Tiềm năng to lớn của cây thuốc Việt Nam

Những năm gần đây, việc sử dụng các thuốc có nguồn gốc tổng hợp hóa dược gặp nhiều bất cập và tác dụng phụ khôn lường, ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe người bệnh. Vì vậy, xu hướng sử dụng các thuốc có nguồn gốc từ thảo dược tự nhiên ngày càng nhiều, không chỉ ở các nước Á Đông mà còn ở các nước phương Tây.

Theo báo cáo của Bộ Y tế, mỗi năm nước ta tiêu thụ khoảng 50 – 60 nghìn tấn các loại dược liệu khác nhau, sử dụng vào việc chế biến vị thuốc Y học cổ truyền, nguyên liệu ngành công nghiệp dược hoặc xuất khẩu.

Theo tổ chức y tế thế giới (WHO), khoảng 80% dân số nông thôn và các nước đang phát triển vẫn dựa vào thuốc thảo dược để chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Ở các nước có nền công nghiệp phát triển, ¼ số thuốc thống kê trong các đơn đều có chứa hoạt chất thảo mộc. Còn tại Việt Nam, theo báo cáo của Cục quản lý dược – Bộ Y tế, mỗi năm nước ta tiêu thụ khoảng 50 – 60 nghìn tấn các loại dược liệu khác nhau, sử dụng vào việc chế biến vị thuốc Y học cổ truyền, nguyên liệu ngành công nghiệp dược hoặc xuất khẩu.

Với một thị trường tiêu thụ nhiều như vậy, dược liệu nói chung và cây thuốc nói riêng đã mang lại giá trị kinh tế to lớn hơn bất kỳ cây lương thực, thực phẩm nào. Theo thống kê, trong năm 2012, doanh thu sản xuất thuốc từ dược liệu tại Việt Nam đạt 3.500 tỷ đồng (gấp 1.75 lần doanh thu năm 2010).

Doanh thu sản xuất thuốc từ dược liệu liên tục tăng qua các năm

Trong số những lượng đã tiêu thụ, có trên 2/3 khối lượng dược liệu được khai thác từ nguồn gốc cây thuốc mọc tự nhiên và trồng trọt trong nước. Riêng từ nguồn cây thuốc tự nhiên đã cung cấp tới 20-25 nghìn tấn mỗi năm. Khối lượng này trên thực tế mới chỉ bao gồm khoảng 300 loài được khai thác và đưa vào thương mại có tính phổ biến. Bên cạnh đó có thể vẫn còn nhều loài dược liệu khác được thu hái sử dụng tại chỗ nhưng chưa có con số thống kê cụ thể.

Ngày nay, việc tìm kiếm các hoạt chất tự nhiên có hoạt tính sinh học cao để làm thuốc là một xu thế rất được các nhà khoa học quan tâm. Nhiều dược liệu đã được sử dụng để tách chiết các hoạt chất làm thuốc như: chiết berberin từ cây vàng đắng (Coscinium fenestratum), rutin từ hoa hòe (Shophora japonica), morphin từ cây thuốc phiện (Papaver somniferum), b – caroten và lycopen từ gấc (Mormodica cochichinensis), strychnin từ cây mã tiền (Strychnos nux-vomica ), papain từ đu đủ (Carica papaya), diosdenin từ củ mài (Dioscorea deltoidea), curcumin từ nghệ vàng (Curcuma longa), menthol từ bạc hà (Metha arvesis)…Trong đó có nhiều loại hoạt chất quan trọng như quinin, morphin, strychnin… đều phải chiết ra từ dược liệu mà chưa thể đi bằng con đường tổng hợp hóa học.

Dược liệu còn mở đường cho ngành hóa dược phát triển. Ví dụ: dựa vào cấu trúc hóa học của ephedrin – hoạt chất được chiết xuất từ cây ma hoàng, người ta có thể xây dựng quy trình tổng hợp nên ephedrin bằng phương pháp tổng hợp hóa dược với chi phí và thời gian ít hơn. Hay từ cấu trúc của quinin trong canh ki na, artemisinin trong thanh cao hoa vàng, người ta cũng bán tổng hợp ra nhiều loại thuốc sốt rét khác có hiệu lực mạnh hơn. Tuy nhiên, số lượng cây thuốc để chiết xuất hoạt chất làm thuốc tại Việt Nam còn ở mức khiêm tốn (mới chỉ trong khoảng 50 loài).

