Chẩn đoán và điều trị MASLD - Đừng chờ đến khi gan “lên tiếng”

Nhiều người chỉ nghĩ đến bệnh gan khi có vàng da, đau tức hạ sườn phải hoặc mệt mỏi kéo dài. Tuy nhiên, trên thực tế có một bệnh lý gan rất thường gặp hiện nay lại tiến triển âm thầm trong thời gian dài, đó là MASLD - bệnh gan do rối loạn chuyển hóa. Việc nhận biết đúng về bệnh, các đối tượng nguy cơ và thời điểm cần đi khám có ý nghĩa rất quan trọng trong bảo vệ sức khỏe lá gan.

MASLD được chẩn đoán như thế nào?

Chẩn đoán MASLD không chỉ dựa vào một xét nghiệm đơn lẻ. Khi thăm khám, bác sĩ sẽ đánh giá các yếu tố nguy cơ chuyển hóa như thừa cân, béo phì, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu, tăng huyết áp, đồng thời khai thác tiền sử bệnh và các nguyên nhân khác có thể gây tổn thương gan.

Các xét nghiệm máu thường được sử dụng để kiểm tra men gan, chức năng gan, đường huyết và mỡ máu. Bên cạnh đó, siêu âm bụng là phương pháp phổ biến giúp phát hiện tình trạng gan nhiễm mỡ. Trong một số trường hợp, có thể cần thêm các thăm dò chuyên sâu hơn để đánh giá mức độ xơ hóa gan và nguy cơ tiến triển bệnh.

Vì sao cần phát hiện sớm?

MASLD có thể tồn tại trong thời gian dài mà không gây biểu hiện rõ rệt. Nhiều trường hợp chỉ được phát hiện tình cờ khi khám sức khỏe, xét nghiệm thấy men gan tăng hoặc siêu âm phát hiện gan nhiễm mỡ.

Điều đáng lưu ý là không phải mọi trường hợp gan nhiễm mỡ đều giống nhau. Có trường hợp chỉ tích tụ mỡ đơn thuần, nhưng cũng có trường hợp đã có viêm gan hoặc xơ hóa gan. Vì vậy, việc thăm khám sớm giúp đánh giá đúng mức độ bệnh và có kế hoạch theo dõi phù hợp.

Những ai thường dễ mắc MASLD?

MASLD thường gặp hơn ở các nhóm đối tượng sau:

Người thừa cân, béo phì, đặc biệt là béo bụng.

Người mắc đái tháo đường hoặc tiền đái tháo đường.

Người có rối loạn mỡ máu.

Người tăng huyết áp.

Người ít vận động thể lực.

Người có chế độ ăn nhiều đường, nhiều chất béo, thức ăn nhanh.

Người đã từng được thông báo có gan nhiễm mỡ hoặc men gan tăng.

Hiện nay, bệnh không chỉ gặp ở người lớn tuổi mà ngày càng được phát hiện nhiều ở người trẻ, đặc biệt ở những người có lối sống ít vận động và chế độ ăn chưa hợp lý.

Khi nào nên đi khám?

Nên đi khám khi đã từng được thông báo có gan nhiễm mỡ trên siêu âm, men gan tăng, hoặc có các yếu tố nguy cơ như béo phì, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu, tăng huyết áp. Ngoài ra, nếu thường xuyên mệt mỏi, đầy tức vùng hạ sườn phải, tăng cân, tăng vòng bụng hoặc có bất thường trong các lần kiểm tra sức khỏe, cũng nên được đánh giá sớm.

Điều trị MASLD gồm những gì?

Nền tảng quan trọng nhất trong điều trị MASLD là thay đổi lối sống và kiểm soát các rối loạn chuyển hóa đi kèm. Mục tiêu là giảm mỡ trong gan, hạn chế tổn thương gan tiến triển và bảo vệ sức khỏe lâu dài.

Các biện pháp thường được nhấn mạnh gồm điều chỉnh chế độ ăn hợp lý, duy trì cân nặng phù hợp, tăng vận động thể lực và kiểm soát tốt đường huyết, huyết áp, mỡ máu. Không phải trường hợp nào cũng cần dùng thuốc đặc hiệu cho gan. Tùy từng tình trạng cụ thể, bác sĩ sẽ có hướng theo dõi và điều trị phù hợp.

Thông điệp

MASLD là bệnh gan thường gặp nhưng rất dễ bị bỏ qua do diễn biến âm thầm. Chủ động thăm khám khi có yếu tố nguy cơ hoặc bất thường về gan là bước quan trọng để phát hiện sớm, đánh giá đúng mức độ tổn thương và có hướng theo dõi phù hợp.

Bác sĩ CKII. Dương Quốc Bảo

Phó Trưởng khoa truyền nhiễm Bệnh viện Đa khoa Đống Đa (Hà Nội)