Củ niễng: Thực phẩm dân dã, vị thuốc quý từ thiên nhiên

Củ niễng.

Củ niễng là củ của cây niễng hay niềng niễng - Zizania latifolia Turcz. Cây niễng có tên khác là Cây lúa miêu, Giao bạch tử, Giao cẩu, Cao duẩn. Tên khoa học là Zizania latifolia Turcz. thuộc họ Lúa (Poaceae).

Niễng được trồng khắp nước ta. Phần ăn được ở chồi là phần phình làm thành khối ở gốc các chồi này do hoạt động của một loại nấm than ký sinh Ustilago esculentum Hennings hay sulage viridis, thường gọi phần phình này là củ. Niễng chủ yếu trồng để lấy củ, lúc còn non làm rau ăn. Nó có mùi vị dễ chịu và ăn ngon. Có thể dùng ăn sống hoặc xào với thịt hay nấu canh.

Quả và củ niễng đều có vị ngọt, tính hàn. Theo Y học cổ truyền, nó quy vào các kinh Đại trường, Vị. Người ta dùng củ Niễng với tác dụng thanh nhiệt, trừ phiền, sinh tân, chỉ khát, lợi đại tiểu tiện. Tức là chức năng làm mát cơ thể, trừ cảm giác nóng, khô khát. Bên cạnh đó giúp tăng phần dịch trong cơ thể, và giúp đại tiện, tiểu tiện thuận lợi hơn.

Lợi ích sức khỏe của củ niễng

Thanh nhiệt, giải độc: Củ niễng có tính hàn, giúp làm mát cơ thể, giảm khô khát, giải độc cho dạ dày và đường ruột.

Hỗ trợ tiêu hóa: Chất xơ trong củ niễng giúp tăng khối lượng phân, làm mềm phân, ngừa táo bón. Đồng thời, chất xơ còn là thức ăn cho lợi khuẩn, giúp cân bằng hệ vi sinh đường ruột.

Kiểm soát đường huyết: Củ niễng có chỉ số đường huyết thấp, giúp ngăn ngừa tăng đột biến lượng đường trong máu, có lợi cho người bị tiểu đường.

Hỗ trợ tim mạch: Kali trong củ niễng giúp điều hòa huyết áp. Chất xơ giúp giảm cholesterol xấu (LDL), bảo vệ tim và ngăn ngừa xơ vữa động mạch.

Tăng cường hệ miễn dịch: Hàm lượng vitamin C dồi dào trong củ niễng là chất chống oxy hóa mạnh mẽ, giúp tăng cường sản xuất bạch cầu, bảo vệ cơ thể khỏi vi khuẩn và virus.

Làm đẹp da, chống lão hóa: Củ niễng được chứng minh có lợi cho làn da và chống lão hóa nhờ hàm lượng chất chống oxy hóa cao. Hàm lượng polyphenol trong củ niễng cao hơn 30% so với các loại rau củ thông thường. Ngoài ra, vitamin C là một yếu tố quan trọng trong sản xuất collagen, giúp da săn chắc và mịn màng hơn.

Một số bài thuốc dân gian từ củ niễng

Chữa sốt và kiết lỵ

Nguyên liệu: 80gr củ niễng tươi

Thực hiện: Sơ chế củ niễng như bình thường, sắc nước uống đều đặn mỗi ngày và uống khi nước còn ấm.

Chữa đau dạ dày

Nguyên liệu: 100gr củ niễng tươi

Thực hiện: Xay nhuyễn củ niễng, lọc lấy nước cốt để uống. Sử dụng liên tục trong 4 đến 5 ngày. Mỗi ngày chỉ dùng 1 lần.

Chữa táo bón

Nguyên liệu: 100gr củ niễng, 100gr khoai lang, 50gr thịt heo xay

Thực hiện: Củ niễng bóc vỏ, rửa nước muối loãng, sau đó rửa lại với nước sạch. Khoai lang nạo vỏ, rửa sạch, thái lát mỏng. Đun nóng dầu ăn, cho toàn bộ nguyên liệu vào xào chín với nhau trong 35-40 phút. Nêm gia vị cho vừa ăn. Ăn liên tục trong 4 đến 5 ngày để cải thiện táo bón.

Củ niễng được dùng để chế biến một số món ăn dân dã.

Chữa bệnh đái tháo đường

Nguyên liệu: 100gr củ niễng, 100gr gạo tẻ, 50gr thịt nạc heo xay, 20gr nấm hương

Thực hiện: Sơ chế nhanh toàn bộ các nguyên liệu. Cho tất cả vào trong nồi, hầm trong khoảng 30-40 phút để toàn bộ nguyên liệu chín mềm. Nêm chút gia vị và ăn như bữa ăn hàng ngày.

Thanh nhiệt, giải độc

Nguyên liệu: 100gr củ niễng tươi, 50gr cà rốt, 3 lát gừng, 50gr thịt nạc vai heo thái lát.

Thực hiện: Sơ chế toàn bộ nguyên liệu bình thường, củ niễng và cà rốt thái lát. Đun nóng dầu ăn, cho thịt heo vào xào săn lại trong 10 phút. Thêm củ niễng, cà rốt, gừng vào, đảo đều toàn bộ nguyên liệu lại cùng nhau. Nêm chút gia vị cho vừa miệng và ăn như bữa ăn hàng ngày.

Điều trị cao huyết áp

Nguyên liệu: 100gr củ niễng, 2 quả trứng gà, gia vị các loại.

Thực hiện: Sơ chế củ niễng bình thường, sau đó thái lát mỏng. Đun nóng dầu ăn, cho củ niễng vào xào chín tới trong 10 phút. Đập trứng gà vào, đảo đều tay cùng củ niễng trong 3 phút. Nêm gia vị vừa ăn rồi tắt bếp và dùng như bữa ăn hàng ngày.