Thống nhất trong khám sức khỏe định kỳ cho người dân

Thành phố Hà Nội xây dựng kế hoạch khám sức khỏe định kỳ cho người dân trong năm 2026 (Ảnh: BẢO LONG)

Đẩy mạnh chuyển đổi số y tế trên toàn quốc

Theo Tiến sĩ Vương Ánh Dương, Phó Cục trưởng Quản lý khám, chữa bệnh (Bộ Y tế), việc Quốc hội ban hành Luật Phòng bệnh có ý nghĩa rất quan trọng trong việc hoàn thiện hành lang pháp lý về công tác phòng bệnh, chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe nhân dân trong tình hình mới.

Đây còn là bước đi cụ thể hóa chủ trương lớn của Đảng về Nghị quyết số 72-NQ/TW ngày 9/9/2025 của Bộ Chính trị “Về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân”, trong đó nhấn mạnh nhiệm vụ tổ chức khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí cho người dân; đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số y tế, tạo lập quản lý Sổ sức khỏe thống nhất trên toàn quốc.

Ngày 15/5/2026, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Nghị định số 165/2026/NĐ-CP Quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Phòng bệnh đã quy định tương đối toàn diện về phạm vi, đối tượng, lộ trình triển khai, cơ sở tổ chức thực hiện, cơ chế phối hợp và nguồn lực bảo đảm cho công tác khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc và quản lý dữ liệu sức khỏe người dân.

Theo Nghị định này, các đối tượng được khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất một lần mỗi năm gồm: Người cao tuổi, người khuyết tật, hộ nghèo, cận nghèo, người có công, người mắc bệnh mạn tính, người sinh sống ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, vùng có điều kiện kinh tế-xã hội khó khăn và một số nhóm đối tượng khác theo quy định.

Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có trách nhiệm tổ chức khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí cho các đối tượng này. Căn cứ điều kiện kinh tế-xã hội, khả năng cân đối ngân sách và nguồn lực huy động hợp pháp, địa phương được quyết định mở rộng phạm vi, nội dung khám trên địa bàn.

Nghị định quy định việc khám sức khỏe được thực hiện tại các cơ sở khám, chữa bệnh đủ điều kiện theo quy định của pháp luật. Kết quả khám được tổng hợp, đánh giá, lập sổ sức khỏe điện tử và tích hợp trên ứng dụng VNeID theo quy định.

Tỷ lệ người dân tham gia còn thấp

Thứ trưởng Thường trực Y tế Vũ Mạnh Hà cho biết, để thực hiện các nội dung nêu trên, Bộ Y tế đã có văn bản hướng dẫn chuyên môn khám sức khỏe định kỳ cho người dân nhằm tạo cơ sở để các địa phương triển khai thống nhất.

Tuy nhiên, qua tổng hợp bước đầu cho thấy, nhiều địa phương, đơn vị vẫn còn gặp khó khăn, vướng mắc trong quá trình tổ chức thực hiện, nhất là nội dung liên quan đến: Tổ chức khám sức khỏe định kỳ và khám sàng lọc; bố trí nguồn nhân lực, kinh phí, cơ sở vật chất; thu thập, cập nhật và liên thông dữ liệu khám sức khỏe; tạo lập, quản lý và khai thác Sổ sức khỏe điện tử trên nền tảng VNeID; cơ chế phối hợp giữa ngành y tế với các cơ quan, đơn vị liên quan tại địa phương.

Giám đốc Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh, Tăng Chí Thượng cho rằng, khó khăn lớn nhất hiện nay không phải năng lực tổ chức khám mà là tỷ lệ người dân tham gia còn thấp. Vì vậy, cần tăng cường các đội khám lưu động, mở rộng hoạt động của bệnh viện, đưa dịch vụ y tế đến gần người dân hơn để tạo thuận lợi cho việc khám sức khỏe định kỳ.

Bên cạnh đó, các địa phương cần rà soát, lập đầy đủ danh sách đối tượng đến từng hộ dân, khu phố, bảo đảm không bỏ sót người thuộc diện khám; đồng thời tăng cường năng lực y tế cơ sở, đẩy mạnh kết nối dữ liệu khám sức khỏe với hồ sơ sức khỏe điện tử, từng bước xây dựng cơ sở dữ liệu sức khỏe đầy đủ cho người dân trên địa bàn.

Để sớm khắc phục những khó khăn, hạn chế nêu trên, Thứ trưởng Vũ Mạnh Hà đề nghị các địa phương tổ chức khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí cho người dân cần phải triển khai theo nhóm đối tượng và lộ trình ưu tiên phù hợp; gắn kết chặt chẽ với hoạt động khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế, y tế trường học, khám bệnh nghề nghiệp và tạo lập, quản lý sổ sức khỏe điện tử cho người dân.

Về tài chính và nguồn lực thực hiện, các địa phương có khả năng cân đối ngân sách cần chủ động bố trí kinh phí triển khai.

Đối với những địa phương còn khó khăn, cần tổng hợp đầy đủ nhu cầu kinh phí để báo cáo Bộ Tài chính và cấp có thẩm quyền xem xét; đồng thời tăng cường huy động nguồn lực xã hội và các nguồn lực hợp pháp khác, bảo đảm tinh thần chủ động thực hiện.

Về chuyên môn, Bộ Y tế sẽ tiếp tục rà soát, hoàn thiện các hướng dẫn nhằm bảo đảm thống nhất trong quá trình triển khai; đồng thời nghiên cứu cơ chế mở rộng phạm vi quyền lợi và phương thức chi trả để báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét.

Bộ Y tế đang khẩn trương hoàn thiện hướng dẫn về thu thập, cập nhật, kết nối liên thông dữ liệu khám sức khỏe và tạo lập sổ sức khỏe điện tử trên ứng dụng VNeID, bảo đảm triển khai thống nhất trên toàn quốc, đáp ứng yêu cầu an toàn và bảo mật thông tin.

Theo Giám đốc Sở Y tế Hà Nội Nguyễn Trọng Diện, để xây dựng kế hoạch khám sức khỏe định kỳ và khám sàng lọc miễn phí cho người dân năm 2026 bảo đảm khoa học, đúng quy định, tránh chồng chéo, Sở Y tế đã đề nghị Ủy ban nhân dân các xã, phường rà soát, báo cáo số liệu phục vụ công tác này. Trên cơ sở đó, các địa phương sẽ lập danh sách đối tượng cần khám hoặc sàng lọc để xây dựng kế hoạch tổ chức và gửi giấy mời theo lịch.

Các nhóm đối tượng được rà soát gồm: người cao tuổi, người khuyết tật, hộ nghèo và cận nghèo, người có công, người mắc bệnh mạn tính; trẻ em mầm non, học sinh phổ thông; người lao động và các đối tượng thuộc Bộ Quốc phòng, Bộ Công an quản lý trên địa bàn.