Lễ an vị ngai và bài vị Thánh phụ, Thánh mẫu Đại danh y – Thiền sư Tuệ Tĩnh tại Đền Xưa

Lễ an vị ngai và bài vị Thánh phụ, Thánh mẫu Đại danh y – Thiền sư Tuệ Tĩnh tại Đền Xưa.

Sự hiện diện của nhiều đại biểu, học giả và nhân sĩ

Buổi lễ có sự tham dự của nhiều đại biểu Trung ương và địa phương, các nhà khoa học, thầy thuốc, cùng đông đảo nhân dân quê hương thôn Nghĩa Phú, xã Cẩm Vũ. Trong đó có:

• TS Lê Đức Luận – Thứ trưởng Bộ Y tế.
• Ông Nguyễn Hồng Quân – nguyên Ủy viên BCH Trung ương Đảng, nguyên Bộ trưởng Bộ Xây dựng, Chủ tịch Hội Giáo dục chăm sóc sức khỏe cộng đồng Việt Nam.
• TS Nguyễn Bá Thủy – nguyên Thứ trưởng Bộ Y tế, Chủ tịch Hội hành nghề Y tư nhân Việt Nam.
• Ông Nguyễn Hữu Oanh – nguyên Phó Trưởng ban Tôn giáo Chính phủ.
• GS.TS. Thầy thuốc Nhân dân Trương Việt Bình – Chủ tịch Hội Nam Y Việt Nam.
• PGS.TS Phạm Lê Tuấn – nguyên Thứ trưởng Bộ Y tế, Chủ tịch Hội Quân dân y Việt Nam.
• PGS.TS Phạm Vũ Khánh – nguyên Cục trưởng Cục Quản lý Y, Dược cổ truyền (Bộ Y tế).
• Trung tướng Trần Chuyên – Bộ Quốc phòng.
• GS.TS.BS, nhạc sĩ Phạm Vinh Quang – Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển Y dược cổ truyền Việt Nam.
• Thiếu tướng, Thầy thuốc Nhân dân, TS Đỗ Thế Lộc – nguyên Giám đốc Viện Y học cổ truyền Bộ Công an, Viện trưởng Viện Nghiên cứu các bài thuốc dân tộc Việt Nam.
• Đại tá, GS.TS Hồ Bá Do – Phó Chủ tịch Hội Nam Y Việt Nam, Viện trưởng Viện chăm sóc sức khỏe chủ động Việt Nam.
• TS, Lương y Phùng Tuấn Giang – Chủ tịch Viện Nghiên cứu phát triển Y dược cổ truyền Việt Nam, Chủ nhiệm nhà thuốc Thọ Xuân Đường.

Ngoài ra, Ban Tổ chức còn nhận được nhiều lẵng hoa chúc mừng từ nguyên Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông Lê Doãn Hợp, nguyên Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lê Tiến Thọ cùng nhiều cơ quan, đơn vị.

Cung tuyên văn tế Đại danh y - Thiền sư Tuệ Tĩnh.

Tuệ Tĩnh – Đại danh y, bậc Thánh thuốc Nam của dân tộc

Tại buổi lễ, ông Nguyễn Hữu Oanh, nguyên Phó Ban Tôn giáo Chính phủ, đã ôn lại thân thế và sự nghiệp của Đại danh y – Thiền sư Tuệ Tĩnh.

Đại danh y - Thiền sư Tuệ Tĩnh tên thật là Nguyễn Bá Tĩnh, sinh năm 1330 tại làng Xưa, thôn Nghĩa Phú, xã Cẩm Vũ, huyện Cẩm Giàng, tỉnh Hải Dương (nay thuộc xã Tuệ Tĩnh, TP Hải Phòng). Xuất thân trong một gia đình nghèo, mồ côi cha mẹ từ năm 6 tuổi, ông được các nhà sư chùa Giám cưu mang, nuôi dưỡng và cho học hành, lấy pháp danh Tuệ Tĩnh.

Ngay từ nhỏ, ông nổi tiếng thông minh, hiếu học. Năm 22 tuổi, ông đỗ Thái học sinh, nhưng thay vì ra làm quan, ông chọn con đường tu hành, chuyên tâm nghiên cứu Nam dược và gắn bó với nhân dân.

