Hình thành bản đồ số về mạng lưới cấp cứu ngoại viện trên cả nước

TS Hà Anh Đức, Cục trưởng Cục Quản lý khám, chữa bệnh, Bộ Y tế - Ảnh: Chinhphu.vn

Mạng lưới cấp cứu ngoại viện không phân biệt công - tư

Trao đổi với báo chí, TS Hà Anh Đức nhấn mạnh, mạng lưới cấp cứu ngoại viện ở nước ta không phân biệt nguồn lực tư hay công. Tất cả các đơn vị đủ điều kiện đều tham gia và chịu sự điều động của tổng đài về thời gian và chuyên môn. Những việc này sẽ được cụ thể hóa trong các thông tư về tiếp nhận xử lý cuộc về cấp cứu ngoại viện.

Như vậy, sẽ có hàng nghìn điểm cấp cứu ngoại viện trên cả nước, có điểm sẽ có nhiều xe cấp cứu. Ngoài xe cấp cứu là ô tô, sẽ có các phương tiện cấp cứu phù hợp với địa hình, địa lý, ví dụ như xuồng cấp cứu tại các vùng sông nước, dự kiến sẽ do TP.HCM thí điểm triển khai; hoặc có các xe phù hợp với địa hình, địa lý vùng núi.

Mới đây, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà đã ký Quyết định số 1515/QĐ-TTg ngày 10/8/2026 phê duyệt Đề án "Phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện giai đoạn 2026 – 2030". Đề án có hiệu lực thi hành kể từ ngày 10/8/2026.

Theo lãnh đạo Cục Quản lý khám, chữa bệnh, cả nước sẽ thống nhất 1 đầu số duy nhất phạm vi toàn quốc và phân nhánh địa phương, có sàng lọc, định danh số điện thoại, địa chỉ, vị trí, giúp sàng lọc cuộc đúng mục đích, thậm chí chí xử lý cuộc gọi quấy rối, từ đó tăng hiệu quả của cấp cứu ngoại viện.

Trước đây, khi tiếp nhận cấp cứu qua tổng đài 115, dù cả triệu cuộc gọi mỗi năm nhưng số cuộc gọi không đúng mục đích có thời điểm lên đến 90%, do không được sàng lọc, hướng dẫn.

Sẽ xây dựng bản đồ số về mạng lưới cấp cứu ngoại viện trên cả nước

Xây dựng bản đồ số về mạng lưới cấp cứu ngoại viện trên cả nước

Từ Đề án này, Tổng đài cấp quốc gia sẽ tiếp nhận cuộc gọi khẩn nguy, do lực lượng của công an và y tế trực tiếp nhận; 34 tỉnh, thành có 34 tổng đài đầu mối tiếp nhận các cuộc gọi được chuyển tiếp. Trong nước cũng có nền tảng chung về cấp cứu ngoại viện, có sơ đồ cấp cứu ngoại viện toàn quốc. Các vị trí có xe cứu thương ứng trực, di chuyển, đều hiển thị bản đồ này, qua đó, đảm bảo điều phối xe phù hợp nhất, tối ưu khi điều động xe cứu thương, vì tổng đài viên tư vấn sẽ đánh giá được vị trí các xe phù hợp nhất trên địa bàn.

Đồng thời, việc ứng dụng công nghệ thông tin cũng cho phép sàng lọc, tiếp nhận, điều phối kết nối ngay với cơ sở y tế, chuyên gia để hỗ trợ người bệnh trong quá trình vận chuyển, thông qua cuộc gọi video; cán bộ y tế có dữ liệu để chuyển người bệnh đến nơi y tế gần nhất, phù hợp với tình trạng người bệnh. Do đó, cấp cứu ngoại viện hỗ trợ tối ưu về thời gian, đặc biệt có ý nghĩa với các trường hợp khẩn cấp, đòi hỏi thời gian rất sớm như: đột quỵ, tim mạch.

Bên cạnh đó, mạng lưới sẽ tăng cường trang bị xe cứu thương tại các địa bàn, đảm bảo tối thiểu 1 xe/100.000 dân (nước ta ước cần khoảng 1.000 xe cứu thương đạt chuẩn). Hiện, Việt Nam mới đạt tỷ lệ 0,3 xe/100.000 dân, thấp hơn nhiều so với chuẩn chung của Tổ chức Y tế thế giới khuyến nghị là 1 xe/100.000 dân.

Cùng với mạng lưới cấp cứu, cộng đồng cũng sẽ được trang bị kỹ thuật sơ cấp cứu đơn giản. Trước mắt, trong các năm tới, khoảng 3% dân số sẽ được hướng dẫn kỹ thuật sơ bộ và kỹ năng cấp cứu cơ bản (hồi sức tim phổi, xoa bóp tim ngoài lồng ngực...).

TS Hà Anh Đức cũng cho biết, cơ quan Công an và Y tế sẽ cùng vận hành tổng đài cấp cứu, phối hợp nhanh, hiệu quả trong các tình huống khẩn cấp và các tình huống khác trên hiện trường. Ví dụ, về giao thông, xe cấp cứu sẽ điều hướng kịp thời để tránh tắc đường; xe cấp cứu được đi luồng xanh, di chuyển theo tuyến đường ngắn nhất. Dự kiến, tháng 10 tới, Bộ Y tế sẽ ban hành thông tư hướng dẫn cụ thể về cơ chế tài chính; tiêu chuẩn trang thiết bị đối với xe cứu thương, xe cấp cứu, xe vận chuyển bệnh nhân.

Hiện nay, nền tảng số quản lý cấp cứu ngoại viện đang bắt đầu được thí điểm tại Hải Phòng với nhiều các mức độ, từ vận hành điều phối xe cứu thương, gắn định vị cho các xe cứu thương, sắp xếp ê-kíp và đầu mối…tất cả sẽ được hiển thị trên bản đồ số.

Bản đồ số này sẽ theo dõi được xe cứu thương từ lúc tiếp nhận cuộc gọi cho đến điều động xe, hành trình của xe đến hiện trường, tiếp cận bệnh nhân, vận chuyển bệnh nhân, cấp cứu bệnh nhân trên xe và bàn giao bệnh nhân cho cơ sở khám bệnh, chữa bệnh.

Sau khi hoạt động thực tế và đánh giá, mô hình này sẽ được mở rộng trên toàn quốc. Khi đó, Việt Nam sẽ có bản đồ số về y tế, trong đó có mạng lưới cấp cứu ngoại viện riêng, để bảo đảm an ninh an toàn cho người bệnh và đất nước.