Bảo đảm an toàn thực phẩm, phòng ngừa ngộ độc dịp Tết và lễ hội Xuân 2026

Theo Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế), thời gian tới nhiều lễ hội, sự kiện diễn ra trên phạm vi cả nước, đặc biệt là Tết Nguyên đán và mùa Lễ hội Xuân 2026. Đây là giai đoạn hoạt động sản xuất, kinh doanh thực phẩm gia tăng để đáp ứng nhu cầu thị trường lớn nhất trong năm. Nếu không kiểm soát chặt chẽ, nguy cơ ô nhiễm thực phẩm và ngộ độc thực phẩm có thể tăng, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, tính mạng người tiêu dùng.

Nhóm thực phẩm có nhu cầu tiêu thụ lớn dịp này thường là thực phẩm tươi sống; tiếp đến là bánh, mứt, kẹo; rượu, bia, nước giải khát; nước đá; các loại thực phẩm bao gói sẵn; thực phẩm chế biến sẵn ăn ngay. Đặc thù tiêu dùng cao, sản phẩm đa dạng, kênh phân phối rộng và thời gian lưu thông dồn dập khiến khâu kiểm soát nguồn gốc, điều kiện bảo quản, hạn sử dụng và an toàn sản phẩm càng phải được siết chặt, hạn chế tối đa rủi ro cho cộng đồng.

Bánh mứt kẹo là một trong những mặt hàng được tiêu thụ nhiều vào dịp Tết. (Ảnh minh họa: Internet)

Tại Công văn 217/ATTP-NĐTT về việc bảo đảm an toàn thực phẩm, phòng ngừa ngộ độc thực phẩm trong dịp Tết và lễ hội xuân 2026, Cục An toàn thực phẩm đề nghị các địa phương tăng cường các biện pháp kiểm soát nguồn gốc, chất lượng hàng hóa, thực phẩm lưu thông trên thị trường dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ và lễ hội Xuân 2026; phát hiện sớm các hành vi vi phạm về an toàn thực phẩm; kiên quyết xử lý nghiêm vi phạm theo quy định.

Để bảo đảm an toàn thực phẩm và phòng, chống ngộ độc thực phẩm, Cục An toàn thực phẩm đề nghị Sở Y tế các tỉnh, thành phố và Sở An toàn thực phẩm TP Hồ Chí Minh chủ động xây dựng kế hoạch chi tiết; tổ chức, phối hợp triển khai các biện pháp bảo đảm an toàn thực phẩm và phòng chống ngộ độc thực phẩm trên địa bàn quản lý; Yêu cầu đặt ra là triển khai đồng bộ, phù hợp thực tiễn từng địa phương, bảo đảm hiệu lực kiểm soát trong suốt giai đoạn trước, trong và sau Tết, lễ hội.

Cùng với đó, các địa phương được đề nghị phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng tổ chức công tác thông tin, tuyên truyền, giáo dục về bảo đảm an toàn thực phẩm và phòng chống ngộ độc thực phẩm cho tất cả các nhóm đối tượng sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng thực phẩm ở cả thời điểm trước, trong thời gian Tết Nguyên đán và mùa Lễ hội Xuân 2026. Công tác truyền thông cần hướng tới nâng cao nhận thức, thúc đẩy hành vi lựa chọn, sử dụng thực phẩm an toàn ngay từ mỗi cá nhân, hộ gia đình và cơ sở kinh doanh.

Trọng tâm tuyên truyền được xác định là các biện pháp bảo đảm an toàn thực phẩm, phòng ngừa ô nhiễm thực phẩm; đặc biệt là vệ sinh ăn uống và vệ sinh cá nhân. Cục An toàn thực phẩm nhấn mạnh yêu cầu thay đổi thói quen trong lựa chọn và sử dụng thực phẩm, không sử dụng thực phẩm không rõ nguồn gốc, xuất xứ. Đây là nội dung cần được triển khai rộng, thường xuyên, bảo đảm người dân tiếp cận thông tin rõ ràng, dễ thực hiện trong điều kiện sinh hoạt dịp lễ, Tết.

Bên cạnh đó, Cục An toàn thực phẩm yêu cầu các địa phương có biện pháp tăng cường công tác bảo đảm an toàn thực phẩm trong phòng, chống bệnh do virus Nipah. Việc lồng ghép yêu cầu này trong kế hoạch bảo đảm an toàn thực phẩm dịp Tết và lễ hội xuân nhằm bảo đảm chủ động, thống nhất chỉ đạo và tổ chức thực hiện, phù hợp với yêu cầu kiểm soát nguy cơ liên quan đến an toàn thực phẩm trong bối cảnh nhiệm vụ phòng, chống dịch bệnh luôn đặt ra thường xuyên.

Triển khai hoạt động thanh tra, kiểm tra liên ngành đối với các cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm; tập trung vào cơ sở chăn nuôi; cơ sở giết mổ gia súc, gia cầm; chợ đầu mối; siêu thị; cơ sở sản xuất, kinh doanh thịt, cá, rau, củ, quả, trà, mứt, bánh, kẹo, rượu; phụ gia thực phẩm, chất hỗ trợ chế biến; cơ sở sản xuất, kinh doanh nước giải khát, nước đá; cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống, kinh doanh thức ăn đường phố. Đồng thời, phối hợp với cơ quan chức năng kiểm soát kinh doanh thực phẩm trên môi trường thương mại điện tử.

Nội dung thanh tra, kiểm tra tập trung vào chất lượng, an toàn sản phẩm; hạn sử dụng; nguồn gốc nguyên liệu và sản phẩm thực phẩm; việc công bố tiêu chuẩn sản phẩm; ghi nhãn sản phẩm; nguyên liệu, phụ gia sử dụng để sản xuất, chế biến thực phẩm; điều kiện sản xuất thực phẩm và quảng cáo thực phẩm. Cục An toàn thực phẩm yêu cầu kiểm tra có trọng điểm, đúng nội dung, đúng thẩm quyền; kịp thời phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm, không để sản phẩm không bảo đảm an toàn lưu thông, tiêu thụ.

Cục An toàn thực phẩm cũng đề nghị các địa phương tăng cường biện pháp kiểm soát nguồn gốc, chất lượng hàng hóa, thực phẩm lưu thông trên thị trường; phát hiện các trường hợp lợi dụng kẽ hở của pháp luật để thu lợi bất chính; phát hiện sớm các hành vi vi phạm về an toàn thực phẩm; kiên quyết xử lý nghiêm các hành vi và sản phẩm vi phạm theo đúng quy định. Đối với vi phạm nghiêm trọng, cần đình chỉ hoạt động; thu hồi Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm, Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh; chuyển cơ quan điều tra truy tố trước pháp luật nhằm bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Cùng với kiểm tra, xử lý, các địa phương được đề nghị sẵn sàng phương án, lực lượng và trang thiết bị để triển khai hiệu quả biện pháp xử lý, khắc phục hậu quả khi xảy ra sự cố về an toàn thực phẩm và ngộ độc thực phẩm trên địa bàn. Yêu cầu này nhằm bảo đảm chủ động ứng phó, giảm thiểu tác động khi phát sinh sự cố, đồng thời bảo đảm phối hợp thông suốt giữa các lực lượng liên quan trong điều tra, xử lý và khuyến cáo kịp thời.