Bảo tồn và khai thác hiệu quả nguồn dược liệu tại Việt Nam
Chưa tận dụng hiệu quả giá trị của cây thuốc
Từ xa xưa, con người đã biết cách sử dụng các loại cây, động vật và tự nhiên để làm thuốc phòng và chữa bệnh. Theo thời gian, các kinh nghiệm này được lưu truyền, chọn lọc và nghiên cứu để tìm kiếm những bằng chứng khoa học đáng tin cậy hơn. Việt Nam có hơn 4.000 loại cây thuốc, nhưng việc tận dụng chưa hiệu quả. Để cây thuốc trở thành hàng hóa thương mại, cần có đầu tư nghiên cứu, trồng trọt ở quy mô lớn và tuân thủ quy trình chăm sóc cây để đảm bảo chất lượng.
Hiện nay, một số doanh nghiệp chỉ tập trung khai thác nguồn dược liệu để kiếm lợi nhuận mà không quan tâm đến bảo tồn và phát triển bền vững nguồn cây thuốc quý. Việc này đẩy nhanh quá trình cạn kiệt nguồn dược liệu, đặc biệt là các loại cây như cây vàng đắng và cây hoàng liên.
![]() |
| Vườn Đương quy. Ảnh: Báo Hà Giang |
Để bảo tồn và phát triển nguồn dược liệu quý, cần tập trung vào việc nghiên cứu, trồng, khai thác, chế biến và sản xuất thuốc. Doanh nghiệp cần tạo ra vùng nguyên liệu phục vụ sản xuất thuốc và đảm bảo sự cân nhắc giữa lợi ích kinh tế và bảo tồn tài nguyên. Ngoài ra, cần giải quyết vấn đề xã hội bằng cách bảo đảm đời sống cho người dân vùng có dược liệu, hướng dẫn cách khai thác, bảo tồn và phát triển cây thuốc một cách phù hợp.
Chính phủ Việt Nam đã quan tâm và chỉ đạo sát sao về việc phát triển cây dược liệu, đồng thời tạo ra các chương trình đầu tư nghiên cứu, trồng và phát triển cây dược liệu. Để phát triển cây dược liệu bền vững, cần định hướng, lựa chọn cây phát triển trước và sau, và xây dựng dự báo chiến lược để đưa ra kế hoạch cụ thể. Ngoài ra, cần có quy hoạch vùng sản xuất cây dược liệu, mối liên kết giữa nhà nước, nhà nông, nhà khoa học và doanh nghiệp để đảm bảo sự thành công của việc phát triển cây dược liệu.
Phát triển cây dược liệu ở các địa phương có lợi thế
Các tỉnh miền núi phía Bắc, như Lai Châu, Điện Biên, Sơn La, Hà Giang, Lào Cai, được định hướng thành vùng trồng dược liệu với quy mô lớn. Tuy vậy, việc phát triển vùng trồng dược liệu còn nhiều hạn chế, chưa khai thác hết tiềm năng lợi thế của các địa phương. Để cây dược liệu trở thành ngành mũi nhọn của các tỉnh miền núi phía Bắc, cần xây dựng chiến lược riêng cho mỗi địa phương, thu hút và phát triển các loại cây dược liệu đặc hữu, đồng thời xây dựng cơ sở hạ tầng và chính sách hỗ trợ doanh nghiệp.
![]() |
| Hỗ trợ phát triển vùng trồng dược liệu quý. Ảnh: Báo Chính phủ |
Việc phát triển vùng dược liệu không chỉ bảo tồn các nguồn dược liệu quý, mà còn góp phần thay đổi đời sống của người dân nông thôn. Trồng cây dược liệu mang lại thu nhập cao hơn và giúp nông dân an cư trên đất của mình, thay vì phải đi làm ăn xa. Việc kết hợp chặt chẽ giữa nhà nông, chính quyền và doanh nghiệp đảm bảo số lượng và chất lượng dược liệu, và tạo ra mối liên kết hỗ trợ mang lại hiệu quả kinh tế cao.