Từ thực tế trên cho thấy, số loài cây thuốc được sử dụng để phục vụ cộng đồng cũng như để phân lập các chất còn rất hạn chế so với tổng số cây thuốc đã được phát hiện. Với nguồn tài nguyên dược liệu phong phú, cùng với vốn kinh nghiệm chữa bệnh của cộng đồng, các dân tộc người Việt chính là tiềm năng to lớn để nghiên cứu, chiết xuất các hoạt chất và tạo ra những loại thuốc mới từ dược liệu có hiệu lực chữa bệnh cao.

Do vậy, nhà nước đang có những giải pháp nỗ lực hơn nữa để phát huy thế mạnh dược liệu, đẩy mạnh ngành công nghiệp dược trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, góp phần phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo ở nhiều vùng nông thôn và miền núi, đồng thời bảo vệ môi trường và đảm bảo an sinh xã hội, tạo nên hình ảnh Việt Nam – một cường quốc về dược liệu, khỏe mạnh, giàu có.

TS.Lương Y Phùng Tuấn Giang

(Chủ tịch Viện nghiên cứu phát triển y dược cổ truyền Việt Nam)

Cùng chuyên mục

Gala chào Xuân 2026 - Tinh hoa Thương hiệu Việt

Gala chào Xuân 2026 - Tinh hoa Thương hiệu Việt

Chương trình “Gala chào Xuân 2026 - Tinh hoa Thương hiệu Việt” nhằm ghi nhận và tôn vinh những cá nhân, doanh nghiệp, tổ chức có thành tích xuất sắc, đã đóng góp tích cực vào sự nghiệp xây dựng và phát triển kinh tế-xã hội của đất nước, đồng thời truyền cảm hứng, tạo động lực cho tinh thần phấn đấu không ngừng trong cộng đồng.
Bệnh viện Đa khoa An Phát: “Mười năm phụng sự – Hành trình từ tâm”

Bệnh viện Đa khoa An Phát: “Mười năm phụng sự – Hành trình từ tâm”

(SKV) - Bệnh viện Đa khoa An Phát tọa lạc tại Khối 1, xã Tân Kỳ, tỉnh Nghệ An, được Bộ Y tế ký quyết định thành lập ngày 06/07/2018 (tiền thân là Phòng khám Đa khoa An Phát). Thấm nhuần lời dạy “Lương y như từ mẫu”, bệnh viện không ngừng nâng cao chuyên môn, y đức và đổi mới phong cách phục vụ, hướng tới sự hài lòng của người bệnh. An Phát đang dần khẳng định vị thế là địa chỉ khám, chữa bệnh tin cậy của nhân dân trong và ngoài tỉnh Nghệ An.
Công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp – trục phát triển xuyên suốt nhiệm kỳ Đại hội XIII

Công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp – trục phát triển xuyên suốt nhiệm kỳ Đại hội XIII

Trong nhiệm kỳ Đại hội XIII của Đảng, phát triển nông nghiệp, nông thôn ghi nhận những chuyển biến mang tính nền tảng, trong đó công nghiệp hóa, hiện đại hóa được xác định là trục xuyên suốt. Tiến trình này không chỉ dừng lại ở đầu tư hạ tầng, máy móc hay công nghệ, mà quan trọng hơn là đổi mới căn bản cách thức tổ chức sản xuất, gắn chặt với chế biến, tiêu thụ; phân bổ nguồn lực theo tín hiệu thị trường và phát huy lợi thế từng vùng, từng ngành hàng.
Phú Đình phát triển nông nghiệp bền vững gắn với xây dựng nông thôn mới nâng cao

Phú Đình phát triển nông nghiệp bền vững gắn với xây dựng nông thôn mới nâng cao

Phú Đình đang từng bước khẳng định vị thế là điểm sáng trong phát triển kinh tế – xã hội của khu vực, với những chuyển biến rõ nét từ sản xuất nông nghiệp đến xây dựng đời sống văn hóa và diện mạo nông thôn. Dưới sự lãnh đạo quyết liệt của Đảng bộ, chính quyền địa phương và sự đồng thuận, chung sức của Nhân dân, xã đã đạt được nhiều kết quả quan trọng, tạo nền tảng vững chắc cho chặng đường phát triển bền vững phía trước.
Hà Nội khẳng định vai trò tiên phong trong xây dựng nông thôn mới

