Tiềm năng to lớn của cây thuốc Việt Nam
Theo báo cáo của Bộ Y tế, mỗi năm nước ta tiêu thụ khoảng 50 – 60 nghìn tấn các loại dược liệu khác nhau, sử dụng vào việc chế biến vị thuốc Y học cổ truyền, nguyên liệu ngành công nghiệp dược hoặc xuất khẩu.
Theo tổ chức y tế thế giới (WHO), khoảng 80% dân số nông thôn và các nước đang phát triển vẫn dựa vào thuốc thảo dược để chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Ở các nước có nền công nghiệp phát triển, ¼ số thuốc thống kê trong các đơn đều có chứa hoạt chất thảo mộc. Còn tại Việt Nam, theo báo cáo của Cục quản lý dược – Bộ Y tế, mỗi năm nước ta tiêu thụ khoảng 50 – 60 nghìn tấn các loại dược liệu khác nhau, sử dụng vào việc chế biến vị thuốc Y học cổ truyền, nguyên liệu ngành công nghiệp dược hoặc xuất khẩu.
Với một thị trường tiêu thụ nhiều như vậy, dược liệu nói chung và cây thuốc nói riêng đã mang lại giá trị kinh tế to lớn hơn bất kỳ cây lương thực, thực phẩm nào. Theo thống kê, trong năm 2012, doanh thu sản xuất thuốc từ dược liệu tại Việt Nam đạt 3.500 tỷ đồng (gấp 1.75 lần doanh thu năm 2010).
Doanh thu sản xuất thuốc từ dược liệu liên tục tăng qua các năm
Trong số những lượng đã tiêu thụ, có trên 2/3 khối lượng dược liệu được khai thác từ nguồn gốc cây thuốc mọc tự nhiên và trồng trọt trong nước. Riêng từ nguồn cây thuốc tự nhiên đã cung cấp tới 20-25 nghìn tấn mỗi năm. Khối lượng này trên thực tế mới chỉ bao gồm khoảng 300 loài được khai thác và đưa vào thương mại có tính phổ biến. Bên cạnh đó có thể vẫn còn nhều loài dược liệu khác được thu hái sử dụng tại chỗ nhưng chưa có con số thống kê cụ thể.
Ngày nay, việc tìm kiếm các hoạt chất tự nhiên có hoạt tính sinh học cao để làm thuốc là một xu thế rất được các nhà khoa học quan tâm. Nhiều dược liệu đã được sử dụng để tách chiết các hoạt chất làm thuốc như: chiết berberin từ cây vàng đắng (Coscinium fenestratum), rutin từ hoa hòe (Shophora japonica), morphin từ cây thuốc phiện (Papaver somniferum), b – caroten và lycopen từ gấc (Mormodica cochichinensis), strychnin từ cây mã tiền (Strychnos nux-vomica ), papain từ đu đủ (Carica papaya), diosdenin từ củ mài (Dioscorea deltoidea), curcumin từ nghệ vàng (Curcuma longa), menthol từ bạc hà (Metha arvesis)…Trong đó có nhiều loại hoạt chất quan trọng như quinin, morphin, strychnin… đều phải chiết ra từ dược liệu mà chưa thể đi bằng con đường tổng hợp hóa học.
Dược liệu còn mở đường cho ngành hóa dược phát triển. Ví dụ: dựa vào cấu trúc hóa học của ephedrin – hoạt chất được chiết xuất từ cây ma hoàng, người ta có thể xây dựng quy trình tổng hợp nên ephedrin bằng phương pháp tổng hợp hóa dược với chi phí và thời gian ít hơn. Hay từ cấu trúc của quinin trong canh ki na, artemisinin trong thanh cao hoa vàng, người ta cũng bán tổng hợp ra nhiều loại thuốc sốt rét khác có hiệu lực mạnh hơn. Tuy nhiên, số lượng cây thuốc để chiết xuất hoạt chất làm thuốc tại Việt Nam còn ở mức khiêm tốn (mới chỉ trong khoảng 50 loài).
Từ thực tế trên cho thấy, số loài cây thuốc được sử dụng để phục vụ cộng đồng cũng như để phân lập các chất còn rất hạn chế so với tổng số cây thuốc đã được phát hiện. Với nguồn tài nguyên dược liệu phong phú, cùng với vốn kinh nghiệm chữa bệnh của cộng đồng, các dân tộc người Việt chính là tiềm năng to lớn để nghiên cứu, chiết xuất các hoạt chất và tạo ra những loại thuốc mới từ dược liệu có hiệu lực chữa bệnh cao.
Do vậy, nhà nước đang có những giải pháp nỗ lực hơn nữa để phát huy thế mạnh dược liệu, đẩy mạnh ngành công nghiệp dược trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, góp phần phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo ở nhiều vùng nông thôn và miền núi, đồng thời bảo vệ môi trường và đảm bảo an sinh xã hội, tạo nên hình ảnh Việt Nam – một cường quốc về dược liệu, khỏe mạnh, giàu có.
TS.Lương Y Phùng Tuấn Giang
(Chủ tịch Viện nghiên cứu phát triển y dược cổ truyền Việt Nam)
Cùng chuyên mục
Bệnh viện Đa khoa Vĩnh Long phẫu thuật cấp cứu thành công trường hợp hội chứng chùm đuôi ngựa do chấn thương cột sống ngã từ giàn giáo
16:26 | 29/04/2026 Doanh nghiệp
BSR quý I/2026 tăng trưởng mạnh, tổng doanh thu đạt 46.462 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế đạt 8.265 tỷ đồng
15:50 | 29/04/2026 Doanh nghiệp
Bệnh viện Đa khoa Vĩnh Phúc làm chủ kỹ thuật ECMO, giành lại sự sống cho nam sinh 16 tuổi đuối nước
11:05 | 29/04/2026 Doanh nghiệp
Pharmacity - chuỗi nhà thuốc tiên phong cam kết không tăng giá thuốc, bảo đảm nguồn cung trên toàn hệ thống
14:44 | 27/04/2026 Doanh nghiệp
Tập đoàn Phan Vũ cùng VCCI hiện thực hóa cam kết xanh và nhân ái tại Phú Thọ
16:49 | 25/04/2026 Doanh nghiệp
Pharmacity và Boston Pharma bắt tay chiến lược: Đưa dược phẩm tiêu chuẩn EU-GMP đến tay người tiêu dùng với giá thành hợp lý
15:26 | 25/04/2026 Doanh nghiệp
Các tin khác
Khi sức khỏe cộng đồng trở thành ưu tiên trong hợp tác kinh tế – xã hội
11:48 | 25/04/2026 Doanh nghiệp
Vietnam Medi-Pharm 2026 hướng tới nền Y tế hiện đại, Chuyển đổi số Y tế
08:00 | 23/04/2026 Doanh nghiệp
Thế hệ nào lạc quan hơn về việc cải thiện sức khỏe và tình trạng kinh tế?
01:28 | 21/04/2026 Doanh nghiệp
Nối tiếp truyền thống Nam dược – Lan tỏa giá trị chữa bệnh bằng thảo dược tự nhiên
15:20 | 17/04/2026 Doanh nghiệp
CoreEdge chính thức ra mắt hệ thống nhà phân phối tại Việt Nam
11:03 | 17/04/2026 Doanh nghiệp
Công ty TNHH Dịch vụ Phân phối PB PHARMA chính thức ra mắt bộ ba sản phẩm thực phẩm bổ sung
17:05 | 16/04/2026 Doanh nghiệp
Thiên Môn Bổ Phổi: Giải pháp cho người hay ho lâu ngày không khỏi
17:01 | 16/04/2026 Doanh nghiệp
Long Châu đưa 3 phát minh y khoa về Việt Nam: Mở cơ hội cho bệnh nhân nặng và hiếm gặp
11:06 | 16/04/2026 Doanh nghiệp
Khám phá công nghệ đứng sau dịch vụ lấy mẫu xét nghiệm tận nơi MEDLATEC
11:00 | 13/04/2026 Doanh nghiệp
Chung tay hỗ trợ gia đình anh Phạm Văn Cường ở vùng quê Thọ Lập (Thanh Hóa) vượt qua khó khăn
14:50 | 10/04/2026 Doanh nghiệp
Hội nghị Ban Thường vụ Hội Nam Y Việt Nam lần thứ 14: Kiến tạo nền móng cho nhiệm kỳ mới và nâng tầm vị thế y học dân tộc
11-04-2026 11:01 Hoạt động hội
Hành Trình "Về Nguồn": Lãnh Đạo Hội Nam Y Việt Nam Dâng Hương Tại Cụm Di Tích Y Thánh Tuệ Tĩnh
01-04-2026 21:00 Hoạt động hội
Chi hội Nam Y tỉnh Thái Nguyên: Tổng kết công tác năm 2025 và triển khai nhiệm vụ trọng tâm năm 2026
26-03-2026 21:00 Hoạt động hội
Thiền Năng lượng sinh học: Hành trình lan tỏa sức mạnh chữa lành từ tâm
23-03-2026 08:00 Hoạt động hội
Hội Nam Y Việt Nam Tổng kết Hoạt động năm 2025 và Phát động phong trào Thi đua năm 2026: Khát vọng vươn tầm Y học Dân tộc
21-03-2026 21:00 Hoạt động hội