Phát triển vùng dược liệu và bảo tồn các nguồn dược liệu quý cũng đã tạo ra hiệu ứng tích cực trong đời sống của người dân nông thôn. Các vùng trồng dược liệu, như vùng Bắc Hà (tỉnh Lào Cai), đã mang lại thu nhập gấp nhiều lần so với các loại cây ngô trước đây. Trồng cây cát cánh tại đây đã giúp gia đình nông dân nâng cao chất lượng cuộc sống, mua sắm được các thiết bị gia đình và sửa nhà cửa. Nhiều hộ dân trồng cây dược liệu đã có thu nhập hàng trăm triệu đồng mỗi năm, giúp họ an cư và ổn định cuộc sống tại vùng cao nguyên.
Để phát triển vùng dược liệu và đảm bảo bền vững nguồn tài nguyên, việc hợp tác chặt chẽ giữa "Nhà nông - Chính quyền - Doanh nghiệp" là điều cần thiết. Các doanh nghiệp dược liệu nên ký cam kết với người nông dân, đảm bảo mua hàng theo hợp đồng bao tiêu đầu ra. Chính quyền địa phương cần hỗ trợ các chương trình khuyến nông, cơ sở hạ tầng và quy trình kỹ thuật theo tiêu chuẩn quốc tế. Cùng với đó, cần đào tạo cán bộ kỹ thuật để hỗ trợ người dân trong việc trồng, sản xuất và phát triển dược liệu.
Mô hình "Nhà nông - Chính quyền - Doanh nghiệp" đã mang lại kết quả tích cực, giúp đảm bảo số lượng và chất lượng dược liệu, đồng thời đảm bảo nguồn dược liệu chuẩn hóa cho doanh nghiệp. Việc này không chỉ đảm bảo lợi ích kinh tế cho các doanh nghiệp, mà còn góp phần giảm phụ thuộc vào thị trường nguyên liệu dược liệu từ nước ngoài, bảo vệ và phát triển nguồn dược liệu quý trong nước.
Việc phát triển vùng dược liệu không chỉ giúp bảo tồn nguồn dược liệu quý, mà còn tạo ra sự đổi mới trong nông nghiệp và cải thiện cuộc sống của người dân nông thôn. Đối với nước Việt Nam, việc tập trung vào bảo tồn và phát triển hiệu quả nguồn dược liệu là một trong những hướng phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường quan trọng, đồng thời mang lại lợi ích về sức khỏe và cuộc sống cho cộng đồng. Cần có sự đồng lòng và hợp tác chặt chẽ của các bên liên quan để thực hiện mục tiêu này, góp phần xây dựng một Việt Nam vững mạnh, phát triển và bền vững trong tương lai.
