Tích cực phòng, chống tác hại của thuốc lá

Thông tin tại buổi tập huấn, bà Nguyễn Thị Thu Hương, đại diện Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá cho biết, tại Việt Nam mỗi năm ghi nhận khoảng 40.000 người tử vong vì các bệnh có liên quan đến thuốc lá. Dự báo đến năm 2030, con số này sẽ tăng lên 70.000 người tử vong/năm nếu không thực hiện các biện pháp phòng, chống tác hại thuốc lá hiệu quả.

Thuốc lá là nguy cơ gây tử vong, bệnh tật, gây hại môi trường, kinh tế - xã hội trên thế giới. Các bệnh có nguyên nhân chính liên quan đến sử dụng thuốc lá có thể kể đến là: đột quỵ, mạch vành, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, ung thư phổi… Đáng chú ý, đây là các bệnh gây tử vong hàng đầu ở Việt Nam thời gian qua.

Quang cảnh hội nghị tập huấn - https://suckhoeviet.org.vn/

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), thế giới có hơn 1 tỷ người hút thuốc, trong đó ở nam giới trưởng thành là 847 triệu, nữ giới trưởng thành là 153 triệu người; ở nhóm thanh thiếu niên từ 13 - 15 tuổi là 24 triệu người. Trong hơn 8 triệu người tử vong hàng năm do thuốc lá có 7 triệu người do trực tiếp sử dụng thuốc lá và 1,2 triệu người do hút thuốc thụ động; 1,4 nghìn tỷ USD mỗi năm dành cho chi phí chăm sóc sức khỏe cũng như giảm năng suất lao động do thuốc lá gây ra.

Theo thống kê của Quỹ Phòng, chống tác hại của thuốc lá, sau 10 năm thực hiện Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá, tỷ lệ sử dụng thuốc lá ở người trưởng thành (trên 15 tuổi) ở Việt Nam giảm từ 22,5% (năm 2015) xuống 21,7% (năm 2022), trong đó nam giới là từ 45,3% (năm 2015) xuống 42,3% (năm 2020). Đối với hút thuốc lá thụ động (2015 - 2022), tỷ lệ tiếp xúc thụ động với thuốc lá tại các địa điểm công cộng như: nơi làm việc giảm từ 42,6%, xuống 23%; tại nhà giảm từ 59,9%, xuống 45,6%; tại nhà hàng giảm từ 80,7%, xuống 68%; tại quán bar/cà phê/trà giảm từ 89,1%, xuống 54,3%.

Theo ước tính, Việt Nam có thể phòng tránh được 280.000 ca tử vong sớm vì các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá. Chi phí tiết kiệm được do giảm tỷ lệ bệnh tật do sử dụng thuốc lá gây ra trong giai đoạn 2015 - 2020 là 1.277 tỷ đồng/năm.

Tuy nhiên, Việt Nam vẫn là 1 trong 15 nước có số nam giới trưởng thành hút thuốc lá nhiều nhất thế giới. Một trong những nguyên nhân chủ yếu của việc tỷ lệ hút thuốc lá còn cao và giảm chậm là do thuế thuốc lá của Việt Nam rất thấp; giá thuốc rẻ làm tăng khả năng tiếp cận, mua thuốc lá của thanh niên và người nghèo; thị trường xuất hiện các sản phẩm mới như thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng. Đáng lo ngại, tỷ lệ sử dụng thuốc lá điện tử ở học sinh 13 - 15 tuổi theo giới tại Việt Nam (năm 2022) là 3,5% trong độ tuổi nêu trên sử dụng thuốc lá điện tử, trong đó nam giới là 4,3%, nữ giới là 2,8%. Tỷ lệ hút thuốc lá điện tử chung ở người trên 15 tuổi (năm 2020) tăng 18 lần so với năm 2015 từ 0,2% lên 3,6%.

Trước tình trạng gia tăng người trẻ trong việc sử dụng thuốc lá, đặc biệt là các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới, Bộ Y tế đề xuất không cho phép thí điểm thuốc lá thế hệ mới, không để tình trạng thuốc lá thế hệ mới thâm nhập vào thị trường Việt Nam dưới mọi hình thức.

Theo đó, tại hội nghị, các đại biểu đã được cập nhật tình hình hoạt động và một số vấn đề ưu tiên trong phòng, chống tác hại của thuốc lá ở Việt Nam; làm rõ tác hại của thuốc lá điện tử và chỉ ra một số quan niệm sai lầm, sự thật, kinh nghiệm quốc tế trong kiểm soát các sản phẩm thuốc lá mới, khuyến cáo của WHO về quan điểm cấm các sản phẩm thuốc lá mới...