Trong suốt cuộc đời, Tuệ Tĩnh để lại nhiều công trình khoa học y học có giá trị to lớn. Tiêu biểu là:

• “Nam dược thần hiệu” – bộ sách 11 tập, ghi chép 499 vị thuốc Nam, 3.932 bài thuốc chữa 184 loại bệnh, đặt nền móng cho nền y học dân tộc.
• “Hồng nghĩa giác tư y thư” – tác phẩm bằng chữ Nôm, giúp phổ biến kiến thức y học trong dân gian.

Phương châm hành nghề của ông là: “Nam dược trị Nam nhân” – thuốc Nam chữa cho người Nam. Đây không chỉ là tư tưởng y học mà còn là tuyên ngôn tự tôn dân tộc, khẳng định bản lĩnh trí tuệ Việt.

Năm 1384, khi 55 tuổi, ông đi sứ sang Trung Quốc và mất tại đây. Trước khi qua đời, ông để lại di nguyện: “Đời sau có ai về nước Nam, nhớ cho hài cốt tôi về với”. Lời trăn trối ấy thể hiện tình yêu quê hương sâu nặng và nỗi niềm của một người con hiếu thảo chưa kịp phụng dưỡng cha mẹ.

Với những cống hiến lớn lao, Tuệ Tĩnh được nhân dân và giới y học tôn vinh là Y tổ của dân tộc, là bậc Thánh thuốc Nam.

Ông Nguyễn Hữu Oanh, nguyên Phó Trưởng Ban Tôn giáo Chính phủ, Nguyên Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hải Dương phát biểu tại buổi lễ.

Đền Xưa – nơi tôn vinh Đại danh y

Đền Xưa tọa lạc tại thôn Nghĩa Phú, xã Cẩm Vũ, huyện Cẩm Giàng, tỉnh Hải Dương (trước đây), nay là xã Tuệ Tinh, Thành phố Hải Phòng. Đây là quê hương của Đại danh y Tuệ Tĩnh, đồng thời là nơi nhân dân lập đền thờ để tri ân công lao của ông.

Đền Xưa là một trong ba di tích thuộc Cụm di tích Đền Xưa – Chùa Giám – Đền Bia, được Thủ tướng Chính phủ xếp hạng Di tích Quốc gia đặc biệt năm 2017.

Hiện chưa xác định chính xác năm xây dựng, song dựa vào các di vật như sập đá, chân tảng hoa sen, sấu đá, chạm gỗ..., các nhà nghiên cứu cho rằng đền được dựng vào thế kỷ XVII. Đền từng được trùng tu dưới thời vua Thành Thái (1890) và vua Bảo Đại (1929).

Kiến trúc đền theo hình chữ “nhị”, gồm 5 gian Tiền tế và 3 gian Hậu cung, giữa có sân lọng hẹp đặt hòn non bộ. Các cột, vì kèo bằng gỗ, chạm khắc hoa văn tinh xảo mang phong cách nghệ thuật thời Nguyễn. Trong đền hiện còn khoảng 50 cổ vật quý, như chuông đồng (1855), các bức đại tự “Tế thế trạch dân” (1838), “Xuân Đài thọ vực” (1849) cùng nhiều sắc phong triều Nguyễn.

Hằng năm, lễ hội đền Xưa diễn ra vào ngày 15 tháng 2 âm lịch, tưởng nhớ công lao của Đại danh y Tuệ Tĩnh. Các hoạt động gồm rước kiệu, dâng hương, diễn xướng dân gian và trò chơi truyền thống như cờ người, đập niêu, bịt mắt bắt dê… thu hút đông đảo nhân dân địa phương và khách thập phương.

Quang cảnh và các vị đại biểu tại buổi Lễ.

Ý nghĩa của lễ an vị Thánh phụ, Thánh mẫu

Nghi lễ an vị ngai, bài vị Thánh phụ và Thánh mẫu của Tuệ Tĩnh tại Đền Xưa được tổ chức trang trọng, thiêng liêng. Theo ông Nguyễn Hữu Oanh, sự kiện không chỉ thể hiện đạo lý uống nước nhớ nguồn, mà còn nhắc nhở các thế hệ sau trân trọng chữ Hiếu – bởi trước khi trở thành Thánh y, Tuệ Tĩnh là một người con hiếu thảo.

