Tác dụng chữa bệnh của cây cứt lợn

Cây hoa cứt lợn hay còn được gọi là cây hoa ngũ sắc, cây cỏ hôi, thắng hồng kế… là một dược liệu được sử dụng trong Đông y. Cây cứt lợn có tên khoa học là Ageratum Conyzoides L, thuộc họ Cúc. Đây là loài cây mọc phổ biến ở khắp mọi nơi, dễ thích nghi với khí hậu của nước ta.

Cây cứt lợn là loại cây thân thảo, có chiều cao trung bình 30 - 50 cm. Thân có hình màu xanh, đôi khi có cả màu tím, bên ngoài có một lớp lông mềm bao phủ. Lá cây có dạng hình trứng thuôn nhọn ở đầu có chiều dài 3 - 7cm, có răng cưa ở hai mép lá. Dân gian chia thành 02 loại hoa cứt lợn: màu xanh tím và màu trắng.

Cây cứt lợn - dược liệu có nhiều tác dụng đối với sức khoẻ.

Cây cứt lợn thường mọc quanh năm nên việc thu hoạch khá là dễ dàng. Thường cây được nhổ cả rễ để mang về, sau đó cắt bỏ rễ rồi loại bỏ lá úa, hoa héo. Phần còn lại mang đi rửa sạch bằng muối loãng để loại bỏ vi khuẩn và bùn đất. Tuỳ theo mục đích sử dụng mà ta mang đi phơi khô hoặc bào chế dược liệu tươi.

Trong y học cổ truyền, cây cứt lợn có vị đắng, tính hàn vì vậy có tác dụng thanh nhiệt, giải độc, tiêu sưng và cầm máu hiệu quả, lá khi vò có mùi hôi.

Theo y học hiện đại, cây cứt lợn có tác dụng chống viêm, chống phù nề, chống dị ứng từ thiên nhiên; ở nồng độ thấp có tác dụng làm giãn mạch ngoại biên; giúp loãng dịch đờm và tăng dần lưu lịch ra khỏi các hốc xoang, cải thiện tình trạng thở khò khè, nghẹt mũi; ngăn ngừa táo bón nhờ lượng chất xơ giúp mềm phân; lá cứt lợn dùng làm thuốc đắp vết thương phần mềm; hoa cứt lợn kết hợp với bồ kết để nấu dầu gội làm sạch gàu và giảm rụng tóc.

Ngoài ra, có các bài thuốc quý từ cây cứt lợn như:

Điều trị viêm xoang: nước cốt từ cây cứt lợn giúp tiêu dịch mủ trong các xoang mũi, làm sạch dịch nhờn và thông thoáng các hốc xoang.

Hỗ trợ phụ nữ rong kinh: chuẩn bị 30 - 50g cây cứt lợn, rửa sạch, giã nát, vắt lấy nước cốt, uống trong 3-4 ngày.

Điều trị vết thương chảy máu: lá cứt lợn có hiệu quả trong việc chữa vết thương phần mềm, vết lở loét, vết đứt…

Giảm đau nhức do sưng tấy, trật khớp, sái khớp: cây cứt lợn rửa sạch, phơi khô, khi sử dụng lấy một nắm lá hơ qua lửa cho ấm rồi đắp lên chỗ đau nhức để làm giảm triệu chứng.

Trị gàu, ngứa da đầu: lấy 200g hoa cứt lợn tươi kết hợp với 20g bồ kết nướng. Nấu 1 lít nước với 2 loại trên để nguội sau đó sử dụng để gội đầu 3 lần/tuần, giúp giảm gàu, ngứa da đầu một cách hiệu quả.

Ảnh minh hoạ.

Tuy mang lại nhiều lợi ích cho sức khoẻ nhưng khi sử dụng loại thảo dược này, mọi người cần lưu ý: nước cốt cây cứt lợn có mùi hôi; cây cứt lợn thích hợp điều trị viêm xoang nhẹ, không phù hợp với người bị bít tắc do mủ ngày lỗ thông mũi xoang. Nếu trong quá trình sử dụng cây cứt lợn có các phản ứng như phát ban, ngứa ngáy khi sử dụng thì phải ngừng sử dụng để bảo đảm an toàn; viêm mũi, nước mũi chuyển từ giai đoạn tiết dịch sang giai đoạn nhầy, người bệnh cần kết hợp sử dụng các loại thuốc giúp giảm xuất tiết của niêm mạc mũi. Nếu còn sử dụng cây cứt lợn, nước mũi có thể liên tục chảy, gây khó chịu; không được sử dụng cây hoa cứt lợn cho trẻ em hoặc phụ nữ đang mang thai và đang cho con bú.

Cây cứt lợn là một vị thuốc cổ truyền được lưu truyền trong dân gian. Nhờ có nhiều tác dụng mà dược liệu này được dùng nhiều trong các bài thuốc chữa bệnh, cũng như cuộc sống hàng ngày. Tuy nhiên, để phát huy hết công dụng của cây cứt lợn đối với sức khoẻ, mọi người cần tham khảo thêm ý kiến của các chuyên gia để kiểm soát rủi ro và những tác dụng không mong muốn.