Tại sao những người viêm xoang lại hay có bệnh lý ở phổi đi kèm?

Hình ảnh minh họa (Nguồn: Internet)

Vì phản ứng viêm của đường hô hấp trên và dưới tương tự nhau, cả vị trí đường hô hấp trên (mũi, họng, thanh quản) và hô hấp dưới (khí, phế quản và các phế nang) đều có sự tiếp xúc với các chất gây dị ứng và kích thích, nên không có gì ngạc nhiên khi viêm mũi hoặc viêm xoang cùng tồn tại với viêm phế quản, viêm phổi, COPD. Tất nhiên là nguy cơ của đường hô hấp trên cao hơn, khi không khí đi qua đường hô hấp trên đã được làm ấm, làm ẩm và làm sạch trước khi đi vào đường hô hấp dưới.

Chức năng hô hấp ở phổi bị tổn thương do phản ứng mũi xoang - dịch ở xoang chảy ra cửa mũi sau xuống họng, qua thanh quản và vào phổi - phản xạ thần kinh giao cảm của hệ thống biểu mô đường hô hấp trên và dưới. Hai cơ chế này giải thích tại sao những người viêm xoang lại hay bị viêm phế quản và biểu hiện trên lâm sàng là tình trạng ho kéo dài. Các cơ chế có thể có của rối loạn chức năng đường hô hấp trên và dưới kết hợp bởi phản xạ mũi - phế quản, các tổn thương do khói thuốc, bụi mịn, hóa chất… hoặc thở bằng miệng do ngạt mũi và hít thở các chất trong mũi xuống phổi.

Biểu hiện bệnh mũi xoang và phế quản thể hiện rõ ràng trong các bệnh dị ứng. Ví dụ khi hít phải chất gây dị ứng như phấn hoa, bên cạnh ngứa mũi, hắt hơi sẽ xuất hiện các cơn ho và thở rít của phế quản. Sự kích hoạt hệ thống miễn dịch sau khi hít phải chất gây dị ứng, cảm ứng viêm ở khoảng cách xa là mũi họng và tác động không có lợi của viêm mũi đối với cân bằng nội môi của phổi và phế quản.

Bệnh nhân viêm xoang mạn tính thường có tăng phản ứng phế quản không đặc hiệu, do phản xạ thần kinh: chỉ cần hít phải dị nguyên như phấn hoa sẽ xuất hiện các cơn co thắt ngay ở phế quản.

Việc các chất trung gian gây viêm ở mũi khi ngủ xuống phổi cũng có thể làm tăng khả năng đáp ứng của đường thở dưới. Liệu pháp điều trị bệnh mũi và xoang có liên quan đến việc cải thiện chức năng phổi ở bệnh nhân COPD. Điều trị viêm mũi xoang bằng thuốc hoặc phẫu thuật sẽ cải thiện tình trạng của phổi đáng kể.