Hà Nội khẳng định vai trò tiên phong trong xây dựng nông thôn mới

Hà Nội tiếp tục khẳng định vai trò tiên phong, dẫn đầu cả nước trong xây dựng nông thôn mới, không chỉ bằng những con số ấn tượng mà còn ở chất lượng phát triển thực chất, bền vững và sự đồng thuận xã hội cao. Dấu ấn nổi bật là năm 2024, Thành phố đã hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới cấp Thành phố sớm hơn 1 năm so với kế hoạch, trở thành địa phương đứng đầu cả nước về quy mô và chất lượng xây dựng nông thôn mới.
“Âm vang một thế kỷ mỹ thuật Việt Nam”: Hành trình 100 năm từ Mỹ thuật Đông Dương đến đương đại

“Âm vang một thế kỷ mỹ thuật Việt Nam”: Hành trình 100 năm từ Mỹ thuật Đông Dương đến đương đại

SKV - Ngày 18/1, tại Hà Nội, triển lãm “Âm vang một thế kỷ mỹ thuật Việt Nam” chính thức khai mạc, hướng tới kỷ niệm 100 năm Trường Mỹ thuật Đông Dương – cái nôi của nền mỹ thuật hiện đại Việt Nam. Quy tụ hơn 300 tác phẩm trải dài từ cuối thế kỷ XIX đến nghệ thuật đương đại, triển lãm tái hiện sinh động dòng chảy lịch sử, tư duy thẩm mỹ và tinh thần sáng tạo của các thế hệ nghệ sĩ Việt Nam qua nhiều giai đoạn phát triển.

Các tin khác

Đổi mới sáng tạo và thực hành ESG: Nền tảng cho chuyển đổi xanh trong kỷ nguyên số

Đổi mới sáng tạo và thực hành ESG: Nền tảng cho chuyển đổi xanh trong kỷ nguyên số

Ngày 15/01, tại Hội trường Tầng 10, trụ sở Bộ Khoa học và Công nghệ, Viện Nghiên cứu Phát triển Kinh tế – Xã hội phối hợp với các đơn vị liên quan đã tổ chức Hội thảo “Đổi mới sáng tạo và Thực hành ESG – Chuyển đổi xanh trong kỷ nguyên số”, đồng thời phát động Giải thưởng ESG Việt Nam 2026 – Vietnam ESG Accolade.
Quản lý bệnh mạn tính: Nhiệm vụ trọng tâm của Bệnh viện đa khoa Quốc Oai

Quản lý bệnh mạn tính: Nhiệm vụ trọng tâm của Bệnh viện đa khoa Quốc Oai

(SKV) - Trước xu hướng gia tăng các bệnh không lây nhiễm và già hóa dân số, quản lý bệnh mạn tính là nhiệm vụ chuyên môn thường xuyên, lâu dài của Bệnh viện Đa khoa Quốc Oai, nhằm bảo đảm điều trị ổn định, liên tục và an toàn cho người bệnh.
Thúc đẩy doanh nghiệp phát triển gắn với giá trị đạo đức, trách nhiệm xã hội

Thúc đẩy doanh nghiệp phát triển gắn với giá trị đạo đức, trách nhiệm xã hội

“Top 100 Doanh nghiệp Văn hóa, Uy tín” năm 2025 tôn vinh các doanh nghiệp Việt Nam tiêu biểu không chỉ kinh doanh tốt còn tiên phong trong các hoạt động trách nhiệm xã hội và thực hành tốt văn hóa kinh doanh.
Top 500 doanh nghiệp lớn nhất Việt Nam: Vinh danh hiệu quả kinh doanh, cam kết minh bạch

Top 500 doanh nghiệp lớn nhất Việt Nam: Vinh danh hiệu quả kinh doanh, cam kết minh bạch

