Thiên môn đông và những công dụng không ngờ

Cây thiên môn đông, còn được gọi với nhiều tên khác như thiên môn, dây tóc tiên, co sin sương (người Thái), sùa sú tùng (người Hmông), mè mằn, mằn săm (người Tày), dù mác siam (người Dao)… có vị ngọt, hơi đắng, tính hàn. Ở nước ta, loại cây này được trồng phổ biến không chỉ để làm thuốc chữa bệnh mà còn làm cây cảnh, hàng rào xanh.
Thiên môn đông và những công dụng không ngờ
Thiên môn

Trong y học cổ truyền, thiên môn đông được xem là một vị thuốc quý, xuất hiện trong nhiều bài thuốc dân gian lưu truyền từ đời này sang đời khác. Nhờ dược tính đặc biệt, thiên môn đông có công dụng thanh nhiệt, dưỡng âm, nhuận phế, hỗ trợ điều trị ho, viêm phế quản, tiểu khó, táo bón, thậm chí còn giúp bồi bổ cơ thể, tăng cường sức khỏe. Dưới đây là một số bài thuốc hay từ cây thiên môn đông mà bà con có thể tham khảo và áp dụng trong đời sống hằng ngày.

Hỗ trợ điều trị ung thư: Củ thiên môn đông nấu thành dạng cao, ngày dùng khoảng 6g đến 8g. Cao thiên môn có tác dụng hạn chế sự phát triển của tế bào ung thư.

Trị cơ thể đau nhức do hư lao: Thiên môn đông đem đi tán thành bột mịn để dùng mỗi ngày 3 lần với liệu lượng khoảng 1 thìa đem uống chung với rượu.

Chữa ho gà: Thiên môn đông, mạch môn mỗi vị 12g; bạch bộ 10g; qua lâu nhân 5g; quất hồng 5g. Tất cả đem sắc lấy nước uống, chia làm 2 lần uống trong ngày.

Chữa ho có đờm, thổ huyết: Thiên môn đông, mạch môn, ngũ vị tử (lượng bằng nhau) đem nấu thành cao, luyện với mật làm thành viên uống. Ngày dùng 4–5g.

Chữa phế hư, ho, sốt nhẹ, mệt mỏi: Thiên môn đông, mạch môn mỗi vị 4,5g; nhân sâm 3g; ngũ vị tử 1,5g; sa sâm 12g; ngọc trúc, hạnh nhân, sơn dược mỗi vị 9g; nữ trinh tử, phục linh, bối mẫu, thiên thảo căn mỗi vị 6g. Tất cả nghiền thành bột, uống với nước sắc ngó sen.

Trị suy nhược cơ thể sau khi mắc bệnh nhiễm, sốt lâu ngày: Dùng nhân sâm 4 – 8g, thiên môn đông 10 – 20g, thục địa 10 – 20g đem đi sắc nước để uống.

Điều trị suy nhược: Củ thiên môn đông, củ đẳng sâm đem ngâm rượu mà uống (Tỷ lệ ngâm: 1kg thiên môn tươi, 1kg đẳng sâm tươi đem ngâm với khoảng 6 lít rượu). Rượu ngâm 1 tháng là dùng được, rượu thiên môn đẳng sâm có tác dụng bồi bổ, rất tốt cho sức khỏe.

Thuốc bổ toàn thân, bổ tinh khí: Thiên môn đông 10g; nhân sâm 4g; thục địa 10g. Thêm 600ml nước sắc còn 200ml, chia làm 3 lần uống trong ngày.

Chữa táo bón sau khi bị nhiệt bệnh, phân khô cứng, đại tiện khó khăn: Thiên môn đông 10g; sinh địa 12g; đương quy, huyền sâm, hạt gai đay mỗi thứ 10g. Sắc lấy nước uống.

Chữa lở miệng lâu ngày: Thiên môn đông, mạch môn đều bỏ lõi, huyền sâm. Lấy cả 3 vị lượng bằng nhau, tán nhỏ, luyện với mật, vo viên bằng hạt táo. Mỗi lần ngậm 1 viên.

Trị da mặt nám đen: Lấy củ thiên môn đông phơi khô, giã nát, trộn với mật ong thành viên. Hằng ngày pha viên thuốc với nước để rửa mặt.

Làm cho nhan sắc xinh tươi: Đem các dược liệu gồm thiên môn, thục địa, hồ ma nhân đi tán nhuyễn rồi trộn với mật ong để vò thành từng viên bằng hạt long nhãn. Mỗi lần dùng uống chừng 20 viên thuốc với nước nóng.

Thiên môn đông
Thiên môn đông

Lở miệng lâu năm: Lấy Thiên môn, mạch môn đông đều bỏ lõi, huyền sâm, cả 3 vị bằng nhau, tán nhỏ, luyện với mật, viên bằng hạt táo. Mỗi lần ngậm một viên.

Miệng khô, họng khát: dùng Thiên môn đông, thục địa đều 16g, đảng sâm 4g, sắc uống.

Lưu ý:

Thiên môn đông dùng được cho những người phế ung, hư lao, thổ huyết, ho ra máu, tiêu khát, nhiệt bệnh tân dịch hao tổn, tiện bí. Những người mà tỳ vị hư hàn, tiết tả không dùng được dược liệu này./.

Đức Anh (T/h)

Tin liên quan

Lá dong - Vị thuốc thanh nhiệt, giải độc tự nhiên

Lá dong - Vị thuốc thanh nhiệt, giải độc tự nhiên

Lá dong gắn liền với hình ảnh những chiếc bánh chưng, bánh tét trong dịp Tết cổ truyền. Không những vậy, lá dong còn là vị thuốc dân gian với nhiều lợi ích cho sức khỏe. Cùng tìm hiểu về tác dụng của lá dong theo y học cổ truyền cùng những bài thuốc hữu ích từ loại lá này.
Công dụng chữa bệnh của 4 loài hoa mùa Xuân

Công dụng chữa bệnh của 4 loài hoa mùa Xuân

Mùa Xuân không chỉ mang đến sắc màu tươi mới của đất trời mà còn là thời điểm nhiều loài hoa khoe nở, ẩn chứa những công dụng chữa bệnh quý giá trong y học dân gian. Bốn loài hoa quen thuộc dưới đây không chỉ đẹp mà còn là những vị thuốc hữu ích, hỗ trợ chăm sóc sức khỏe hiệu quả.
Bài 3: Những lưu ý khi sử dụng các bài thuốc dân gian trị cảm cúm

Bài 3: Những lưu ý khi sử dụng các bài thuốc dân gian trị cảm cúm

Trong dân gian, nhiều loại thảo dược quen thuộc như chanh, mật ong, bưởi, ngải cứu, kinh giới, tía tô… được sử dụng rộng rãi để hỗ trợ điều trị cảm cúm. Những phương pháp này có ưu điểm là dễ làm, nguyên liệu sẵn có và mang lại hiệu quả nhất định khi được áp dụng đúng cách. Tuy nhiên, việc sử dụng thảo dược cũng có những điều cần đặc biệt lưu ý nhằm đảm bảo an toàn và tránh những tác dụng không mong muốn.

Cùng chuyên mục

Ngày hội Đại đoàn kết tại phường Bình Tây: Lan tỏa nghĩa tình qua hoạt động chăm sóc sức khỏe cộng đồng

Ngày hội Đại đoàn kết tại phường Bình Tây: Lan tỏa nghĩa tình qua hoạt động chăm sóc sức khỏe cộng đồng

SKV - Sáng 15/11/2026, Khu phố 11, phường Bình Tây, TP.HCM tổ chức Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026 với nhiều hoạt động ý nghĩa. Điểm nhấn của chương trình là hoạt động chăm sóc sức khỏe miễn phí cho 30 lượt người dân với sự đồng hành của 8 y, bác sĩ thuộc Ban Thiện nguyện phía Nam – Hội Nam y Việt Nam.
Hội Đông y phường Hạnh Thông đồng hành chăm sóc sức khỏe đội ngũ nhà giáo nhân dịp 20/11

Hội Đông y phường Hạnh Thông đồng hành chăm sóc sức khỏe đội ngũ nhà giáo nhân dịp 20/11

SKV - Nhân kỷ niệm 44 năm Ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11/1982 – 20/11/2026), Hội Đông y phường Hạnh Thông (TP.HCM) phối hợp với chính quyền địa phương tổ chức hoạt động khám, tư vấn và chăm sóc sức khỏe cho đội ngũ nhà giáo, cán bộ, công nhân viên và người dân trên địa bàn. Chương trình thu hút hơn 170 y, bác sĩ, thầy thuốc tham gia, ghi nhận 445 lượt phục vụ, trong đó có 227 lượt khám.
Hải Thượng Lãn Ông với bệnh phụ nữ: Dấu ấn từ chuyên luận Phụ đạo xán nhiên

Hải Thượng Lãn Ông với bệnh phụ nữ: Dấu ấn từ chuyên luận Phụ đạo xán nhiên

Không chỉ quan tâm đến những bệnh lý thường gặp, Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác còn dành riêng một chuyên luận trong bộ Hải Thượng y tông tâm lĩnh để nghiên cứu các vấn đề sức khỏe phụ nữ. Với Phụ đạo xán nhiên, ông đã hệ thống nhiều kiến thức về kinh nguyệt, thai nghén, sinh nở và bệnh lý sau sinh, để lại dấu ấn đáng chú ý trong lịch sử phụ khoa y học cổ truyền Việt Nam.
Hải Thượng Lãn Ông với bệnh lý tiêu hóa: Từ học thuyết tỳ vị đến phép trị bệnh

Hải Thượng Lãn Ông với bệnh lý tiêu hóa: Từ học thuyết tỳ vị đến phép trị bệnh

Trong y học cổ truyền, những biểu hiện như ăn uống kém, bụng đầy trướng, đại tiện bất thường không chỉ được xem là rối loạn tại đường tiêu hóa. Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác nhìn nhận sâu hơn vai trò của tỳ vị trong hoạt động sinh hóa khí huyết và nuôi dưỡng toàn thân. Tư tưởng này được ông dành riêng một chuyên luận trong bộ Hải Thượng y tông tâm lĩnh, mang tên Khôn hóa thái chân.
Nhà giáo, Bác sĩ Nguyễn Minh Phương và tâm huyết đưa y học cổ truyền đến gần hơn với người dân

Nhà giáo, Bác sĩ Nguyễn Minh Phương và tâm huyết đưa y học cổ truyền đến gần hơn với người dân

SKV - Từ những chuyến khám chữa bệnh thiện nguyện dành cho thanh niên xung phong, cựu chiến binh đến đồng bào dân tộc Chăm, Nhà giáo, Bác sĩ Y học cổ truyền Nguyễn Minh Phương càng thấu hiểu những khó khăn của người dân trong việc tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe. Chính những trải nghiệm thực tế ấy đã thôi thúc bà mở thêm cơ sở Minh Lâm Đường tại xã Hàm Thuận Bắc tỉnh Lâm Đồng, với mong muốn đưa các phương pháp chăm sóc sức khỏe bằng y học cổ truyền đến gần hơn với cộng đồng.
14 chữ vàng dưỡng sinh của Đại danh y Tuệ Tĩnh: Minh triết ngàn xưa, giá trị cho sức khỏe hôm nay

14 chữ vàng dưỡng sinh của Đại danh y Tuệ Tĩnh: Minh triết ngàn xưa, giá trị cho sức khỏe hôm nay

Giữa nhịp sống hiện đại với nhiều áp lực, những triết lý dưỡng sinh của y học cổ truyền vẫn gợi mở cách tiếp cận sâu sắc về chăm sóc sức khỏe con người. Trong đó, 14 chữ dưỡng sinh thường được gắn với tư tưởng của Đại danh y, Thiền sư Tuệ Tĩnh không chỉ đề cao việc nuôi dưỡng thể chất mà còn nhấn mạnh sự hài hòa giữa tinh thần, lối sống và khả năng tự chăm sóc sức khỏe.

Các tin khác

Nghệ bọ cạp – Từ đề tài khoa học đến khát vọng phát triển nguồn dược liệu Việt của Lương y Nguyễn Thị Đường

Nghệ bọ cạp – Từ đề tài khoa học đến khát vọng phát triển nguồn dược liệu Việt của Lương y Nguyễn Thị Đường

SKV - Từ một loài cây thuốc bản địa được nghiên cứu, định danh khoa học đến những định hướng ứng dụng trong y dược cổ truyền, Nghệ bọ cạp đang mở ra triển vọng phát triển thành nguồn nguyên liệu có giá trị. Đồng hành với hành trình ấy, Lương y Nguyễn Thị Đường đang triển khai dự án bảo tồn, phát triển nguồn nguyên liệu và cung ứng các sản phẩm từ Nghệ bọ cạp, hướng tới kết nối tri thức y học cổ truyền với những thành tựu nghiên cứu khoa học hiện đại.
Thượng kinh ký sự: Chuyến đi để đời của Hải Thượng Lãn Ông

Thượng kinh ký sự: Chuyến đi để đời của Hải Thượng Lãn Ông

Năm 1782, ở tuổi 62, Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác nhận chiếu triệu từ chúa Trịnh, rời Hương Sơn ra kinh thành chữa bệnh cho thế tử Trịnh Cán và chúa Trịnh Sâm. Chuyến đi đưa vị danh y vốn quen cuộc sống thanh đạm nơi thôn dã bước vào chốn cung phủ quyền quý, đồng thời trở thành chất liệu để ông viết nên Thượng kinh ký sự – tác phẩm ký đặc sắc, lưu giữ những quan sát chân thực về xã hội Việt Nam cuối thế kỷ XVIII.
Học thuyết Thủy – Hỏa trong y lý của Hải Thượng Lãn Ông

Học thuyết Thủy – Hỏa trong y lý của Hải Thượng Lãn Ông

Học thuyết Thủy – Hỏa là một nội dung đáng chú ý trong hệ thống lý luận y học cổ truyền của Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác. Thông qua mối quan hệ giữa Thủy, Hỏa, âm dương và tạng phủ, ông góp phần hệ thống hóa cách lý giải bệnh lý và định hướng điều trị theo nguyên tắc biện chứng luận trị.
Quyên tý thang trong dòng chảy kế thừa y học của Hải Thượng Lãn Ông

Quyên tý thang trong dòng chảy kế thừa y học của Hải Thượng Lãn Ông

Không chỉ sưu tầm những bài thuốc của người đi trước, Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác còn dành nhiều năm khảo cứu, hệ thống hóa y lý và đúc kết kinh nghiệm chữa bệnh thành một di sản đồ sộ. Nhìn từ quá trình kế thừa và vận dụng các cổ phương, câu chuyện Quyên tý thang gợi mở cách tri thức y học cổ truyền được tiếp nối, điều chỉnh và đưa vào thực hành qua nhiều thế hệ thầy thuốc.
Thế mạnh y học cổ truyền trong điều trị bệnh

Thế mạnh y học cổ truyền trong điều trị bệnh

Thời gian qua, các cơ sở khám, chữa bệnh tại thành phố Hà Nội đã tăng cường kết hợp y học cổ truyền với y học hiện đại để nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe Nhân dân, góp phần xây dựng nền y học Thủ đô phát triển toàn diện, nhân văn.
Những bài thuốc trong di sản Hải Thượng Lãn Ông

Những bài thuốc trong di sản Hải Thượng Lãn Ông

Không chỉ để lại một hệ thống lý luận y học đồ sộ, Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác còn dành nhiều năm sưu tầm, khảo cứu, chỉnh lý và phát triển các phương thuốc. Trong kho tàng ấy có những cổ phương được kế thừa từ y học phương Đông, những bài thuốc thu thập trong dân gian và cả những phương được ông đúc kết từ thực tiễn lâm sàng. Lục vị, Bát vị, Tứ quân, Tứ vật hay Độc hoạt tang ký sinh là một số phương tiêu biểu thường được nhắc đến trong di sản này.
Lục vị – bài thuốc kinh điển và tư duy “bổ thủy” của Hải Thượng Lãn Ông

Lục vị – bài thuốc kinh điển và tư duy “bổ thủy” của Hải Thượng Lãn Ông

Không phải bài thuốc do Hải Thượng Lãn Ông sáng chế, Lục vị địa hoàng hoàn là cổ phương gắn với danh y Tiền Ất đời Tống. Từ một phương thuốc kinh điển của y học cổ truyền, Hải Thượng Lãn Ông tiếp nhận, đặt trong hệ thống lý luận về thủy – hỏa và vận dụng linh hoạt cùng phép biện chứng luận trị. Qua đó, giá trị của Lục vị không chỉ nằm ở sáu vị thuốc, mà còn cho thấy cách một danh y Việt Nam kế thừa và phát triển y lý cổ truyền.
Bát vị hoàn trong di sản Hải Thượng Lãn Ông

Bát vị hoàn trong di sản Hải Thượng Lãn Ông

Trong Hải Thượng y tông tâm lĩnh, Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác dành nhiều trang khảo cứu phương tễ và lý giải cách phối hợp các vị thuốc. Bát vị hoàn là một trong những phương thuốc đáng chú ý, thể hiện rõ tư duy của ông về sự phối hợp giữa bổ và tả, giữa âm và dương. Hơn hai thế kỷ sau, giá trị của phương thuốc không chỉ nằm ở công thức cổ truyền, mà còn gợi mở cách nhìn nhận về việc kế thừa và sử dụng di sản y học.
Tăng tốc chuyển đổi số ở ngành dược

Tăng tốc chuyển đổi số ở ngành dược

Thị trường dược phẩm Việt Nam đã đạt quy mô khoảng 7 tỷ USD và có mức tăng trưởng khoảng từ 12 đến 15% mỗi năm. Cùng với nâng cao năng lực sản xuất, chuyển đổi số đang từng bước thay đổi phương thức quản lý, sản xuất, phân phối và sử dụng thuốc… từ đó giúp giảm thủ tục, tăng minh bạch và khả năng kiểm soát thị trường.
Giải pháp hỗ trợ điều trị ung thư từ cây gừng gió

Giải pháp hỗ trợ điều trị ung thư từ cây gừng gió

Gừng gió là cây thuốc được sử dụng nhiều trong y học cổ truyền để chữa một số bệnh như: Giảm đau, trúng gió, viêm ruột kết…
Xem thêm
Ngày hội Đại đoàn kết tại phường Bình Tây: Lan tỏa nghĩa tình qua hoạt động chăm sóc sức khỏe cộng đồng

Ngày hội Đại đoàn kết tại phường Bình Tây: Lan tỏa nghĩa tình qua hoạt động chăm sóc sức khỏe cộng đồng

SKV - Sáng 15/11/2026, Khu phố 11, phường Bình Tây, TP.HCM tổ chức Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026 với nhiều hoạt động ý nghĩa. Điểm nhấn của chương trình là hoạt động chăm sóc sức khỏe miễn phí cho 30 lượt người dân với sự đồng hành của 8 y, bác sĩ thuộc Ban Thiện nguyện phía Nam – Hội Nam y Việt Nam.
Đại hội Chi hội Nam y Trúc Lâm lần thứ nhất (nhiệm kỳ 2026 – 2031): Đồng tâm chăm sóc sức khỏe cộng đồng, trao quyền làm chủ sức khỏe toàn diện

Đại hội Chi hội Nam y Trúc Lâm lần thứ nhất (nhiệm kỳ 2026 – 2031): Đồng tâm chăm sóc sức khỏe cộng đồng, trao quyền làm chủ sức khỏe toàn diện

Ngày 11 tháng 11 năm 2026, trong không khí phấn khởi và trang trọng của toàn ngành Y học cổ truyền, Chi hội Nam y Trúc Lâm đã long trọng tổ chức Lễ công bố Quyết định thành lập và Đại hội lần thứ nhất, nhiệm kỳ 2026 – 2031 tại Văn phòng Hội Nam y Việt Nam. Sự kiện có sự tham dự và chỉ đạo trực tiếp của Thầy thuốc Nhân dân, GS. TS Trương Việt Bình - Chủ tịch Hội Nam y Việt Nam, Tiến sĩ, Doanh nhân Nguyễn Mạnh Thản - Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nam y Việt Nam cùng Ban Lãnh đạo Hội Nam y Việt Nam. Đại hội cũng vui mừng đón tiếp đại diện các cơ quan ban ngành, lãnh đạo các Chi hội bạn và toàn thể các hội viên sáng lập là những thầy thuốc, lương y, lương dược tiêu biểu đến từ mọi miền đất nước cũng như kiều bào ở hải ngoại.
Lễ ra mắt Chi hội Nam y người H’Mông Tâm Bình An: Nơi hội tụ tinh hoa tri thức bản địa và khát vọng phụng sự cộng đồng

Lễ ra mắt Chi hội Nam y người H’Mông Tâm Bình An: Nơi hội tụ tinh hoa tri thức bản địa và khát vọng phụng sự cộng đồng

Trong dòng chảy ngàn năm của nền y học dân tộc Việt Nam, Nam y không chỉ là những bài thuốc quý hay những phương pháp chữa bệnh được lưu truyền qua nhiều thế hệ. Đó còn là sự kết tinh của tri thức dân gian, kinh nghiệm thực tiễn, đạo lý nhân văn và tinh thần tận tụy vì sức khỏe nhân dân. Đặc biệt tại vùng đất Tây Bắc – nơi hội tụ không gian văn hóa đa dạng cùng nguồn tài nguyên dược liệu phong phú – việc kết nối những người làm nghề, yêu nghề và tâm huyết với tri thức bản địa đóng vai trò quan trọng trong việc bảo tồn di sản y học cổ truyền.
Chi hội Nam Y Văn phòng tổ chức sinh hoạt định kỳ thành công tốt đẹp tại Phú Thọ

Chi hội Nam Y Văn phòng tổ chức sinh hoạt định kỳ thành công tốt đẹp tại Phú Thọ

Ngày 31/10 và 01/11 vừa qua, Chi hội Nam Y Văn phòng đã tổ chức thành công chuyến sinh hoạt định kỳ kết hợp tham quan, học tập và tổng kết công tác hội tại khu vực Đảo Ngọc Xanh (Thanh Thủy, Phú Thọ). Sự kiện có sự tham dự và phát biểu chỉ đạo quan trọng của TTND.GS.TS Trương Việt Bình - Chủ tịch Hội Nam Y Việt Nam.
Lan tỏa yêu thương: Hơn 220 triệu đồng chăm sóc sức khỏe và tặng quà người cao tuổi tại xã Đồng Hỷ

Lan tỏa yêu thương: Hơn 220 triệu đồng chăm sóc sức khỏe và tặng quà người cao tuổi tại xã Đồng Hỷ

Thiết thực hưởng ứng Tháng hành động vì Người cao tuổi Việt Nam và Ngày Quốc tế Người cao tuổi (01/10), Trạm Y tế xã Đồng Hỷ phối hợp cùng Chi hội Nam y tỉnh Thái Nguyên tổ chức đợt cao điểm khám sức khỏe, tư vấn điều trị và trao tặng những phần quà ý nghĩa cho đông đảo người cao tuổi trên địa bàn. Chương trình mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, thể hiện đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" và sự quan tâm thiết thực đến sức khỏe của thế hệ đi trước.
Phiên bản di động