàng, không ít người bệnh vẫn cảm thấy khỏe mạnh, sinh hoạt bình thường, nhưng dưới ống kính xét nghiệm, các chỉ số đã bắt đầu lệch khỏi ngưỡng an toàn, lặng lẽ hé lộ những nguy cơ bệnh tật còn đang ẩn mình.

Từ cách tiếp cận ấy, suốt gần ba thập kỷ qua, bà cùng các cộng sự kiên trì triển khai nhiều nghiên cứu trong các lĩnh vực như Ung thư, Tim mạch, Đái tháo đường, Suy thận… đến bệnh truyền nhiễm hay sốc nhiễm khuẩn. Các kết quả nghiên cứu không chỉ phục vụ giảng dạy, công bố khoa học, mà được đưa trực tiếp vào thực hành lâm sàng, góp phần giúp bác sĩ chẩn đoán sớm hơn, điều trị chính xác hơn và tiên lượng bệnh hiệu quả hơn.

Dấu ấn nổi bật trong hành trình ấy là các công trình sàng lọc tiền sản giật ngay từ quý I thai kỳ. Việc phát hiện nguy cơ khi thai phụ chưa có biểu hiện lâm sàng đã mở ra cơ hội phòng ngừa sớm cho những thai kỳ nguy cơ cao, góp phần giảm biến chứng cho cả mẹ và con, đồng thời giúp nhiều gia đình yên tâm hơn trong hành trình làm cha mẹ.

Cũng từ phòng xét nghiệm, nhóm nghiên cứu do PGS.TS.BS Lê Thị Hương Lan làm chủ nhiệm đã ghi nhận những người tưởng chừng khỏe mạnh nhưng lại mang gen bệnh teo cơ tủy sống (SMA). Thông tin này đã mở đường cho công tác tư vấn di truyền và chẩn đoán trước sinh, giúp nhiều gia đình chủ động phòng ngừa, từng bước chấm dứt vòng lặp bi kịch di truyền kéo dài qua nhiều thế hệ.

Theo PGS.TS Nguyễn Công Hoàng - Đại biểu Quốc hội khóa XV, Bí thư đảng ủy, Giám đốc Bệnh viện ghi nhận: khi đại dịch COVID-19 bùng phát, trong bối cảnh nguồn lực còn nhiều khó khăn, PGS.TS.BS Lê Thị Hương Lan cùng đồng nghiệp nhanh chóng triển khai kỹ thuật Realtime PCR, đồng thời áp dụng phương pháp gộp mẫu xét nghiệm quy mô lớn. Cách làm này góp phần rút ngắn thời gian sàng lọc, giảm chi phí và bảo vệ cộng đồng trong những giai đoạn căng thẳng nhất của dịch bệnh.

PGS.TS.BS Lê Thị Hương Lan trao Chứng chỉ hoàn thành các khóa đào tạo thuộc Đề án 1816 cho các học viên.

Người thầy đứng sau bảng điểm

Ngoài phòng xét nghiệm, PGS.TS.BS Lê Thị Hương Lan còn là giảng viên, người thầy tận tâm của nhiều thế hệ Thạc sĩ, bác sĩ nội trú, bác sĩ chuyên khoa II. Bà đã tham gia biên soạn, chủ biên 10 giáo trình chuyên ngành, trực tiếp hướng dẫn hàng chục đề tài nghiên cứu khoa học, trong đó nhiều học viên tốt nghiệp loại giỏi, xuất sắc.

ThS.BSCKII Trần Thị Tố Quyên - Phó Trưởng khoa Nội tim mạch, một trong rất nhiều người học trò luôn bày tỏ sự kính trọng, biết ơn và tự hào khi được nói về người thầy của mình. Chị chia sẻ: Trong quá trình học, PGS.TS.BS Lê Thị Hương Lan luôn nhấn mạnh với chúng tôi rằng: điều quan trọng nhất không phải là số lượng bài báo hay danh mục công bố, mà là trách nhiệm với từng kết quả xét nghiệm mang chữ ký của mình. Chỉ một con số sai, người bệnh có thể phải trả giá bằng cả một phác đồ điều trị không chuẩn. Một lời nhắc ngắn gọn nhưng đủ để trở thành nguyên tắc nghề nghiệp mà chúng tôi ghi nhớ suốt cả quá trình làm nghề của mình.

Tháng 11/2024, TS.BS Lê Thị Hương Lan - Phó Giám đốc Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên đã được Hội đồng Giáo sư Nhà nước công nhận đạt tiêu chuẩn chức danh Phó giáo sư. Tại Lễ kỷ niệm 70 năm Ngày thầy thuốc Việt Nam, bà vinh dự dược Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân tặng hoa chúc mừng

Giữ nhịp an toàn cho y học hiện đại

Trong kỷ nguyên y học công nghệ cao, khi sinh học phân tử, giải trình tự gen và y học chính xác mở ra nhiều hướng tiếp cận mới, vai trò của hóa sinh lâm sàng càng trở nên quan trọng. Tại “hậu trường” ấy, PGS.TS.BS Lê Thị Hương Lan vẫn lặng lẽ, bền bỉ với công việc quen thuộc: chuẩn hóa quy trình, kiểm soát chất lượng xét nghiệm và triển khai kỹ thuật mới, để từng kết quả đưa ra trở thành cơ sở đáng tin cậy cho những quyết định quan trọng.

Trong quá trình công tác, PGS.TS.BS Lê Thị Hương Lan đã vinh dự nhận được nhiều khen thưởng của Đảng, Nhà nước, Bộ Y tế và các cấp ngành. Mới đây nhất, tại Đại hội Hội Nữ tri thức trẻ tỉnh Thái Nguyên, bà vinh dự được Chủ tịch UBND tỉnh Thái Nguyên tặng Bằng khen vì có nhiều đóng góp cho hoạt động Hội, giai đoạn 2018 - 2024.

Nhờ những tiến bộ này, y học không còn một phác đồ cho tất cả, mà mỗi phương pháp điều trị, mỗi chiến lược phòng bệnh đều được cá nhân hóa theo gen, sinh học và đặc điểm riêng của từng người. Không ồn ào, không phô trương, nhưng chính những người như PGS.TS.BS Lê Thị Hương Lan đang âm thầm giữ cho y học hiện đại đi đúng hướng, an toàn và luôn đặt con người làm trung tâm.

Minh Tâm - Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên