Cúm B tấn công người già, bệnh nền: Nhiều bệnh nhân nhập viện trong tình trạng nặng

Bệnh nhân được đặt nội khí quản thở máy.

Khoa Cấp cứu, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương đang tiếp nhận nhiều trường hợp mắc cúm B diễn biến nặng. Nhiều trường hợp khởi phát chỉ với các biểu hiện như mệt mỏi, đau đầu, sốt hoặc ho nhẹ, song sau đó nhanh chóng chuyển nặng, gây viêm phổi, suy hô hấp, thậm chí phải hỗ trợ thở máy.

Bệnh nhân T.T.N (77 tuổi) nhập viện sau 4 ngày mệt mỏi, đau đầu, buồn nôn. Do không đo thân nhiệt, gia đình cho rằng bà chỉ bị cảm thông thường. Khi vào viện, bệnh nhân đã suy hô hấp, phải thở oxy qua gọng kính 2-3 lít/phút, SpO₂ duy trì 94-95%. Xét nghiệm xác định cúm B dương tính.

Bệnh nhân đã có viêm phổi và tiền sử tăng huyết áp. Theo các bác sĩ, tuổi cao và bệnh nền làm giảm dự trữ chức năng hô hấp cũng như khả năng đáp ứng của cơ thể, khiến nguy cơ diễn biến nặng tăng cao.

Trường hợp khác là bệnh nhân N.H.H (60 tuổi, Hải Dương), có tiền sử đái tháo đường 6 năm và viêm gan B 7 năm. Bệnh khởi phát khoảng 9 ngày trước nhập viện với triệu chứng sốt, mệt mỏi. Bệnh nhân được chẩn đoán cúm B và điều trị kháng virus tại cơ sở y tế tư nhân trong 7 ngày, sau đó hết sốt.

Tuy nhiên, 3 ngày gần đây, tình trạng mệt tăng, khó thở xuất hiện trở lại kèm sốt. Chụp phổi tại cơ sở y tế ghi nhận tổn thương nặng, bệnh nhân được chuyển lên Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương. Tại đây, bệnh nhân được đánh giá tình trạng viêm phổi tiến triển trên nền cúm B.

Nặng nhất trong nhóm là bệnh nhân H.N.T (65 tuổi, Hà Nội), có tiền sử COPD (bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính) nhiều năm và từng nhiều lần nhập viện vì đợt cấp. Trong đợt bệnh này, bệnh nhân khởi phát với sốt cao liên tục 39-40 độ C, ho đờm và khó thở tăng dần.

Khi nhập viện, bệnh nhân suy hô hấp nặng, phải thở oxy lưu lượng cao, sau đó chuyển sang thở máy không xâm nhập nhưng không cải thiện, buộc phải đặt nội khí quản thở máy. Theo đánh giá chuyên môn, trong bối cảnh cúm B trên nền bệnh phổi mạn tính, tình trạng này gợi ý biến chứng bội nhiễm nấm xâm lấn – một biến chứng nặng, thường gặp ở bệnh nhân có bệnh hô hấp mạn hoặc suy giảm miễn dịch.

Thạc sĩ, bác sĩ nội trú Phạm Thanh Bằng – Khoa Cấp cứu cho biết, cúm B là bệnh nhiễm virus đường hô hấp với các triệu chứng thường gặp như sốt, mệt mỏi, đau nhức cơ thể, ho, sổ mũi… Nhiều trường hợp có thể tự khỏi. Tuy nhiên, ở người cao tuổi hoặc có bệnh lý nền, bệnh có thể nhanh chóng tiến triển thành viêm phổi, suy hô hấp hoặc bội nhiễm.

"Điều đáng lo ngại là cúm B dễ bị chủ quan do biểu hiện ban đầu không đặc hiệu. Nhiều bệnh nhân chỉ đến viện khi đã xuất hiện khó thở hoặc tình trạng toàn thân xấu đi rõ rệt, khiến việc điều trị trở nên phức tạp hơn. Đặc biệt, ở những người mắc COPD, đái tháo đường, bệnh gan, suy thận…, cúm B có thể là yếu tố khởi phát chuỗi diễn biến nặng, bao gồm cả bội nhiễm vi khuẩn và nấm xâm lấn", bác sĩ Bằng cho biết.

Tuổi cao và bệnh nền làm giảm dự trữ chức năng hô hấp cũng như khả năng đáp ứng của cơ thể, khiến nguy cơ diễn biến nặng tăng cao khi mắc cúm.

Các chuyên gia khuyến cáo, người dân – đặc biệt là người cao tuổi và người có bệnh lý nền khi xuất hiện các triệu chứng như sốt, mệt, ho, đau nhức hoặc khó thở trong 1-2 ngày cần đến cơ sở y tế sớm để được thăm khám.

Mọi người không nên tự ý dùng thuốc kéo dài tại nhà, kể cả thuốc kháng virus, vì bệnh vẫn có thể diễn biến nặng nếu không được theo dõi y tế đầy đủ. Khi trong gia đình có người có biểu hiện ho, sốt, sổ mũi, cần chủ động xét nghiệm, đồng thời áp dụng các biện pháp phòng lây nhiễm. Tiêm vaccine cúm định kỳ là giải pháp quan trọng giúp giảm nguy cơ mắc bệnh và hạn chế diễn biến nặng.

Bác sĩ Lê Thị Kim Hoa, Hệ thống tiêm chủng Safpo/Potec nhấn mạnh, mặc dù cúm mùa thường lành tính nhưng cũng có thể tiến triển nặng với các biểu hiện như sốt cao, khó thở, phù phổi do suy tim và thậm chí có thể tử vong do các biến chứng. Virus cúm mùa gồm nhiều chủng như H1N1, H3N2 và hai chủng nhóm B có khả năng biến đổi kháng nguyên liên tục, do đó mỗi năm chủng virus lưu hành có thể thay đổi, vì vậy việc tiêm nhắc lại vaccine cúm mùa hàng năm là cần thiết để đảm bảo hiệu quả bảo vệ.

Từ các ca bệnh thực tế cho thấy, cúm B không đơn thuần là bệnh lý nhẹ. Ở những người có nền sức khỏe yếu hoặc mắc bệnh mạn tính, đây có thể là điểm khởi đầu của các biến chứng nghiêm trọng nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời.