Ưu tiên cấp phép nhanh cho doanh nghiệp y tế đổi mới sáng tạo

Ảnh minh họa.

Bộ Y tế vừa ban hành Kế hoạch hành động thực hiện Quyết định số 631/QĐ-TTg ngày 6/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ Phê duyệt Chương trình phát triển 1.000 doanh nghiệp tiên phong giai đoạn 2026-2030.

Điểm đáng chú ý nhất của kế hoạch được công bố vào chiều 21/5 là việc áp dụng cơ chế “luồng xanh” trong cấp số đăng ký lưu hành thuốc và trang thiết bị y tế đối với sản phẩm của doanh nghiệp tiên phong. Đây được xem là giải pháp mang tính đột phá nhằm rút ngắn thủ tục hành chính, tăng tốc đưa sản phẩm ra thị trường và nâng sức cạnh tranh cho doanh nghiệp Việt.

Không chỉ được ưu tiên cấp phép, các doanh nghiệp tiên phong còn được ưu tiên xử lý nhanh dự án đầu tư nhà máy sản xuất thuốc, trang thiết bị y tế tại khu công nghệ cao và khu công nghiệp chuyên biệt.

Đặc biệt, Bộ Y tế sẽ xây dựng danh mục sản phẩm của doanh nghiệp tiên phong để các cơ sở y tế công lập ưu tiên mua sắm, đặt hàng hoặc đấu thầu theo quy định.

Đây là cơ chế được cộng đồng doanh nghiệp kỳ vọng sẽ tháo gỡ nút thắt lớn nhất hiện nay: khó đưa sản phẩm nội địa vào hệ thống bệnh viện công.

Theo kế hoạch, Bộ Y tế đặt mục tiêu hình thành đội ngũ doanh nghiệp y tế tiêu biểu, có năng lực công nghệ cao, khả năng cạnh tranh quốc tế và trở thành lực lượng nòng cốt trong các lĩnh vực then chốt như dược phẩm, thiết bị y tế, dược liệu và chuyển đổi số y tế.

Để được xem là doanh nghiệp tiên phong, tiêu chí không chỉ dừng ở doanh thu hay quy mô mà tập trung mạnh vào năng lực nghiên cứu và đổi mới sáng tạo.

Các doanh nghiệp tham gia chương trình được yêu cầu dành tối thiểu 3% doanh thu cho hoạt động nghiên cứu và phát triển (R&D). Đồng thời, mỗi doanh nghiệp phải phấn đấu sở hữu ít nhất một bằng sáng chế, quyền sở hữu công nghiệp hoặc giải pháp hữu ích.

Định hướng này nhằm thúc đẩy doanh nghiệp y tế Việt Nam chuyển từ mô hình gia công sang làm chủ công nghệ, tự phát triển sản phẩm có giá trị cạnh tranh quốc tế.

Kế hoạch của Bộ Y tế cũng nhấn mạnh việc thúc đẩy doanh nghiệp áp dụng các tiêu chuẩn chất lượng và phát triển bền vững ở mức cao như GMP, ISO 13485, ISO 22000, HACCP, ESG, ISO 14001 hay ISO 45001.

Trong đó, ưu tiên các doanh nghiệp đi đầu trong chuyển đổi số y tế, sản xuất công nghệ lõi và phát triển dược liệu chất lượng cao.

Không chỉ hỗ trợ về chính sách, Bộ Y tế còn đặt mục tiêu hình thành hệ sinh thái doanh nghiệp tiên phong trong lĩnh vực y tế.

Theo kế hoạch, các đơn vị thuộc Bộ sẽ tổ chức diễn đàn doanh nghiệp tiên phong để chia sẻ kinh nghiệm, kết nối kinh doanh và nhân rộng các mô hình thành công. Những doanh nghiệp tiêu biểu sẽ được truyền thông rộng rãi trên báo chí, truyền hình và nền tảng số nhằm lan tỏa tinh thần đổi mới sáng tạo.

Một mạng lưới doanh nghiệp tiên phong cũng sẽ được xây dựng để kết nối, chia sẻ kiến thức, kinh nghiệm quản trị và thúc đẩy hợp tác phát triển.

Bộ Y tế cho biết, việc giám sát chương trình sẽ được thực hiện xuyên suốt, minh bạch và gắn với kết quả đầu ra. Các hoạt động đánh giá sẽ được triển khai hằng năm, giữa kỳ và cuối kỳ để kịp thời điều chỉnh cơ chế, nguồn lực và phương thức thực hiện.

Nhiều đơn vị thuộc Bộ Y tế sẽ cùng tham gia triển khai chương trình như Cục Hạ tầng và Thiết bị y tế, Cục Quản lý Dược, Cục Quản lý khám chữa bệnh, Cục An toàn thực phẩm, Cục Khoa học Công nghệ và Đào tạo...