Bảng xếp hạng VNR500 2025 vinh danh các doanh nghiệp hàng đầu dựa trên doanh thu, hiệu quả kinh doanh, tăng trưởng, uy tín và đóng góp cho nền kinh tế quốc gia, theo tiêu chuẩn quốc tế lấy cảm hứng từ bảng xếp hạng Fortune 500.
Đảng bộ Viện Chiến lược, Chính sách nông nghiệp và môi trường: Không ngừng đổi mới nội dung và phương thức lãnh đạo của cấp ủy, xây dựng tổ chức đảng

Đảng bộ Viện Chiến lược, Chính sách nông nghiệp và môi trường: Không ngừng đổi mới nội dung và phương thức lãnh đạo của cấp ủy, xây dựng tổ chức đảng

Ngày 8/1/2026, tại Hà Nội, Viện Chiến lược, Chính sách nông nghiệp và môi trường tổ chức Hội nghị Tổng kết công tác Đảng năm 2025, xác định phương hướng, nhiệm vụ trọng tâm năm 2026. Dự và chỉ đạo Hội nghị có đồng chí Nguyễn Quốc Toản, Chánh văn phòng Đảng ủy Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng toàn thể đảng viên trong Đảng bộ Viện.
TP.HCM có hơn 1.000 sản phẩm OCOP: Liên kết chuỗi, nâng giá trị nông nghiệp đô thị

TP.HCM có hơn 1.000 sản phẩm OCOP: Liên kết chuỗi, nâng giá trị nông nghiệp đô thị

Năm 2025 đánh dấu bước chuyển quan trọng của nông nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh khi Thành phố đẩy mạnh liên kết chuỗi sản xuất, lấy hợp tác xã, chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP) và kết nối thị trường làm trọng tâm, qua đó từng bước nâng cao giá trị gia tăng cho sản phẩm nông nghiệp trong bối cảnh đô thị hóa nhanh.
Thay đổi tư duy trong xây dựng nông thôn mới ở Thanh Hóa

Thay đổi tư duy trong xây dựng nông thôn mới ở Thanh Hóa

Sau hơn 15 năm kiên trì triển khai, Chương trình Mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới (XDNTM) tại Thanh Hóa đang bước vào giai đoạn phát triển mới, với nhiều thay đổi căn bản về mô hình quản lý, tiêu chí đánh giá và mục tiêu dài hạn. Từ nền tảng đã được gây dựng vững chắc, tỉnh Thanh Hóa đang chuyển mạnh từ tư duy “đạt chuẩn” sang tư duy “phát triển bền vững”, lấy chất lượng sống của người dân làm thước đo trung tâm.
Nông thôn mới trong lòng đô thị TP. Hồ Chí Minh: Hướng tới không gian sống xanh, văn minh, bền vững

Nông thôn mới trong lòng đô thị TP. Hồ Chí Minh: Hướng tới không gian sống xanh, văn minh, bền vững

Dù là một siêu đô thị năng động bậc nhất cả nước, Thành phố Hồ Chí Minh vẫn gìn giữ được nhiều vùng nông thôn yên bình, xanh – sạch – đẹp, hài hòa giữa nhịp sống hiện đại và không gian sinh thái. Thành quả đó là kết tinh của hơn 15 năm bền bỉ triển khai Chương trình Mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, với sự vào cuộc đồng bộ của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Thành phố.
Trường Tiểu học Hải Châu: Dấu ấn một chặng đường đổi mới và phát triển

Trường Tiểu học Hải Châu: Dấu ấn một chặng đường đổi mới và phát triển

Trải qua nhiều năm xây dựng và trưởng thành, Trường Tiểu học Hải Châu (phường Ngọc Sơn, tỉnh Thanh Hoá) đã từng bước khẳng định vị thế trong công tác giáo dục trên địa bàn. Từ thực tế còn nhiều khó khăn về cơ sở vật chất, điều kiện dạy học, đến nay, nhà trường đã có những chuyển biến rõ nét về diện mạo, nền nếp và chất lượng giáo dục. Kết quả đó là sự quan tâm, chỉ đạo của các cấp lãnh đạo, sự nỗ lực của tập thể cán bộ, giáo viên, nhân viên nhà trường, cùng sự đồng hành của phụ huynh và nhân dân địa phương; trong đó vai trò quản lý, điều hành của Hiệu trưởng nhà trường có ý nghĩa quan trọng.
Trung tâm hỗ trợ sinh sản - Bệnh viện sản – nhi tỉnh Lào Cai: Mở ra cơ hội làm cha, làm mẹ cho các cặp vợ chồng hiếm muộn

