Mới nhất Đọc nhiều

Về Lai Châu gặp những tinh hoa "nắm giữ" di sản văn hóa dân tộc

Lai Châu - miền đất địa đầu phía Tây Bắc, nơi có 20 dân tộc cư trú. Mỗi dân tộc là một kho tàng văn hóa dân gian riêng có. Được cho là “bảo bối”, nắm giữ những “túi khôn” của dân tộc mình, đó là các nghệ nhân dân gian - những người đóng vai trò quan trọng trong việc bảo tồn, lưu giữ, truyền dạy bản sắc văn hóa dân tộc cho thế hệ hôm nay.
Bất cứ độ tuổi nào, chỉ cần yêu hát Then - đàn tính, muốn học là NNƯT Lò Văn Sơi sẵn sàng chỉ dạy tận tình. Ảnh: Ngọc Ánh

Bất cứ độ tuổi nào, chỉ cần yêu hát Then - đàn tính, muốn học là NNƯT Lò Văn Sơi sẵn sàng chỉ dạy tận tình. Ảnh: Ngọc Ánh

Hát Then - đàn tính, sợi dây nối quá khứ và hiện tại

Người được bà con dân tộc Thái ở Than Uyên ví như “báu vật sống” nắm giữ những tinh hoa di sản văn hóa của dân tộc mình. Người được bản mường gửi lời thỉnh cầu vào ngày làm lý cho hạt thóc xuống đồng trong Lễ hội “lùng tùng”, người được nhắc tên nhiều đó là Nghệ nhân Ưu tú (NNƯT) Lò Văn Sơi, hội viên Hội Thái học Việt Nam.

Nặng lòng với văn hóa dân tộc, nhiều năm ròng, ông Sơi đã dành bao tâm huyết để khởi xướng giữ gìn và bảo tồn nghệ thuật hát Then - đàn tính. Với những người cao niên dân tộc Thái ở Than Uyên, lời ca trong Then là sự giao hòa giữa con người với đất trời và thiên nhiên, đồng thời thể hiện ước nguyện khát khao của con người về cuộc sống ấm no, hạnh phúc.

Câu lạc bộ hát Then - đàn tính do NNƯT Lò Văn Sơi vận động thành lập đã được 10 năm. Từ một vài thành viên ban đầu, đến nay, câu lạc bộ có hơn 20 thành viên đủ độ tuổi sinh hoạt thường xuyên. Từ khi bàn giao câu lạc bộ cho lớp trẻ hoạt động, thời gian và công sức ông dành hết cho việc nghiên cứu viết sách về văn hóa Thái và chế tác đàn tính.

Vốn am hiểu dân ca, dân vũ truyền thống, nghệ nhân Lò Văn Sơi không chỉ truyền dạy hát Then - đàn tính, mà còn đóng góp rất lớn trong việc bảo tồn các làn điệu Then cổ của dân tộc mình. Nhiều cuốn sách của ông xuất bản có số trang đồ sộ, được ví như "từ điển sống" về văn hóa Thái như: Then Thái Lai Châu, Tập tục xây dựng bản Mường...

“Xưa hát Then thường vang lên trong các nghi lễ đi tìm hồn người ốm, với mục đích chữa bệnh, cầu an, xin con, xin tên, xin sức khỏe... Nay lời Then mở rộng biên độ hơn về đề tài, mang đậm hơi thở cuộc sống mới. Nhiều bài Then mới được đặt lời với chủ đề ca ngợi quê hương đất nước, mừng Đảng, mừng Xuân, ghi công ơn Bác Hồ, xây dựng nông thôn mới... Trải qua thời gian, hát Then xứng danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, bởi trong đó có những giá trị văn học, nghệ thuật ngàn đời của ông cha chưa bao giờ cũ...” - ông Sơi chia sẻ.

Hát dân ca để thêm yêu đất mới

Về huyện Nậm Nhùn hỏi ai hát dân ca hay, chơi tính tẩu giỏi, mọi người đều nói, “chỉ có ông Lâm Văn Điện, bản Nậm Ty, xã Nậm Hàng thôi!”. Bà con ở bản Thái nơi này ví ông như cây thông lớn trong rừng già, ngón đàn và lời hát khi ông cất lên như trống giục, hiệu triệu mọi người, là thanh âm của ngày hội đại đoàn kết các dân tộc.