| Theo GS.TS Phạm Thanh Kỳ, nguyên Hiệu trưởng Đại học Dược Hà Nội, Việt Nam có hơn 5.000 loài cây thuốc nhưng vẫn phải nhập nhiều dược liệu, chiếm đến 80% nhu cầu dược liệu cả nước. Việc bảo tồn, phát triển các vùng dược liệu sẽ góp phần giảm dần mức độ phụ thuộc vào thị trường nguyên liệu bên ngoài. Hơn nữa cũng bảo tồn được các nguồn dược liệu quý ở nước ta từ bấy lâu nay, phục vụ, chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Vùng Tây Bắc với điều kiện tự nhiên và thổ nhưỡng tốt rất phù hợp với phát triển các vùng trồng dược liệu. Hiện có khoảng 1.500 cây dược liệu quý. |
Tin liên quan
Đại lễ An vị Phật trang nghiêm tại Đại hùng bảo điện chốn Tổ Viên Đình - Tổ đình Vĩnh Long
19:00 | 22/11/2026 Sức khỏe tinh thần
Cùng chuyên mục
Ngày hội Đại đoàn kết tại phường Bình Tây: Lan tỏa nghĩa tình qua hoạt động chăm sóc sức khỏe cộng đồng
16:21 | 16/11/2026 Y học cổ truyền
Hội Đông y phường Hạnh Thông đồng hành chăm sóc sức khỏe đội ngũ nhà giáo nhân dịp 20/11
17:31 | 14/11/2026 Y học cổ truyền
Hải Thượng Lãn Ông với bệnh phụ nữ: Dấu ấn từ chuyên luận Phụ đạo xán nhiên
14:42 | 13/11/2026 Thông tin đa chiều
Hải Thượng Lãn Ông với bệnh lý tiêu hóa: Từ học thuyết tỳ vị đến phép trị bệnh
14:01 | 11/11/2026 Thông tin đa chiều
Nhà giáo, Bác sĩ Nguyễn Minh Phương và tâm huyết đưa y học cổ truyền đến gần hơn với người dân
12:28 | 07/11/2026 Tinh hoa Y Học Cổ truyền
14 chữ vàng dưỡng sinh của Đại danh y Tuệ Tĩnh: Minh triết ngàn xưa, giá trị cho sức khỏe hôm nay
08:00 | 07/11/2026 Tinh hoa Y Học Cổ truyền
Các tin khác
Nghệ bọ cạp – Từ đề tài khoa học đến khát vọng phát triển nguồn dược liệu Việt của Lương y Nguyễn Thị Đường
15:58 | 05/11/2026 Tinh hoa Y Học Cổ truyền
Thượng kinh ký sự: Chuyến đi để đời của Hải Thượng Lãn Ông
15:26 | 02/11/2026 Thông tin đa chiều
Học thuyết Thủy – Hỏa trong y lý của Hải Thượng Lãn Ông
11:30 | 20/10/2026 Thông tin đa chiều
Quyên tý thang trong dòng chảy kế thừa y học của Hải Thượng Lãn Ông
15:57 | 13/10/2026 Thông tin đa chiều
Thế mạnh y học cổ truyền trong điều trị bệnh
07:07 | 03/10/2026 Thông tin đa chiều
Những bài thuốc trong di sản Hải Thượng Lãn Ông
11:59 | 01/10/2026 Thông tin đa chiều
Lục vị – bài thuốc kinh điển và tư duy “bổ thủy” của Hải Thượng Lãn Ông
15:08 | 29/09/2026 Thông tin đa chiều
Bát vị hoàn trong di sản Hải Thượng Lãn Ông
14:40 | 23/09/2026 Thông tin đa chiều
Tăng tốc chuyển đổi số ở ngành dược
07:07 | 21/09/2026 Thông tin đa chiều
Giải pháp hỗ trợ điều trị ung thư từ cây gừng gió
07:07 | 16/09/2026 Tư vấn
Ngày hội Đại đoàn kết tại phường Bình Tây: Lan tỏa nghĩa tình qua hoạt động chăm sóc sức khỏe cộng đồng
6 ngày trước Y học cổ truyền
Đại hội Chi hội Nam y Trúc Lâm lần thứ nhất (nhiệm kỳ 2026 – 2031): Đồng tâm chăm sóc sức khỏe cộng đồng, trao quyền làm chủ sức khỏe toàn diện
11-11-2026 10:49 Hoạt động hội
Lễ ra mắt Chi hội Nam y người H’Mông Tâm Bình An: Nơi hội tụ tinh hoa tri thức bản địa và khát vọng phụng sự cộng đồng
03-11-2026 22:23 Hoạt động hội
Chi hội Nam Y Văn phòng tổ chức sinh hoạt định kỳ thành công tốt đẹp tại Phú Thọ
01-11-2026 22:18 Hoạt động hội
Lan tỏa yêu thương: Hơn 220 triệu đồng chăm sóc sức khỏe và tặng quà người cao tuổi tại xã Đồng Hỷ
30-10-2026 20:30 Hoạt động hội





