Bộ Y tế siết chặt quản lý thuốc chứa fentanyl, cảnh báo nguy cơ bị lợi dụng vào mục đích bất hợp pháp

Ngày 18/5/2026, Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Tri Thức đã ký ban hành Công văn số 3562/BYT-QLD gửi UBND các tỉnh, thành phố; Sở Y tế; Cục Y tế (Bộ Công an); Cục Quân y (Bộ Quốc phòng); các cơ sở khám chữa bệnh, cơ sở kinh doanh dược và nhiều đơn vị liên quan về việc tăng cường công tác quản lý, kiểm soát thuốc có chứa hoạt chất fentanyl.

Fentanyl là thuốc giảm đau opioid tổng hợp có tác dụng rất mạnh, thường được sử dụng trong gây mê hồi sức, giảm đau cho bệnh nhân ung thư hoặc đau nặng sau phẫu thuật.

Fentanyl bị coi là “vũ khí hủy diệt hàng loạt”

Theo nội dung công văn, Bộ Y tế cho biết thời gian qua Cục Quản lý Dược đã nhận được nhiều văn bản từ Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy (Bộ Công an) cảnh báo tình hình diễn biến phức tạp của tội phạm ma túy liên quan đến fentanyl.

Đáng chú ý, theo Công văn số 2089/CSMT-P5 ngày 8/4/2026 của cơ quan công an:

• Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ban hành sắc lệnh coi fentanyl là “vũ khí hủy diệt hàng loạt”, xem đây là mối đe dọa an ninh quốc gia cấp bách;
• Tại khu vực châu Á và Đông Nam Á, các đối tượng tội phạm đã sử dụng fentanyl và các dẫn chất để pha trộn vào ma túy và một số sản phẩm khác nhằm tăng cảm giác “phê” cho người dùng;
• Tại Việt Nam, tháng 11/2025, lực lượng chức năng đã triệt phá thành công một vụ án liên quan đến fentanyl tại Hà Nội, thu giữ 6 ống thuốc Fentanyl loại 50mcg/10ml.

Fentanyl là thuốc giảm đau opioid tổng hợp có tác dụng rất mạnh, thường được sử dụng trong gây mê hồi sức, giảm đau cho bệnh nhân ung thư hoặc đau nặng sau phẫu thuật. Tuy nhiên, hoạt chất này có nguy cơ gây lệ thuộc cao nếu bị lạm dụng hoặc sử dụng trái phép.

Công văn số 3562/BYT-QLD gửi UBND các tỉnh, thành phố; Sở Y tế; Cục Y tế (Bộ Công an); Cục Quân y (Bộ Quốc phòng); các cơ sở khám chữa bệnh, cơ sở kinh doanh dược và nhiều đơn vị liên quan về việc tăng cường công tác quản lý, kiểm soát thuốc có chứa hoạt chất fentanyl.

Bắt buộc thu hồi 100% vỏ ống thuốc fentanyl sau sử dụng

Trước nguy cơ thất thoát thuốc gây nghiện và bị lợi dụng vào mục đích bất hợp pháp, Bộ Y tế yêu cầu các địa phương, cơ sở y tế và doanh nghiệp dược triển khai hàng loạt biện pháp kiểm soát nghiêm ngặt.

Trong đó, Sở Y tế các tỉnh, thành phố; Cục Y tế Bộ Công an và Cục Quân y được yêu cầu chỉ đạo các cơ sở khám chữa bệnh nâng cao trách nhiệm trong quản lý, kê đơn và cấp phát thuốc chứa fentanyl.

Đặc biệt, Bộ Y tế yêu cầu:

• Bắt buộc thu hồi 100% vỏ ống thuốc fentanyl sau sử dụng;
• Thực hiện nghiêm quy trình tiêu hủy thuốc và vỏ ống thuốc;
• Không để xảy ra thất thoát hoặc sử dụng sai mục đích.

Các đơn vị cũng phải chủ động rà soát, thống kê các cơ sở có sử dụng hoặc kinh doanh thuốc gây nghiện, thuốc hướng thần, tiền chất và nguyên liệu làm thuốc thuộc diện kiểm soát đặc biệt; tập trung kiểm tra những đơn vị sử dụng số lượng lớn thuốc chứa fentanyl.

Tăng cường giám sát từ bệnh viện đến cơ sở kinh doanh dược

Theo Công văn 3562/BYT-QLD, Bộ Y tế đề nghị UBND các tỉnh, thành phố chỉ đạo quyết liệt việc thực hiện các quy định pháp luật về phòng chống ma túy trong lĩnh vực dược, tăng cường thanh tra, kiểm tra và giám sát hoạt động kinh doanh, sử dụng các thuốc phải kiểm soát đặc biệt.

Các cơ sở khám chữa bệnh và cơ sở có hoạt động dược thuộc Bộ Y tế được yêu cầu:

• Rà soát toàn bộ quy trình liên quan đến thuốc chứa fentanyl;
• Kiểm soát chặt chẽ từng khâu quản lý, bảo quản, kê đơn, cấp phát và sử dụng;
• Kịp thời báo cáo cơ quan chức năng nếu phát hiện thất thoát thuốc.

Trong khi đó, các cơ sở kinh doanh dược phải nghiêm túc thực hiện các quy định hiện hành về quản lý thuốc gây nghiện, thuốc hướng thần và tiền chất dùng làm thuốc; tuyệt đối không mua bán thuốc sai đối tượng dẫn đến việc sử dụng vào mục đích bất hợp pháp.

Cảnh báo nguy cơ từ thuốc gây nghiện trong y tế

Động thái siết chặt quản lý fentanyl của Bộ Y tế diễn ra trong bối cảnh nhiều quốc gia đang đối mặt với cuộc khủng hoảng opioid và các loại ma túy tổng hợp cực mạnh. Giới chuyên gia nhận định việc kiểm soát nghiêm ngặt thuốc gây nghiện trong hệ thống y tế là cần thiết nhằm bảo đảm an toàn cho người bệnh, đồng thời ngăn chặn nguy cơ tội phạm lợi dụng nguồn thuốc hợp pháp để phục vụ hoạt động sản xuất, mua bán ma túy.

Bộ Y tế yêu cầu các cơ quan, đơn vị liên quan khẩn trương triển khai thực hiện đầy đủ các nội dung của công văn nhằm tăng cường hiệu quả quản lý thuốc chứa fentanyl trên toàn quốc.