Trước đây, bản Nậm Ty vốn thuộc đất Mường Tè, năm 2011, huyện Nậm Nhùn được thành lập, Nậm Ty trở thành vùng đất cửa ngõ của huyện mới Nậm Nhùn. Năm 2017, Nậm Ty rời bản theo chương trình tái định cư Thủy điện Lai Châu. Lên nơi ở mới, được Đảng, Nhà nước đầu tư cơ sở hạ tầng khang trang, đồng bộ, nhưng ai cũng buồn vì nỗi nhớ nơi ở cũ. Cùng với nhịp sống hiện đại, nhiều nét văn hóa bản địa dường như đang dần mai một. Trước thực trạng trên, ông Lâm Văn Điện, vốn là thầy Then, được mọi người kính trọng, ông tìm đến từng nhà tập hợp các cao niên và những người yêu văn hóa Thái thành lập đội văn nghệ. Cũng từ đó, bản mới vui hơn nhờ tiếng đàn tính tẩu cùng những điệu dân ca, dân vũ do thầy Then Lâm Văn Điện cầm trịch.

Qua các hội thi, các kỳ liên hoan hát dân ca, hát Then - đàn tính, đội văn nghệ bản Nậm Ty giành nhiều giải thưởng cao. Kể từ đó, ông Lâm Văn Điện và đội văn nghệ bản Nậm Ty được nhiều người biết đến. Như cháy lên ngọn lửa truyền thống, phong trào chơi tính tẩu, học nhạc cụ dân tộc ngày càng lan tỏa. Mỗi khi nông nhàn, ông Lâm Văn Điện lại lên rừng tìm gỗ về chế tác đàn tính. Mỗi năm có đến vài chục cây đàn tính do ông chế tác ra, được bà con người Thái mọi miền tìm đến sưu tầm.

Sinh ra và lớn lên tại bản Seo Hai, xã Can Hồ, huyện Mường Tè, từ nhỏ, bà Hù Cố Xuân (dân tộc Si La) đã được các cao niên truyền dạy các làn điệu dân ca cổ. Chính nhờ những vốn văn hóa truyền thống ấy, bà Xuân như sợi dây bện chặt mối đoàn kết dân tộc mình ngày một khăng khít hơn.

Năm 2014, hơn 420 nhân khẩu người Si La từ bên kia sông Đà về nơi ở mới theo chương trình tái định cư Thủy điện Sơn La. Ổn cư trên bản mới, nhưng người dân Si La vẫn mang trong mình tâm trạng buồn rầu vì nhớ bản cũ. Để vơi đi nỗi nhớ, bà Hù Cố Xuân đã tập hợp mọi người lại cùng diễn xướng những vũ điệu, dân ca truyền thống.

Không chỉ hát, múa các làn điệu cổ, bà Xuân còn cùng các cao niên trong bản cải biên, đặt lời mới cho dân ca dân tộc mình. Từ đây, nhiều bài hát, điệu múa mới dựa trên chất liệu dân ca Si La phù hợp cuộc sống mới như: Hát ru đêm trăng, Múa mừng ngày mùa, Hát mừng Đảng, mừng Xuân, Múa mừng bản mới... ra đời.

Các bài hát mới được bà con hân hoan đón nhận và tại nhà văn hóa bản, đội văn nghệ Can Hồ được mọi người trông đợi hằng đêm. Được bà con ủng hộ, bà Xuân cùng đội văn nghệ không ngừng sáng tác, dàn dựng nhiều tiết mục múa mới trình diễn ngay tại sân khấu bản để người dân thưởng thức. Nhiều tiết mục của đội văn nghệ Can Hồ đã tham gia tại các cuộc giao lưu dân ca trong và ngoài tỉnh.

Không chỉ say mê truyền dạy những làn điệu dân ca truyền thống, bà Xuân còn cộng tác với các thành viên của Bảo tàng Văn hóa và Hội Văn học nghệ thuật tỉnh, tham gia nghiên cứu, biên soạn, xuất bản nhiều công trình văn hóa có giá trị về người Si La ở Lai Châu.

Với tình yêu gắn bó trên miền đất mới, cùng những cống hiến của mình trong việc gìn giữ và phát huy văn hóa phi vật thể của dân tộc mình, tháng 3/2019, các nghệ nhân Hù Cố Xuân, Lâm Văn Điện vinh dự được Chủ tịch nước tặng danh hiệu NNƯT.

