Mới nhất Đọc nhiều

Bài thuốc chữa say nắng, say nóng

Theo Y học hiện đại, say nóng do trung tâm điều hòa nhiệt của con người không thích ứng với điều kiện thời tiết xung quanh; thường xảy ra vào xế chiều do có nhiều tia hồng ngoại gây nóng bức. Say nắng do trung tâm điều hòa nhiệt của con người bị chấn động, bị tấn công bởi các tia nắng chiếu thẳng vào gáy, vào đầu; là trạng thái bệnh nặng với các triệu chứng xảy ra ngay từ đầu: sốt cao hơn 400C, phiền khát, cơ thể vã mồ hôi, tinh thần uể oải lơ mơ, người mệt mỏi, tiểu tiện sẻn đỏ…, có các dấu hiệu thần kinh (nhất là người bị xơ vữa động mạch).

Mùa hè nhiệt độ không khí rất cao dễ bị say nắng, say nóng. Nếu không được điều trị kịp thời sẽ để lại di chứng thần kinh không hồi phục và có thể tử vong. Y học cổ truyền có những bài thuốc hay trị chứng bệnh này.

Theo Y học cổ truyền, say nắng, say nóng gọi là thử ôn, là lọai bệnh nhiệt cấp tính phát sinh vào mùa hạ, có triệu chứng chủ yếu của Dương minh vị nhiệt: sốt cao, bực dọc, khát nước, ra nhiều mồ hôi. Nhiệt thịnh ở vị phủ sinh táo kết, tâm phiền, người vật vã khó chịu. Khi kết hợp với các khí: phong, hàn, thấp hoặc ăn nhiều thứ đồ ăn sống lạnh làm thử ôn có chứng hậu kiêm thấp, kiêm hàn thấp…. Bệnh phát đột ngột, diễn biến nhanh, dễ làm tổn thương tân dịch và khí. Sau đây là một số bài thuốc trị theo diễn biến của bệnh.

Mùa hè nhiệt độ không khí rất cao, nên những người thường xuyên làm việc dưới nắng nóng dễ bị say nắng, say nóng (cảm nắng).

Thử tà vào Thái dương kinh: người bệnh sốt nóng, bực dọc, nhức đầu, váng đầu, mắt đỏ, thở mạnh, miệng khô, khát muốn uống nước, ra mồ hôi, lưng hơi lạnh, tiểu tiện vàng sẻn, đại tiện táo kết; mạch hồng đại. Phép chữa: thanh khí tiết nhiệt, ích khí sinh tân. Dùng một trong các bài thuốc:

Bài 1: hoạt thạch 240g, thần sa 10g, cam thảo 40g. Các vị tán bột, mỗi lần uống 15g, hòa với nước giếng mà uống. Trị mùa hè trúng nắng làm hại nguyên khí, trong và ngoài đều nóng.

Bài 2: thạch cao 40g, cam thảo 8g, nhân sâm 12g, tri mẫu 24g, ngạnh mễ (gạo tẻ) 20g. Thạch cao sắc trước, sau đó cho các vị khác vào, sắc với 3 bát nước, khi nào gạo chín là thuốc được, uống nóng một bát trước khi ăn. Chữa trúng nhiệt, mồ hôi ra, sợ lạnh, mình nóng và khát nước.

Hoạt thạch là vị thuốc trị say nắng, say nóng khi tử tà vào Thái dương kinh: người bệnh sốt, nhức đầu váng đầu, mắt đỏ, miệng khô khát nước, tiểu đỏ, mạch hồng đại…

Thử tà tổn thương tân dịch và khí: người bệnh sốt, bực dọc, khát, có mồ hôi, người mệt mỏi, chân tay mỏi rã rời, thở mạnh, nước tiểu vàng, đại tiện táo kết; mạch hư vô lực. Phép chữa: thanh nhiệt giải thử, ích khí sinh tân. Dùng một trong các bài thuốc:

Bài 1: hoàng kỳ 4g, mạch môn 8g, bạch truật 6g, đương quy 3g, ngũ vị tử 3,5g; nhân sâm 4g, trần bì 4g, xương truật 6g, sinh khương 3 lát, hoàng bá 4g, thanh bì 4g, thăng ma 2g, chích thảo 4g, thần khúc 4g, trạch tả 4g, cát căn 4g, đại táo 2 quả. Sắc uống. Chữa thấp nhiệt cuối mùa hạ, sốt, mồ hôi tự ra, chân tay bứt rứt, tiểu vàng đỏ, miệng khô, mạch hư.

Bài 2: tây dương sâm 8g, thạch hộc 10g, mạch đông 16g, hoàng liên 4g, trúc diệp tươi 12g, tri mẫu 12g, tô ngạnh 8g, cam thảo 4g, ngạnh mễ 32g, tây qua 12g. Sắc uống.

Bài 3: tây qua (cùi quả dưa hấu) cạo bỏ vỏ ngoài tẩm rượu sao, sắc nước, chia uống nhiều lần. Chữa thử nhiệt làm hại khí và tân dịch, sốt, khát nước, tiểu đỏ, bực dọc phiền não, tinh thần không yên.

Tây qua (cùi quả dưa hấu) trị say nắng say nóng khi tử tà làm tổn thương tân dịch và khí

Thử tà vào dinh huyết

Thử tà vào tân dịch: người bệnh bực dọc, khô miệng, đêm ngủ không yên, có khi nói nhảm, lưỡi đỏ; mạch hư; nặng hơn thì mê sảng do thử ôn vào sâu quấy nhiễu và tổn thương tân dịch. Phép chữa: thanh tâm, lương dinh, khai khiếu.

Bài thuốc: sừng trâu 12g, sinh địa 24g, huyền sâm 16g, trúc diệp 6g, mạch đông 12g, đan sâm 8g, hoàng liên 4g, kim ngân hoa 8g, liên kiều 8g, thạch xương bồ 4g, đại táo 6 quả. Sắc kỹ, chia uống 4 lần trong ngày. Chữa ôn tà vào phần dinh, sốt, đêm nóng nhiều hơn, tâm phiền, nói sảng, có phát ban, mạch tế sác.

Nếu nhiệt thịnh ở phần dinh làm cho tâm bào bế tắc: người bệnh nói mê sảng, hôn mê; cần dùng đơn trên kết hợp An cung ngưu hoàng hoàn hoặc Thanh tâm hoàn.

Thử tà vào huyết phận: người bệnh sốt cao, bực dọc, vật vã, nổi ban sắc tía, đầu lưỡi đỏ thẫm, rêu xám; bệnh nặng thì mê man, nói cười huyên thuyên. Bệnh thử nhiệt cực thịnh vào sâu phần huyết, làm âm huyết hư tổn nặng gây nên bực dọc, vật vã; huyết hãm ở tâm bào nên tinh thần rối loạn. Phép chữa: lương huyết, giải độc, thanh tâm, khai khiếu

Bài thuốc: sừng trâu 12g, thạch xương bồ 8g, hoàng cầm 12g, sinh địa 16g, kim ngân hoa 8g, phẩn thanh (kim chấp) 8g, liên kiều 6g, bản lam căn 6g, hương sị 3g, huyền sâm 16g, thiên hoa phấn 16g, tử thảo 6g. Sắc thuốc, chia uống 5 lần. Trị các chứng ôn nhiệt, thử dịch làm hại tân dịch, tổn dinh huyết, nghịch truyền, nội hãm, nói xảm, nói cuồng, phát ban.

Sinh địa (rễ củ của cây sinh địa hoàng) chữa say nắng say nóng khi thử tà vào dinh huyết: người bực dọc, khô miệng, đêm ngủ không yên, có khi nói nhảm, lưỡi đỏ; mạch hư…

Thử tà kiêm hàn thấp: người bệnh sốt, nhức đầu, đầu đau ê ẩm, sợ lạnh, không có mồ hôi, thân mình co rút, bĩ tức thượng vị, bực dọc, rêu lưỡi trắng nhớt. Mùa hạ, thử tà xâm phạm do ăn uống, tắm lạnh hoặc do lao động ở nơi ẩm thấp, cảm nhiễm thử tà làm thấp tà hãm uất ở phần biểu gây phát sốt, sợ lạnh, không có mồ hôi; thấp tà gây chướng ngại nên bí tức thượng vị; hoặc thử tà đã hóa thử nhiệt uất trong cơ thể gây bứt rứt bực dọc. Phép chữa: giải biểu tán hàn, hóa thấp trừ thử. Dùng một trong các bài thuốc:

Bài 1: hương nhu 8g -16g, biển đậu hoa 12g – 36g, liên kiều 10 -12g, ngân hoa 12- 24g, hậu phác 8g – 24g. Sắc, uống ấm 4 lần trong ngày. Trị cảm thử, phát sốt, ớn lạnh, đau đầu, không ra mồ hôi, khát, phiền táo, mạch hồng đại.

Nếu bệnh nhân chỉ đau đầu, sợ lạnh, người gai rét, khát nước, đi ngoài phân sệt thì dùng bài Hoàng liên hương nhu ẩm: hoàng liên 8g, hương nhu tía 24g, bạch biển đậu 36g, hậu phác 24g. Bài này đặc biệt tốt cho trẻ nhỏ.

Bài 2: hà diệp biên 8g, tây qua 8g, ty qua bì 8g, hạnh nhân 8g, dĩ nhân 8g, tiên ngân hoa 8g, tiên biển đậu hoa 4g, tiên trúc diệp 8g, hoạt thạch 12g. Các vị đun với 3 bát nước, cạn còn một bát, bỏ bã. chia uống hai lần. Tác dụng thanh thử tiết nhiệt khứ thấp.

Biển đậu hoa (hoa đậu ván trắng) trị say nắng say nóng giai đoạn thử tà kiêm hàn thấp

(T/h) BS. Tiểu Lan

Cùng chuyên mục

Đắk Lắk: Trong quá trình làm nhiệm vụ, một chiến sĩ cảnh sát 113 bị thương

Đắk Lắk: Trong quá trình làm nhiệm vụ, một chiến sĩ cảnh sát 113 bị thương

SKV - Tại khu vực diễn ra trận chung kết giải bóng chuyền nữ quốc tế cúp VTV9, một Thiếu tá công an trong quá trình tham gia kiểm soát an ninh trật tự bị thương trong quá trình làm nhiệm vụ.
Xử lý cơ sở “Thẩm mỹ viện Chaewon” đào tạo tiêm filler, botox không phép tại quận Phú Nhuận

Xử lý cơ sở “Thẩm mỹ viện Chaewon” đào tạo tiêm filler, botox không phép tại quận Phú Nhuận

Thêm một cơ sở mang tên tiếng Hàn Quốc quảng cáo lấn sân sang lĩnh vực y tế về cung ứng dịch vụ thẩm mỹ và đào tạo tiêm filler, botox không phép bị phát hiện và xử lý nghiêm.
Xử phạt 18 cơ cở vi phạm an toàn thực phẩm, dược, mỹ phẩm

Xử phạt 18 cơ cở vi phạm an toàn thực phẩm, dược, mỹ phẩm

Thanh tra Sở Y tế Hà Nội đã ban hành 18 quyết định xử phạt vi phạm hành chính với tổng số tiền 272 triệu đồng. Các quyết định này bao gồm 7 trường hợp vi phạm an toàn thực phẩm và 11 trường hợp vi phạm trong lĩnh vực dược, mỹ phẩm. Trong đó, nhiều nhà thuốc và công ty bị phạt vì các lỗi như không tuân thủ quy định báo cáo, không có dược sĩ phụ trách chuyên môn, quảng cáo mỹ phẩm sai quy định và vi phạm quy định pháp luật.
Xử phạt và đình chỉ hoạt động 2 tháng đối với Công ty CP thực phẩm Nanofood

Xử phạt và đình chỉ hoạt động 2 tháng đối với Công ty CP thực phẩm Nanofood

Thanh tra Sở Y tế Hà Nội đã ra quyết định xử phạt hành chính đối với Công ty Cổ phần thực phẩm Nanofood (trụ sở tại thôn Đồng Vàng, xã Phú Mãn, huyện Quốc Oai, Hà Nội). Công ty bị phạt 90 triệu đồng và đình chỉ hoạt động sản xuất trong 2 tháng.
Xử phạt, tiêu hủy lô mỹ phẩm của Công ty Amorepacific

Xử phạt, tiêu hủy lô mỹ phẩm của Công ty Amorepacific

Thanh tra Sở Y tế TP Hồ Chí Minh vừa ra quyết định xử phạt, buộc thu hồi và tiêu hủy lô mỹ phẩm của Công ty TNHH Amorepacific Việt Nam.
Phát hiện “Đại hội Da liễu Spa 2024” quảng bá sản phẩm mỹ phẩm trái quy định

Phát hiện “Đại hội Da liễu Spa 2024” quảng bá sản phẩm mỹ phẩm trái quy định

Hội thảo “Đại hội Da liễu Spa 2024” quảng bá sản phẩm mỹ phẩm trái quy định do Công ty Cổ phần Quốc tế Xuất nhập khẩu Nano Green tổ chức tại tầng 2 tòa nhà số 289 Điện Biên Phủ, phường Võ Thị Sáu, quận 3, TP Hồ Chí Minh.

Các tin khác

Phòng khám đa khoa Tiền Giang: Nghi vấn thu phí cao bất thường so với giá niêm yết?

Phòng khám đa khoa Tiền Giang: Nghi vấn thu phí cao bất thường so với giá niêm yết?

SKV - Chỉ thực hiện một số xét nghiệm và siêu âm, một cơ sở y tế tại tỉnh Tiền Giang đã thu phí gần 20 triệu đồng của một người bệnh.
Lâm Đồng: Phát hiện 29 vụ vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế, xử phạt hơn 290 triệu đồng

Lâm Đồng: Phát hiện 29 vụ vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế, xử phạt hơn 290 triệu đồng

SKV - Sở Y tế Lâm Đồng vừa có Báo cáo số 490/BC-SYT về kết quả thực hiện công tác thi hành pháp luật về xử lý vi phạm hành chính 06 tháng đầu năm 2024.
Chiếm đoạt tài sản, nhiều đối tượng bị truy nã và bắt giữ

Chiếm đoạt tài sản, nhiều đối tượng bị truy nã và bắt giữ

SKV - Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Bình Dương vừa thi hành Lệnh bắt bị can để tạm giam đối với Tạ Thị Dân (sinh năm 1959, ngụ tại khu phố 1, phường Uyên Hưng, thành phố Tân Uyên, tỉnh Bình Dương) về tội "Lừa đảo chiếm đoạt tài sản" quy định tại khoản 4, Điều 174 Bộ luật hình sự 2015.
Xử nghiêm các vụ buôn bán thực phẩm "bẩn", góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng

Xử nghiêm các vụ buôn bán thực phẩm "bẩn", góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng

Lợi dụng tâm lý, thói quen của một số người tiêu dùng thường sử dụng thực phẩm tiện lợi được chế biến hoặc nấu sẵn, các đối tượng trà trộn, sử dụng nguyên liệu thực phẩm không rõ nguồn gốc, gây ra nhiều hệ lụy với đời sống xã hội.
Thanh tra Sở Y tế Hà Nội xử phạt 13 cơ sở y, dược và thực phẩm vi phạm

Thanh tra Sở Y tế Hà Nội xử phạt 13 cơ sở y, dược và thực phẩm vi phạm

Thanh tra Sở Y tế Hà Nội vừa xử phạt 13 cơ sở hành nghề y dược tư nhân và sản xuất và kinh doanh thực phẩm và đã tước giấy phép hoạt động Phòng khám chuyên khoa Da liễu ở số 166 Triệu Việt Vương.
TPHCM: 19 trường hợp ngộ độc thực phẩm tại Ký túc xá Đại học Quốc gia

TPHCM: 19 trường hợp ngộ độc thực phẩm tại Ký túc xá Đại học Quốc gia

SKV - Từ lúc 21g30 ngày 8/5/2024 đến 02g30 ngày 09/5/2024, Trạm Y tế Trung tâm Quản lý Ký túc xá Đại học Quốc gia đã tiếp nhận 19 trường hợp sinh viên có các triệu chứng mệt, đau bụng, nôn ói, sau khi ăn tối tại nhà ăn của trường.
Hà Nội: Quận Tây Hồ xử phạt 58 triệu đồng các cơ sở vi phạm an toàn thực phẩm

Hà Nội: Quận Tây Hồ xử phạt 58 triệu đồng các cơ sở vi phạm an toàn thực phẩm

Các đoàn kiểm tra liên ngành về an toàn thực phẩm của quận, phường đã kiểm tra 319 cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm, trong đó có 18 cơ sở vi phạm, tổng số tiền xử phạt là 58 triệu đồng.
Vì sao mỹ phẩm Black Pearl - Cleopatra Mask bị đình chỉ và thu hồi trên toàn quốc?

Vì sao mỹ phẩm Black Pearl - Cleopatra Mask bị đình chỉ và thu hồi trên toàn quốc?

Ghi thêm vàng, glycerin trong thành phần mặt nạ chăm sóc da không đúng hồ sơ công bố, sản phẩm Black Pearl - Cleopatra Mask for all skin types bị Cục Quản lý Dược - Bộ Y tế thu hồi trên toàn quốc. Sản phẩm này do Công ty TNHH Starshine Marketing, địa chỉ ở quận 7, TP HCM, chịu trách nhiệm đưa ra thị trường và do Sea of spa Labs Ltd - Israel sản xuất.
Kiểm tra, giám sát về thuốc tại TPHCM

Kiểm tra, giám sát về thuốc tại TPHCM

SKV - Ngày 7/5, Ban Văn hóa Xã hội HĐND TPHCM có buổi làm việc về công tác quản lý và sử dụng thuốc tại các cơ sở khám, chữa bệnh, cơ sở kinh doanh dược năm 2022-2023 với một số sở ngành, bệnh viện và một số quận, huyện trên địa bàn TP.
Đắk Nông: Phát hiện, xử phạt nhiều cơ sở vi phạm về an toàn thực phẩm

Đắk Nông: Phát hiện, xử phạt nhiều cơ sở vi phạm về an toàn thực phẩm

SKV - Theo thông tin từ Cục Quản lý thị trường tỉnh Đắk Nông, các đội trực thuộc Cục vừa tiến hành đợt kiểm tra theo chuyên đề an toàn thực phẩm đối với các cơ sở kinh doanh trên địa bàn tỉnh. Qua đó, đã phát hiện và xử phạt nhiều cơ sở vi phạm.
Xem thêm
Ban Thường vụ Hội Nam Y Việt Nam tổ chức Hội nghị lần thứ 5: Bàn và thông qua nhiều nội dung quan trọng

Ban Thường vụ Hội Nam Y Việt Nam tổ chức Hội nghị lần thứ 5: Bàn và thông qua nhiều nội dung quan trọng

Ngày 20/5, tại Hà Nội, Ban Thường vụ Hội Nam y Việt Nam, nhiệm kỳ 2022-2027 tổ chức Hội nghị lần thứ 5 để kiểm điểm đánh giá việc thực hiện chương trình hoạt động của Hội...
Chi hội Nam y An Giang tặng nước uống miễn phí cho bà con tỉnh Bến Tre

Chi hội Nam y An Giang tặng nước uống miễn phí cho bà con tỉnh Bến Tre

SKV - Ngày 18/5, Chi hội Nam y An Giang đã phối hợp với UBND xã Quới Điền (huyện Thạnh Phú, tỉnh Bến Tre) cùng các mạnh thường quân tặng nước uống miễn phí cho các hộ nghèo, hộ khó khăn trên địa bàn xã Quới Điền.
Hà Nội: Ra mắt Trung tâm Nghiên cứu Văn hóa cội nguồn và Tôn vinh Hùng Vương

Hà Nội: Ra mắt Trung tâm Nghiên cứu Văn hóa cội nguồn và Tôn vinh Hùng Vương

Chiều 15/5/2024, tại Đền thờ Quốc tổ Lạc Long Quân ( Thuộc Đền Nội Bình Đà, xã Bình Minh, huyện Thanh Oai, TP Hà Nội). Dự án: “Đường vào Vương quốc Vua trên không gian thực tế ảo “ đã tổ chức Lễ ra mắt “Trung tâm Nghiên cứu Văn hoá cội nguồn và Tôn vinh Hùng Vương
Chi hội Nam y An Giang cấp phát nước miễn phí cho người dân tại Bến Tre

Chi hội Nam y An Giang cấp phát nước miễn phí cho người dân tại Bến Tre

Đoàn công tác của Chi hội Nam y An Giang (thuộc Hội Nam y Việt Nam) mới đây đã tổ chức cấp phát nước miễn phí cho người dân đang thiếu nước sinh hoạt và nước uống tại xã Thới Thạnh, huyện Thạnh Phú, tỉnh Bến Tre.
Hải Dương: Khai Hội Đền Bia, dâng hương tưởng nhớ Đại danh y - Thiền sư Tuệ Tĩnh

Hải Dương: Khai Hội Đền Bia, dâng hương tưởng nhớ Đại danh y - Thiền sư Tuệ Tĩnh

Sáng 8/5/2024, huyện Cẩm Giàng tỉnh Hải Dương đã tổ chức Lễ hội truyền thống đền Bia và Dâng hương tưởng niệm Đại danh y - Thiền sư Tuệ Tĩnh.
Phiên bản di động