Trung tâm hỗ trợ sinh sản - Bệnh viện sản – nhi tỉnh Lào Cai: Mở ra cơ hội làm cha, làm mẹ cho các cặp vợ chồng hiếm muộn

(SKV) - Tháng 4/2025, Bộ Y tế chính thức công nhận Bệnh viện Sản – Nhi tỉnh Lào Cai đủ điều kiện thực hiện kỹ thuật thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) đã đánh dấu bước phát triển quan trọng của y tế chuyên sâu tại địa phương, đồng thời mở ra cơ hội điều trị vô sinh, hiếm muộn ngay tại tỉnh cho hàng nghìn cặp vợ chồng.
Xem thêm
Chi hội Nam y tỉnh An Giang khám bệnh, phát thuốc miễn phí cho 200 người dân xã Thường Phước

Chi hội Nam y tỉnh An Giang khám bệnh, phát thuốc miễn phí cho 200 người dân xã Thường Phước

Ngày 14/01/2026, thực hiện kế hoạch hoạt động Quý I/2026, Chi hội Nam y tỉnh An Giang phối hợp Hội Chữ thập đỏ xã Thường Phước (tỉnh Đồng Tháp) tổ chức chương trình khám bệnh, tư vấn sức khỏe và cấp phát thuốc miễn phí cho 200 người dân địa phương.
Chi hội Nam y tỉnh An Giang tổng kết hoạt động năm 2025, đề ra mục tiêu phát triển vững mạnh trong năm 2026

Chi hội Nam y tỉnh An Giang tổng kết hoạt động năm 2025, đề ra mục tiêu phát triển vững mạnh trong năm 2026

Thực hiện chương trình công tác năm 2025, Chi hội Nam y tỉnh An Giang đã tổ chức Hội nghị tổng kết hoạt động vào ngày 03/01/2025 tại phường Tân Châu, tỉnh An Giang.
Hội Nam y Việt Nam: Dấu ấn hoạt động năm 2025 và mục tiêu trọng tâm năm 2026

Hội Nam y Việt Nam: Dấu ấn hoạt động năm 2025 và mục tiêu trọng tâm năm 2026

Năm 2025 ghi dấu một giai đoạn hoạt động sôi động, nhiều điểm nhấn của Hội Nam y Việt Nam trong bối cảnh phong trào bảo tồn, phát triển y học cổ truyền và Nam y tiếp tục nhận được sự quan tâm của xã hội.
Viện Nghiên cứu Y Dược học Tuệ Tĩnh: Trang trọng Lễ kỷ niệm 5 năm thành lập và Hội thảo khoa học Kế thừa di sản Đại Danh y Tuệ Tĩnh

Viện Nghiên cứu Y Dược học Tuệ Tĩnh: Trang trọng Lễ kỷ niệm 5 năm thành lập và Hội thảo khoa học Kế thừa di sản Đại Danh y Tuệ Tĩnh

(SKV) - Trong không khí trang trọng và phấn khởi, sáng ngày 21/12 Viện Nghiên cứu Y Dược học Tuệ Tĩnh đã long trọng tổ chức Lễ kỷ niệm 5 năm thành lập gắn với Hội thảo khoa học “Kế thừa, phát huy di sản Đại danh y – Thiền sư Tuệ Tĩnh trong nghiên cứu và phát triển Y Dược học cổ truyền”. Sự kiện là dấu mốc quan trọng, nhìn lại chặng đường hình thành – phát triển của Viện, đồng thời mở ra những định hướng mới cho y dược học cổ truyền Việt Nam trong giai đoạn hội nhập và đổi mới.
Lan tỏa phong trào thi đua khi trí thức, nhà khoa học và doanh nghiệp cùng đồng hành

Lan tỏa phong trào thi đua khi trí thức, nhà khoa học và doanh nghiệp cùng đồng hành

Hội nghị Khối thi đua số 7 của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam diễn ra ngày 20/12 tại Hà Nội.
Phiên bản di động