Nguồn: Về Lai Châu gặp những tinh hoa “nắm giữ” di sản văn hóa dân tộc

Ngọc Ánh / Biên phòng
www.suckhoeviet.org.vn

Tin liên quan

Bộ Y tế: Bảo đảm cung ứng thuốc trong dịp nghỉ lễ 30/4 và 1/5

Bộ Y tế: Bảo đảm cung ứng thuốc trong dịp nghỉ lễ 30/4 và 1/5

Cục Quản lý dược (Bộ Y tế) vừa có công văn số 1211/QLD-KD ngày 23/4/2024 về việc bảo đảm cung ứng thuốc phòng, chống dịch bệnh và nhu cầu sử dụng thuốc trong dịp nghỉ lễ 30/4 và 1/5.
Bình Thuận thực hiện chiến lược quốc gia về phòng, chống tác hại thuốc lá

Bình Thuận thực hiện chiến lược quốc gia về phòng, chống tác hại thuốc lá

Nhằm giảm tỷ lệ sử dụng thuốc lá trong cộng đồng, UBND tỉnh Bình Thuận vừa ban hành Kế hoạch số 1462/KH-UBND thực hiện Chiến lược quốc gia về phòng, chống tác hại thuốc lá đến năm 2030.
TP. HCM bảo vệ thành quả loại trừ bệnh sốt rét

TP. HCM bảo vệ thành quả loại trừ bệnh sốt rét

Để bảo vệ thành quả loại trừ bệnh sốt rét, năm 2024, TP. HCM tiếp tục duy trì các hoạt động phòng chống bệnh trên địa bàn.

Cùng chuyên mục

Sở Chỉ huy chiến dịch Điện Biên Phủ - Căn cứ bí mật ẩn sâu trong rừng già

Sở Chỉ huy chiến dịch Điện Biên Phủ - Căn cứ bí mật ẩn sâu trong rừng già

Mường Phăng là địa điểm thứ ba và cuối cùng của Sở Chỉ huy thứ ba Chiến dịch Điện Biên Phủ (từ 31-1-1954 đến 15-5-1954). Tại đây, Đại tướng - Tổng tư lệnh Võ Nguyên Giáp và Bộ Chỉ huy Chiến dịch đã đưa ra những chỉ thị, mệnh lệnh tấn công có tính chất quy
Mù Cang Chải khai mạc Festival Dù lượn “Bay trên miền danh thắng” vào dịp nghỉ lễ 30/4

Mù Cang Chải khai mạc Festival Dù lượn “Bay trên miền danh thắng” vào dịp nghỉ lễ 30/4

Vào dịp nghỉ lễ 30/4 - 1/5, tại huyện Mù Cang Chải sẽ diễn ra nhiều hoạt động du lịch đặc sắc, trong đó có khai mạc Festival Dù lượn “Bay trên miền danh thắng” năm 2024.
Ninh Bình vào Top 10 kỳ quan thế giới dành cho những người không thích đám đông

Ninh Bình vào Top 10 kỳ quan thế giới dành cho những người không thích đám đông

Lý tưởng nhất là du khách nên đến với Ninh Bình vào tháng 10 hoặc tháng 11 hàng năm để trải nghiệm vẻ đẹp đặc sắc của cảnh quan sông nước, các cánh đồng lúa chín vàng ở mỗi vùng quê Ninh Bình.
Quảng Nam: Tam Kỳ mùa hoa sưa nở

Quảng Nam: Tam Kỳ mùa hoa sưa nở

SKV - Những ngày cuối của mùa xuân chuyển qua mùa hè, cũng là lúc hoa sưa bắt đầu bung nở sắc vàng rực khắp các tuyến đường TP Tam Kỳ, Quảng Nam. Những hàng Sưa không những tạo bóng mát, khoảng xanh còn tạo thêm cho Tam Kỳ một nét đặt trưng riêng mỗi khi đến mùa hoa sưa nở.
Mùa lễ hội chùa Thầy (Hà Nội): Chương trình nghệ thuật đặc biệt với chủ đề “Quốc Oai – Khơi nguồn di sản”

Mùa lễ hội chùa Thầy (Hà Nội): Chương trình nghệ thuật đặc biệt với chủ đề “Quốc Oai – Khơi nguồn di sản”

Các hoạt động này nhằm tôn vinh các giá trị văn hóa, lễ hội truyền thống, bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị các di sản văn hóa phi vật thể của huyện Quốc Oai.
Bản Sì Thâu Chải - Thiên đường du lịch cộng đồng trong lòng núi rừng

Bản Sì Thâu Chải - Thiên đường du lịch cộng đồng trong lòng núi rừng

Nằm trên độ cao khoảng 1.400m so với mặt nước biển, bản Sì Thâu Chải thuộc xã Hồ Thầu, huyện Tam Đường đang trải qua sự biến đổi không ngừng, vươn lên thành điểm đến du lịch cộng đồng thu hút hàng vạn du khách mỗi năm. Sự thành công ban đầu này mở ra triển vọng cho một hướng phát triển kinh tế mới, kết hợp với việc bảo tồn và tôn vinh giá trị thiên nhiên cũng như bản sắc văn hóa của người dân tộc Dao tại Lai Châu.

