Xây dựng hệ thống cấp cứu ngoại viện hiện đại, khả thi, phù hợp với điều kiện Việt Nam

Quang cảnh hội thảo.

Ngày 17/4, tại Hà Nội, Bộ Y tế tổ chức hội thảo xin ý kiến về Đề án phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện giai đoạn 2026-2030 và tầm nhìn đến năm 2035. Đây là hội thảo thứ ba được tổ chức tại Hà Nội nhằm xin ý kiến rộng rãi các bộ, ngành, địa phương, đơn vị và các chuyên gia đầu ngành về cấp cứu để xây dựng hệ thống cấp cứu ngoại viện hiện đại, khả thi, phù hợp với điều kiện Việt Nam.

Tiến sĩ Hà Anh Đức, Cục trưởng Quản lý khám chữa bệnh (Bộ Y tế), đơn vị thường trực xây dựng Đề án cho biết: Cấp cứu ngoại viện giúp cứu sống người bệnh trong “thời gian vàng”; giúp can thiệp sớm, giảm tỷ lệ tử vong và biến chứng. Thống kê tại các nước có hệ thống cấp cứu ngoại viện phát triển, tỷ lệ tử vong giảm từ 20 đến 40%.

Mặt khác giúp nâng cao chất lượng dịch vụ y tế và niềm tin cộng đồng về sự sẵn sàng và hiệu quả của hệ thống y tế, là tiêu chí quan trọng đánh giá năng lực hệ thống y tế.

Tiến sĩ Hà Anh Đức, Cục trưởng Quản lý khám chữa bệnh (Bộ Y tế) báo cáo các nội dung, lộ trình triển khai, kết quả mong muốn của Đề án

Thời gian qua, với sự hỗ trợ của Tập đoàn Vingroup, sáu địa phương đang được triển khai thí điểm xây dựng hệ thống cấp cứu ngoại viện gồm: Hải Phòng, Bắc Ninh, Hà Tĩnh, Khánh Hòa, Đà Nẵng, An Giang, bước đầu đem lại những chuyển biến rõ nét. Thời gian tới, sẽ tiếp tục mở rộng thêm 7 địa phương khác.

Trên cơ sở kết quả thí điểm cũng những ý kiến đóng góp của các bộ, ngành, địa phương, Bộ Y tế sẽ hoàn thiện đề án để trình Thủ tướng Chính phủ ban hành trong thời gian tháng 5 hoặc tháng 6 tới đây.

Giáo sư, Tiến sĩ Trần Văn Thuấn, Thứ trưởng Y tế khẳng định: Cấp cứu ngoại viện là mắt xích mở đầu của chuỗi cứu sống người bệnh, là nơi mỗi phút, mỗi quyết định và mỗi sự phối hợp đều có thể tạo ra khác biệt giữa sự sống và di chứng, giữa cơ hội hồi phục và mất mát không thể bù đắp. Vì vậy, phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện không chỉ là yêu cầu chuyên môn, mà còn là yêu cầu mang tính nhân văn, là thước đo năng lực tổ chức của ngành y tế và của cả hệ thống bảo vệ sức khỏe nhân dân.

Thứ trưởng Y tế Trần Văn Thuấn phát biểu tại hội thảo.

Trong bối cảnh triển khai Nghị quyết số 72- NQ/TW của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 282/NQ-CP của Chính phủ, yêu cầu đặt ra là phải tổ chức lại hệ thống cấp cứu ngoại viện theo hướng chuyên nghiệp hơn, liên thông hơn, phản ứng nhanh hơn, lấy người bệnh làm trung tâm và lấy hiệu quả cứu sống làm mục tiêu cao nhất. Không thể để cấp cứu ngoại viện tiếp tục là khâu mỏng, khâu chậm, khâu thiếu đồng bộ trong toàn bộ chuỗi cấp cứu.

Thứ trưởng Trần Văn Thuấn cho biết, thực tiễn hiện nay cho thấy nhu cầu cấp cứu trước viện ngày càng lớn, trong khi năng lực đáp ứng ở nhiều nơi còn phân tán, chưa đồng đều, thiếu kết nối giữa điều phối, vận chuyển, tiếp nhận và xử trí ban đầu. Theo các báo cáo, mỗi năm nước ta ghi nhận khoảng 222.000 trường hợp đột quỵ; tuy nhiên, phần lớn người bệnh chưa được tiếp cận kịp thời với hệ thống cấp cứu. Chỉ có khoảng 23,2% bệnh nhân đến cơ sở y tế trong vòng 4,5 giờ đầu kể từ khi khởi phát triệu chứng - “thời gian vàng” để can thiệp hiệu quả. Bên cạnh đó, chỉ khoảng 20% người bệnh được vận chuyển đến bệnh viện bằng hệ thống cấp cứu chuyên nghiệp.

Các đại biểu dự hội thảo đóng góp ý kiến xây dựng Đề án.

Không chỉ đột quỵ, chúng ta còn đang phải đối mặt với vô số tình huống khẩn cấp khác như tai nạn giao thông, đuối nước, cháy nổ, tai nạn lao động, ngộ độc, thiên tai, thảm họa và các biến cố tim mạch cấp, tất cả đều đòi hỏi hệ thống cấp cứu ngoại viện phải phản ứng nhanh hơn, tổ chức bài bản hơn và phối hợp hiệu quả hơn để giành lại cơ hội sống cho người bệnh ngay từ những phút đầu tiên. Đây chính là khoảng trống mà Đề án cần nhận diện thật đúng và đề xuất giải pháp thật trúng, để hình thành một hệ thống cấp cứu ngoại viện hiện đại, khả thi, phù hợp với điều kiện Việt Nam.

Triển khai các nghị quyết, các đơn vị đang tập trung hoàn thiện Đề án với chất lượng cao nhất, bảo đảm đủ căn cứ chính trị, pháp lý, thực tiễn và khả năng tổ chức thực hiện, để trình Chính phủ, phấn đấu trong tháng 5/2026.