Thực phẩm chức năng giả: Mối nguy âm thầm đang đe dọa sức khỏe cộng đồng

Theo thống kê từ các đợt kiểm tra của lực lượng quản lý thị trường và Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế), trong những năm gần đây, số vụ việc liên quan đến buôn bán thực phẩm chức năng giả, không rõ nguồn gốc, không đạt tiêu chuẩn an toàn có xu hướng tăng.

Thực phẩm chức năng giả không chỉ không mang lại lợi ích như quảng cáo, mà còn tiềm ẩn nguy cơ gây rối loạn tiêu hóa, dị ứng, tổn thương gan thận, đặc biệt đối với người có bệnh nền, phụ nữ mang thai và trẻ nhỏ.

5 dấu hiệu dễ nhận biết thực phẩm chức năng giả

Dưới đây là một số đặc điểm giúp người tiêu dùng cảnh giác:

Giá bán bất thường, thấp hơn nhiều so với thị trường

Nếu sản phẩm được quảng cáo là hàng nhập khẩu chính hãng nhưng giá chỉ bằng 1/2 hoặc 1/3 giá thị trường, đó có thể là hàng giả, hàng nhái.

Bao bì thiếu chuyên nghiệp, sai lỗi chính tả

Hàng giả thường in bao bì sơ sài, màu sắc nhòe, không đồng đều, thông tin mập mờ hoặc sai chính tả.

Ảnh minh họa: Cần biết cách phân biệt giữa thực phẩm chức năng thật và giả/ https://suckhoeviet.org.vn/

Không có tem chống giả hoặc mã QR kiểm tra

Sản phẩm chính hãng thường có tem vỡ hoặc mã QR dẫn tới website kiểm tra thông tin chính thống. Nếu tem dễ bóc – dán lại hoặc mã QR không truy xuất được nguồn gốc, cần hết sức cẩn trọng.

Không có thông tin công bố tiêu chuẩn hoặc giấy phép

Người tiêu dùng nên kiểm tra giấy xác nhận công bố sản phẩm trên trang web của Cục An toàn thực phẩm – Bộ Y tế (vfa.gov.vn),…

Chỉ bán qua mạng xã hội, livestream, không có địa chỉ rõ ràng

Nhiều thực phẩm chức năng giả được bán qua hình thức “xách tay”, “quà biếu”, không có địa điểm kinh doanh cố định và không có bảo hành uy tín.

Tác hại khi sử dụng thực phẩm chức năng giả

Thực phẩm chức năng giả không chỉ làm mất tiền oan mà còn là “con dao hai lưỡi” âm thầm gây tổn hại sức khỏe. Những tác động tiêu cực có thể xảy ra cả ngắn hạn lẫn dài hạn, ảnh hưởng trực tiếp tới người dùng – đặc biệt là những đối tượng có sức đề kháng yếu.

Ảnh hưởng gan, thận – cơ quan giải độc chính của cơ thể

Nhiều loại thực phẩm chức năng giả chứa chất tạo màu, chất bảo quản, thậm chí tồn dư kim loại nặng. Khi sử dụng kéo dài, chúng gây quá tải cho gan, dẫn đến viêm gan, suy gan cấp hoặc mãn tính. Đồng thời, thận phải làm việc nhiều hơn để đào thải độc tố, gây nguy cơ suy thận hoặc rối loạn chức năng thận.

Tăng nguy cơ dị ứng, sốc phản vệ

Một số sản phẩm nhái có thể chứa thành phần không được ghi rõ trên nhãn, dễ gây phản ứng với cơ địa người dùng. Trường hợp nhẹ là nổi mẩn, ngứa, buồn nôn. Trường hợp nặng có thể dẫn đến sốc phản vệ – đặc biệt nguy hiểm với người có tiền sử dị ứng.

Làm gián đoạn điều trị bệnh lý nền

Người cao tuổi, bệnh nhân tiểu đường, tim mạch, ung thư… thường được khuyên dùng thực phẩm chức năng hỗ trợ. Tuy nhiên, khi dùng sản phẩm giả không có hoạt chất, người bệnh dễ bỏ qua phác đồ điều trị chính thống, hoặc dùng sản phẩm tương tác xấu với thuốc đang dùng. Hậu quả là bệnh không thuyên giảm, thậm chí diễn biến nặng hơn.

Tác động đến nội tiết – đặc biệt với phụ nữ mang thai

Một số loại “thực phẩm chức năng giảm cân cấp tốc” hoặc “tăng nội tiết nữ” trôi nổi trên mạng có thể chứa hormone tổng hợp hoặc corticoid lén lút pha trộn. Những chất này gây rối loạn nội tiết tố, ảnh hưởng xấu đến chu kỳ kinh nguyệt, khả năng sinh sản, hoặc gây biến chứng cho thai nhi nếu dùng trong thai kỳ.

Ảnh hưởng tâm lý và hành vi tiêu dùng

Việc sử dụng sản phẩm không hiệu quả khiến người dùng hoang mang, mất niềm tin vào y học hiện đại, dễ tìm đến các phương pháp điều trị thiếu căn cứ. Ngoài ra, nạn “chạy theo sản phẩm hot” cũng khiến người tiêu dùng dễ sa vào bẫy quảng cáo trá hình, tiếp tục tiêu tiền oan uổng.

Gây hậu quả xã hội dài hạn

Nếu tình trạng thực phẩm chức năng giả không được kiểm soát chặt, hậu quả là: Sự bão hòa niềm tin của người tiêu dùng; Thị trường mất định hướng, doanh nghiệp chân chính bị ảnh hưởng; Cơ quan quản lý quá tải trong thanh tra – xử lý.

Tác hại khi sử dụng Thực phẩm chức năng giả/ https://suckhoeviet.org.vn/

Cách bảo vệ bản thân khỏi thực phẩm chức năng giả

Để tránh mua phải sản phẩm kém chất lượng, người tiêu dùng nên:

• Mua tại nhà thuốc đạt chuẩn, cửa hàng có địa chỉ rõ ràng
• Tra cứu mã vạch hoặc mã QR, ưu tiên sản phẩm có giấy công bố tiêu chuẩn
• Kiểm tra thông tin trên website chính thức hoặc Cổng thông tin của Bộ Y tế
• Không nên tin vào lời quảng cáo “thần tốc” như giảm cân sau vài ngày, chữa khỏi bệnh không cần thuốc,…
• Tham khảo ý kiến cán bộ y tế trước khi sử dụng sản phẩm, đặc biệt với mẹ bầu, người cao tuổi hoặc bệnh mãn tính

Cẩn trọng là liều thuốc phòng ngừa tốt nhất

Thực phẩm chức năng có thể là trợ thủ đắc lực trong chăm sóc sức khỏe, nhưng chỉ khi được sử dụng đúng cách và có nguồn gốc rõ ràng. Trong khi các cơ quan chức năng đang nỗ lực siết chặt quản lý, thì mỗi người tiêu dùng cần chủ động cảnh giác, tỉnh táo khi lựa chọn.

Sức khỏe không thể đánh cược. Niềm tin không nên trao nhầm. Chọn đúng – dùng đúng là cách bảo vệ chính mình.