Các tin khác

Bình Phước: Quảng bá tiềm năng kết hợp giữa du lịch và nông nghiệp

Bình Phước: Quảng bá tiềm năng kết hợp giữa du lịch và nông nghiệp

Gần đây, chuyến tham quan các nông trại và xưởng chế biến nông sản tiêu biểu trên địa bàn tỉnh Bình Phước đã mang đến cho đoàn công tác của Bộ Nông Lâm nghiệp nước Cộng hòa Dân chủ nhân dân Lào cơ hội tìm hiểu về các mô hình kinh tế nông nghiệp có tiềm năng phát triển du lịch.
Khám phá Bãi Trước Vũng Tàu

Khám phá Bãi Trước Vũng Tàu

Bãi Trước (hay còn gọi là bãi Tầm Dương) nằm giữa núi Lớn và núi Nhỏ, là một vịnh nhỏ lặng sóng. Bãi Trước nằm trong khoảng từ đèn Xanh (đèn hàng hải) tới cầu Đá, bắt đầu từ số 01 Trần Phú, qua hết đường Quang Trung tới một phần đường Hạ Long. Cảnh quan thiên nhiên ở Bãi Trước ngoài núi Lớn, núi Nhỏ còn có hòn Ngưu nhô hẳn ra ngoài biển có thể coi là một kỳ quan của bãi biển này.
Ý nghĩa tên gọi các hang động tại Tràng An - Ninh Bình

Ý nghĩa tên gọi các hang động tại Tràng An - Ninh Bình

Được ví như Vịnh Hạ Long trên cạn, Quần thể danh thắng Tràng An là một vùng du lịch tổng hợp gồm các di sản và văn hóa thiên nhiên thế giới được UNESCO công nhận.
Khám phá nét đặc sắc của Đắk Lắk - Một hành trình đến với núi rừng Tây Nguyên

Khám phá nét đặc sắc của Đắk Lắk - Một hành trình đến với núi rừng Tây Nguyên

SKV - Nếu bạn đã cảm thấy chán chường trước sự ồn ào và khói bụi của thành phố, thì tại sao không thử sức với không khí trong lành của núi rừng? Dưới đây là một cuốn nhật ký về những trải nghiệm tuyệt vời tại Đắk Lắk mà bạn nên khám phá.
Mê mẩn con đường hoa gạo đỏ rực ở Hà Nam

Mê mẩn con đường hoa gạo đỏ rực ở Hà Nam

Mỗi dịp tháng Ba về, hoa gạo ở thôn Đoài (xã Tiên Nội, thị xã Duy Tiên, tỉnh Hà Nam) lại nở đỏ rực cả một vùng trời. Hàng cây gạo chạy dọc bờ mương xen giữa là cánh đồng lúa xanh mướt… khiến cho khung cảnh trở nên thơ mộng.
Lai Châu: Bảo đảm an toàn để du lịch mạo hiểm phát triển

Lai Châu: Bảo đảm an toàn để du lịch mạo hiểm phát triển

Nằm ẩn mình giữa núi rừng Tây Bắc, Lai Châu được thiên nhiên ban tặng khí hậu trong lành, mát mẻ cùng nhiều cảnh quan đẹp và di tích danh thắng. Được biết đến không chỉ bản sắc văn hóa độc đáo của 20 dân tộc, Lai Châu còn là điểm đến lý tưởng, hấp dẫn của du khách ưa thích du lịch mạo hiểm từ hoạt động leo núi, khám phá hang động, đi thuyền kayak trên hồ, zipline, bay dù lượn… Để đảm bảo an toàn cho du khách, tỉnh cũng tăng cường công tác quản lý loại hình du lịch này.
Động lực cho du lịch Quảng Ninh "cất cánh"

Động lực cho du lịch Quảng Ninh "cất cánh"

Thời gian qua Quảng Ninh đã xây dựng hoàn thiện hệ thống hạ tầng giao thông kết nối, nhằm tạo lợi thế và tăng sức cạnh tranh cho ngành du lịch. Điều này thấy rõ khi hàng loạt công trình giao thông được đưa vào khai thác đã sớm phát huy hiệu quả đầu tư, tạo thuận lợi, hấp dẫn cho du lịch “cất cánh”.
Lên Đà Lạt ngắm phượng tím

Lên Đà Lạt ngắm phượng tím

Những ngày này, du khách đến Đà Lạt không khỏi trầm trồ trước vẻ đẹp của phượng tím - một loài hoa đã trở thành thương hiệu của thành phố hoa. Năm nay, do ảnh hưởng của El nino nên hoa nở rộ sớm hơn mọi năm.
Bắc Hà (Lào Cai) – Đắm say du khách với những địa điểm du lịch đậm chất vùng cao

Bắc Hà (Lào Cai) – Đắm say du khách với những địa điểm du lịch đậm chất vùng cao

SKV - Không ồn ào, náo nhiệt như Sapa, Bắc Hà thu hút khách du lịch bằng vẻ đẹp hoang sơ, với những giá trị văn hoá đậm đà phong vị vùng Tây Bắc. Nơi đây sở hữu nhiều địa điểm tham quan tuyệt đẹp và nồng đượm tình cảm của bà con dân tộc đồng bào thân thiện, hiếu khách.
Lai Châu: Đưa du lịch Sìn Hồ phát triển tương xứng với tiềm năng sẵn có

Lai Châu: Đưa du lịch Sìn Hồ phát triển tương xứng với tiềm năng sẵn có

Cao nguyên Sìn Hồ là vùng đất giàu tiềm năng du lịch với những cảnh quan đẹp như tranh, những nét văn hóa độc đáo của các dân tộc thiểu số, những sản phẩm nông nghiệp chất lượng cao khiến Sìn Hồ được ví như Sa Pa thứ 2 của Tây Bắc. Những lợi thế này đang thúc đẩy nơi đây trở thành điểm đến hấp dẫn cho du khách trong và ngoài nước.
Xem thêm
Chi Hội Nam Y Pháp Bảo Khỏe tổ chức thành công Đại hội đại biểu lần thứ nhất nhiệm kỳ 2024 – 2029

Chi Hội Nam Y Pháp Bảo Khỏe tổ chức thành công Đại hội đại biểu lần thứ nhất nhiệm kỳ 2024 – 2029

Ngày 20/04, Chi Hội Nam Y Pháp Bảo Khỏe long trọng tổ chức Đại hội đại biểu lần thứ nhất nhiệm kỳ 2024 – 2029 & Diễn đàn tư vấn sức khỏe cộng đồng tại số 139 đường Quảng An, quận Tây Hồ, thành phố Hà Nội.
Hội Nam Y Việt Nam: Dâng hương tưởng nhớ Danh y Tuệ Tĩnh- Một Thiền sư, một nhân cách lớn

Hội Nam Y Việt Nam: Dâng hương tưởng nhớ Danh y Tuệ Tĩnh- Một Thiền sư, một nhân cách lớn

Tuệ Tĩnh Thiền sư (1330 – 1400) là một lang y sống ở giai đoạn cuối thời Trần. Ông được hậu thế suy tôn là tiên thánh của ngành thuốc Nam. Tại Hải Dương còn có các đền thờ ông ở xã Cẩm Văn, Cẩm Vũ ( Đền Bia, Đền Xưa), ở chùa Hải Triều làng Yên Trung, nay
Hội Nam y Việt Nam Tổng kết Công tác Hội năm 2023 và Triển khai nhiệm vụ năm 2024 khu vực phía Nam

Hội Nam y Việt Nam Tổng kết Công tác Hội năm 2023 và Triển khai nhiệm vụ năm 2024 khu vực phía Nam

Sáng ngày 29/2/2024, tại Bảo tàng Phụ nữ Nam Bộ, Hội Nam y Việt Nam đã tổ chức Đại hội Tổng kết Công tác hoạt động năm 2023 và Triển khai nhiệm vụ công tác Hội năm 2024.
Hội Nam y Việt Nam tổ chức Hội nghị Tổng kết Công tác Hội năm 2023 và Triển khai nhiệm vụ công tác năm 2024 khu vực phía Bắc

Hội Nam y Việt Nam tổ chức Hội nghị Tổng kết Công tác Hội năm 2023 và Triển khai nhiệm vụ công tác năm 2024 khu vực phía Bắc

Sáng ngày 28/2/2024, Tại Học viện Y dược học cổ truyền Việt Nam, Hội Nam y Việt Nam tổ chức Hội nghị tổng kết công tác Hội năm 2023 và Triển khai công tác Hội năm 2024 Khu vực phía Bắc.
Hội Nam Y Việt Nam: Dâng hương Tưởng nhớ Đại danh y Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác

Hội Nam Y Việt Nam: Dâng hương Tưởng nhớ Đại danh y Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác

Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác (1724-1791) là một Đại danh y - nhà văn lớn - nhà văn hóa xuất sắc của dân tộc . Ông đã để lại cho hậu thế một khối di sản văn hóa đồ sộ, có giá trị sâu sắc, bền vững về nhiều mặt, về cơ bản được tập hợp trong bộ “
Phiên bản di động