Cây địa du và một số công dụng với sức khỏe con người
Đặc điểm chung của cây địa du
![]() |
| Cây địa du là vị thuốc quý |
Cây địa du có tên khoa học là Sanguisorba officinalis L. Rosaceae. Thuộc loại cây thân thảo, lâu năm, mọc hoang ở rừng núi, chiều cao trung bình khoảng 0,5-1m. Rễ cây dạng thân bò ngầm dưới đất, màu nâu. Lá địa du có dạng cuống dài và búp lông chim. Mỗi lá có từ 3-14 đôi lá chét hình trứng tròn hoặc hình bầu dục dài với đầu lá tù. Mép lá có dạng răng cưa thưa. Cụm hoa hình bông, mọc ở ngọn. Hoa lưỡng tính, nhỏ có màu đỏ sẫm hay hồng tím. Quả có lông hình cầu.
Bộ phận dùng làm thuốc là rễ, thu hái rửa sạch phơi khô. Dược liệu có dạng hình trụ, hình thức bên ngoài màu nâu thẫm hoặc nâu tím, cứng, bên trong có ít xơ, ít rễ con. Cách thử chất lượng dược liệu đối với địa du là thử xẻ nhỏ rễ cây nếu thấy màu vàng nâu hoặc vàng đỏ nhạt là dược liệu tốt, còn ngược lại nếu thấy vụn nhiều xơ là dược liệu xấu.
Thông thường, dược liệu được thu hoạch vào 2 mùa chính là mùa xuân hoặc mùa thu. Thời điểm mùa xuân là khi cây địa du sắp nảy chồi, hoặc mùa thu là thời điểm sau khi cây khô, đào lấy rễ, loại bỏ rễ con, rửa sạch, phơi hoặc sấy khô, hoặc thái thành từng phiến nhỏ rồi phơi khô.
Địa du có tác dụng gì?
Địa du được dùng trong cả Y Học Cổ Truyền và Y Học Hiện Đại.
Theo Y Học Hiện đại, địa du có tác dụng: Dùng với tính chất cầm máu, chảy máu tiêu hóa, rửa vết loét, khí hư.
Theo Y Học Cổ Truyền đánh giá:
- Vị đắng, tính hơi hàn (lạnh), không có độc tính, tính chất mát huyết, cầm máu. Dùng trong những trường hợp phụ nữ tắc sữa, mọi chứng huyết của phụ nữ sau sinh.
- Dùng trong điều trị rối loạn kinh nguyệt, khí hư bất thường, kinh nguyệt ra nhiều, đau bụng trong thời kỳ kinh nguyệt.
Một số bài thuốc từ cây địa du
![]() |
| Địa du có nhiều lợi ích với sức khỏe |
1. Đi tiểu nước tiểu đỏ đỏ (do nóng), táo bón:
Chuẩn bị: Địa du 15g và cam thảo 4g.
Thực hiện: Đem tất cả dược liệu đã chuẩn bị cho vào ấm thuốc, đổ thêm khoảng 550ml nước, sắc chia 3 lần uống trong ngày. Một liệu trình kéo dài trong 10 ngày.
2. Điều trị kinh nguyệt ra nhiều, chu kỳ kinh nguyệt dài ngày:
Chuẩn bị: Địa du (sao vàng xém cạnh) 15g và hạn liên thảo 8g.
Thực hiện: Đem các vị thuốc đã chuẩn bị rửa sạch cho vào ấm thuốc, đổ thêm khoảng 3 bát con nước, sắc nhỏ lửa cho đến khi còn 1 bát. Tiếp theo, cho thêm 2 bát con vào ấm sắc còn 1 bát. Sau đó, đem 2 nước thuốc vừa làm trộn lẫn, chia thành 3 lần uống trong ngày, uống khi thuốc còn ấm. Một liệu trình điều trị bệnh thông thường kéo dài khoảng 10 ngày.
3. Điều trị khí hư dài ngày, kiết lỵ ra máu:
Bài thuốc hoàn địa du: Chuẩn bị địa du 16g; đương quy 12g, ô mai 12g, a giao 12g, kha tử nhục 12g, mộc hương 6g và hoàng liên 6g.
Thực hiện: Nghiền tất cả dược liệu kể trên thành bột mịn, luyện với mật làm từng viên hoàn. Mỗi lần uống khoảng 8g, ngày uống 2 lần hoặc sắc uống.
4. Hỗ trợ điều trị ho do lao phổi:
Chuẩn bị: Bạch mao căn 80g, địa du sao vàng xém cạnh 12g và bách thảo sương, sanh cam thảo (cam thảo sống), mỗi vị 8g.
Thực hiện: Đem tất cả các vị thuốc đã chuẩn bị cho vào ấm thuốc đổ thêm nước cho đến khi ngập hết phần thuốc. Sau đó, sắc nhỏ lửa uống thay trà hàng ngày, dùng liền trong thời gian 10 ngày.
5. Điều trị chảy máu cam do nhiệt:
Chuẩn bị: Địa du 7g, đại táo 50g, cam thảo 2g và a giao 3g.
Thực hiện: Đem tất cả các vị thuốc đã chuẩn bị cho vào ấm thuốc và đổ thêm khoảng 600ml nước, sắc nhỏ lửa đến khi còn 200ml. Chia thành 3 lần uống trong ngày. Dùng điều trị liên tục trong thời gian 5 ngày.
6. Điều trị nước ăn chân:
Chuẩn bị: Địa du 1 nắm to.
Thực hiện: Đổ ngập nước sắc nhỏ lửa lấy nước thuốc đặc ngâm chân, rồi lau khô.
7. Điều trị chín mé (giai đoạn sớm có kèm sưng tấy):
Đem địa du khô sắc lấy nước đặc ngâm vị trí bị chín mé trong thời gian khoảng 30 phút, ngày làm 2 lần.
Điều trị nhọt mọc ở háng, bẹn, không thu miệng được:
Chuẩn bị địa du 400g, kim ngân hoa 150g, vẩy lăng lý 3 cái sao đất vàng.
Thực hiện: Tán các dược liệu trên thành bột và thêm nước, rượu sắc đặc uống nóng lúc đói, dù nặng nhưng chỉ uống 4 lần là tiêu. Nếu đã thành mủ, thỉ thì bỏ vẩy Lăng lý đi mà thêm vào các vị thuốc khác như ngưu tất, Mộc qua, Cương tàm, Hoàng bá trị bệnh hột xoài hoặc ngứa ngáy bộ phận sinh dục nữ rất hiệu quả (theo tài liệu Trung Quốc Dược Học Đại Từ Điển).
Lưu ý: người bị huyết hư hàn, có ứ huyết không nên dùng dược liệu địa du. Đồng thời, trước khi sử dụng địa y trong điều trị bệnh, bạn nên tham khảo thêm ý kiến của bác sĩ Đông y hoặc thăm khám tại các bệnh viện có khoa Y Học Cổ Truyền để có cách sử dụng thuốc tốt và đạt hiệu quả cao trong điều trị bệnh.
Tin liên quan
Bướu cổ lành tính có cần điều trị ngay không?
10:10 | 21/07/2026 Khỏe - Đẹp
Bác sĩ lưu ý thói quen nguy hiểm dễ gây đột quỵ khi trời nắng nóng
07:07 | 26/04/2026 Tư vấn
Sản phẩm Smart A tiệm cận như thế nào với nghiên cứu Quốc tế
11:01 | 31/01/2026 Tin tức
Cùng chuyên mục
Master Beauty Awards 2026 công bố kết quả các hạng mục Nail và Chăm sóc da
10:33 | 26/07/2026 Khỏe - Đẹp
Những sai lầm khi tự điều trị cúm mùa tại nhà dẫn đến nguy kịch
04:04 | 26/07/2026 Khỏe - Đẹp
Gút không chỉ gây đau khớp: Những biến chứng ít người ngờ tới
15:18 | 25/07/2026 Khỏe - Đẹp
Đừng để cô đơn “rút ngắn” tuổi già
07:07 | 25/07/2026 Sức khỏe tinh thần
Bể bơi mùa hè và những thói quen vô tình biến nơi giải nhiệt thành ổ bệnh
04:04 | 25/07/2026 Khỏe - Đẹp
Vảy nến thể giọt và cách cải thiện bệnh hiệu quả
17:17 | 24/07/2026 Khỏe - Đẹp
Các tin khác
4 thực phẩm quen thuộc có thể âm thầm gây hại cho gan
15:15 | 24/07/2026 Khỏe - Đẹp
TP.HCM: Giao lưu tay nghề chăm sóc da, dưỡng sinh Đông y trong chuỗi hoạt động Master Beauty Awards 2026
22:43 | 23/07/2026 Khỏe - Đẹp
TP.HCM: Cuộc thi tay nghề chăm sóc da, dưỡng sinh Đông y thuộc chuỗi hoạt động Master Beauty Awards 2026
22:42 | 23/07/2026 Khỏe - Đẹp
Hiểu đúng về các phương pháp tiêm khớp gối
15:15 | 23/07/2026 Khỏe - Đẹp
Muỗi có chọn người để đốt?
04:04 | 23/07/2026 Khỏe - Đẹp
Ninh Bình: Tận tâm vì sức khỏe sinh sản cộng đồng – Hai cơ sở 183 & 290 lan tỏa giá trị nhân văn trong chăm sóc sức khỏe phụ nữ
21:16 | 22/07/2026 Khỏe - Đẹp
Thực phẩm trong bữa sáng tốt cho đường ruột
16:07 | 21/07/2026 Khỏe - Đẹp
Yếu tứ chi sau lao động dưới trời nắng: Dấu hiệu cảnh báo hạ kali máu không nên chủ quan
07:07 | 21/07/2026 Khỏe - Đẹp
Đối phó với kiến ba khoang
04:04 | 21/07/2026 Khỏe - Đẹp
TP.HCM: Sắp diễn ra chương trình giao lưu kỹ năng nghề chăm sóc sắc đẹp 2026
10:58 | 19/07/2026 Khỏe - Đẹp
Hoàn thiện hành lang pháp lý để bứt phá: Góc nhìn khoa học và thực tiễn tại Tọa đàm " Đề xuất một số nội dung cho Luật Y dược cổ truyền Việt Nam"
23 giờ 12 phút Hoạt động hội
Ban Đại diện phía Nam Hội Nam Y Việt Nam sơ kết công tác 6 tháng đầu năm 2026
12-07-2026 22:00 Hoạt động hội
Hội Nam Y Việt Nam: Đổi mới sáng tạo, khẳng định vị thế trên nền tảng y học cổ truyền và khoa học hiện đại
30-06-2026 11:37 Hoạt động hội
Ban Thiện nguyện phía Nam (Hội Nam y Việt Nam) tổ chức khám chữa bệnh y học cổ truyền và tặng quà cho 150 người dân tại xã Tân Tập
13-06-2026 23:36 Hoạt động hội
Chi hội Nam y tỉnh An Giang phối hợp Chùa Nam Thạnh Tự khám và cấp thuốc miễn phí cho nhân dân
10-06-2026 22:17 Hoạt động hội