Các đại biểu, người dân và du khách dâng hương tại buổi lễ.

Việc tôn thờ song thân của ông cũng nhằm tôn vinh công lao sinh thành, khơi dậy truyền thống đạo nghĩa, góp phần làm sâu sắc tín ngưỡng thờ cúng của nhân dân địa phương. Đây đồng thời là dịp gắn kết cộng đồng, khơi dậy niềm tự hào quê hương và tình đoàn kết dân tộc.

Hướng tới UNESCO vinh danh danh nhân văn hóa thế giới

Theo ông Nguyễn Hữu Oanh, chỉ còn 5 năm nữa sẽ kỷ niệm 700 năm ngày sinh của Tuệ Tĩnh (1330 – 2030). Đây là cơ hội quan trọng để lập hồ sơ trình UNESCO vinh danh ông là Danh nhân văn hóa thế giới. Đại danh y Tuệ Tĩnh hoàn toàn xứng đáng bởi:

1. Là người khai sáng nền y học cổ truyền Việt Nam với gần 4.000 bài thuốc.
2. Là học giả tiên phong sử dụng chữ Nôm, góp phần bảo vệ ngôn ngữ dân tộc.
3. Là sứ giả văn hóa, góp phần thúc đẩy giao lưu y học giữa Việt Nam và các quốc gia.
4. Là người đặt nền móng cho mô hình y tế cộng đồng.
5. Có tầm ảnh hưởng quốc tế khi tác phẩm đã được dịch ra 8 thứ tiếng, phổ biến tại hơn 150 quốc gia và vùng lãnh thổ.

Ngai và bài vị, ban thờ Thánh phụ sinh thành Đại danh y Tuệ Tĩnh tại đền Xưa.

Lan tỏa giá trị di sản và phát triển du lịch tâm linh

Lễ an vị lần này nhận được sự chung tay đóng góp của nhiều cơ quan, tổ chức, trong đó có nhà thuốc Thọ Xuân Đường và các nhà hảo tâm đã công đức ngai thờ, bài vị, đại tự. Đây là nghĩa cử cao đẹp, góp phần hoàn thiện cảnh quan và giá trị tâm linh của di tích.

Ngai và bài vị, ban thờ Thánh mẫu sinh thành Đại danh y Tuệ Tĩnh tại đền Xưa.

Trong tương lai, với sự quan tâm của chính quyền, cộng đồng doanh nghiệp và con em quê hương, Đền Xưa – Chùa Giám – Đền Bia sẽ tiếp tục được bảo tồn, phát huy giá trị. Nơi đây hứa hẹn trở thành điểm đến văn hóa – tâm linh, du lịch sức khỏe, không chỉ của người dân Hải Dương xưa và Thành phố Hải Phòng nay mà còn của du khách trong và ngoài nước, đóng góp tích cực vào phát triển kinh tế – xã hội địa phương.

Tượng thờ Đại danh y - Thiền sư Tuệ Tĩnh tại đền Xưa.

Khép lại buổi lễ, trong làn khói hương trầm mặc, tiếng chuông ngân vang, hàng trăm người dân và du khách thành kính dâng hương tưởng niệm Y tổ Tuệ Tĩnh cùng song thân của ông. Tất cả đều chung một niềm tin tưởng rằng, hương linh Đại danh y và Thánh phụ, Thánh mẫu sẽ phù hộ cho quốc thái dân an, nhân dân khỏe mạnh, quê hương giàu đẹp.

Lễ an vị ngai, bài vị Thánh phụ, Thánh mẫu Đại danh y – Thiền sư Tuệ Tĩnh tại Đền Xưa không chỉ là một nghi lễ tâm linh, mà còn là sự kiện văn hóa quan trọng, gắn kết quá khứ – hiện tại – tương lai, nhắc nhở hậu thế trân trọng di sản và tiếp nối truyền thống tốt đẹp của cha ông.