Mã thầy- Bổ mát, giải nhiệt, trị nhiều chứng bệnh

Trong Y học cổ truyền, so với các loại củ ăn mát như: Củ ấu, củ đậu… Mã thầy có giá trị sử dụng làm thực phẩm và làm thuốc cao hơn. Trong mã thầy có nước, tinh bột, protein, lipid; đường; pectin; các muối calci, phospho, sắt; các vitamin A, B1, B2, C... và một hoạt chất gọi là puchiin. Mã thầy có vị ngọt, tính hàn; có tác dụng hoá đàm, giải nhiệt, tiêu tích, minh mục; kháng khuẩn, hạ huyết áp…
Mã thầy- Bổ mát, giải nhiệt, trị nhiều chứng bệnh
Ảnh minh họa

Theo Từ điển Cây thuốc Việt Nam, của tác giả Võ Văn Chi (giảng viên Trường ĐH Tổng hợp Hà Nội, ĐH Đà Lạt, Đại học Y dược TPHCM), Mã thầy hay còn được gọi với các tên khác như: Củ năn, Năng ngọt - Eleocharis oih dulcis (Burm.f.) Trin. ex Henschel var. tuberosa (Roxb.) Koyama, thuộc họ Cói - Cyperaceae.

Mã thầy là cây thảo thuỷ sinh sống nhiều năm. Củ to, đen, nạc trắng giòn, ngọt. Thân hình trụ cao 15-60cm hay hơn, đường kính 1.5-3mm hay hơn, bóng. Lá tạo thành bẹ ngắn ở gốc, dễ rách.

Cụm hoa bông dạng tháp bút, dài 2-5cm, rộng bằng thân; hoa có 7 tơ màu vàng nâu, 2-3 nhị, 2-3 đầu nhuỵ. Quả bế dài bằng 1/2 vẩy, có 5-7 tia, tròn.

Sinh thái: Cây trồng, ưa khí hậu vùng núi cao.

Trồng khoảng 200-240 ngày là có thu hoạch, có thể cho 10-15 tấn trên mỗi hecta. Mùa hoa tháng 7-11.

Phân bố: Trồng ở Hà Giang, Cao Bằng, Lâm Đồng, Kiên Giang. Còn có ở Ấn Độ, Trung Quốc, Triều Tiên, Nhật Bản.

Bộ phận dùng: Củ và phần thân trên mặt đất - Tuber et Herba Eleocharidis Tuberosae.

Thành phần hoá học: Củ Năn chứa lượng tinh bột và protein tương tự như Năn ngọt nhưng có lượng đường cao hơn.

Tính vị, tác dụng: Cỏ có vị ngọt, tính hàn; có tác dụng hoá đàm, giải nhiệt, tiêu tích, minh mục.

Công dụng: Củ dùng ăn, nấu canh, nấu chè, làm mứt, là loại thức ăn bổ mát. Cũng được dùng làm thuốc cầm máu. Khi nghiền củ thành một chất dịch như sữa, dịch này có tác dụng ức chế sự sinh trưởng của Staphylococcus và Bacillus Coli. Có tác giả cho là củ được dùng trị tiêu khát, bệnh về gan, táo bón, lỵ ra máu, mắt sưng đỏ. Liều dùng 10-20g, dạng thuốc sắc.

Ở Vân Nam (Trung Quốc), củ được dùng trị trẻ em thực tích, phát sốt, hoàng đản, mắt đỏ, đái buốt (nhiệt lâm); phần cây trên mặt đất dùng làm thuốc thanh nhiệt lợi niệu.

Đình Tường

Tin liên quan

Viêm mũi do vận mạch và dị ứng (Tỵ cừu, tỵ uyên)

Viêm mũi do vận mạch và dị ứng (Tỵ cừu, tỵ uyên)

Viêm mũi vận mạch là một bệnh lý về đường hô hấp do phản ứng quá mức của hệ thần kinh đối giao cảm trong niêm mạc mũi, do các tác nhân như sự thay đổi độ ẩm, nhiệt độ, khói bụi, vi khuẩn, nấm, sử dụng một số loại thuốc, do rối loạn nội tiết, môi trường làm việc căng thẳng...
Điều trị kết hợp Đông - Tây y: Bước tiến trong chuẩn hóa chuyên môn

Điều trị kết hợp Đông - Tây y: Bước tiến trong chuẩn hóa chuyên môn

Việc Bộ Y tế ban hành hướng dẫn chẩn đoán và điều trị 16 bệnh theo y học cổ truyền, kết hợp y học cổ truyền với y học hiện đại đã bổ sung căn cứ chuyên môn thống nhất cho các cơ sở khám, chữa bệnh. Giá trị của tài liệu không chỉ nằm ở việc mở rộng danh mục bệnh, mà còn ở yêu cầu phối hợp đúng chỉ định, kiểm soát an toàn và phát huy hợp lý thế mạnh của mỗi phương pháp.
Ra mắt Văn phòng đại diện Tạp chí Sức Khỏe Việt tại tỉnh Hưng Yên

Ra mắt Văn phòng đại diện Tạp chí Sức Khỏe Việt tại tỉnh Hưng Yên

Ngày 6/6/2026, tại xã Việt Tiến, tỉnh Hưng Yên, Tạp chí Sức Khỏe Việt tổ chức Lễ ra mắt Văn phòng đại diện tại tỉnh Hưng Yên. Chương trình diễn ra trang trọng, ấm cúng, đánh dấu bước mở rộng hoạt động của Tạp chí, với sự đồng hành của chính quyền địa phương, các cơ quan, đoàn thể và sự chuẩn bị trách nhiệm của tập thể cán bộ, phóng viên Văn phòng đại diện

Cùng chuyên mục

Những hình ảnh xúc động tại Hội nghị tri ân người có công với cách mạng toàn quốc năm 2026

Những hình ảnh xúc động tại Hội nghị tri ân người có công với cách mạng toàn quốc năm 2026

Sáng 23/7, tại Hà Nội, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng dự Hội nghị tri ân người có công với cách mạng toàn quốc năm 2026 và phát động phong trào đẩy mạnh chăm lo người có công với cách mạng, hướng tới Kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947-27/7/2027).
Nghiên cứu 1.000 hệ gene người Việt hé lộ hơn 42 triệu biến thể di truyền

Nghiên cứu 1.000 hệ gene người Việt hé lộ hơn 42 triệu biến thể di truyền

Không chỉ phát hiện hàng triệu biến thể gene đặc trưng, nghiên cứu giải mã 1.000 hệ gene người Việt còn mở ra nền tảng cho y học chính xác, trí tuệ nhân tạo trong y sinh và các sản phẩm công nghệ phục vụ sức khỏe cộng đồng.
Thêm nhiều hình thức chăm lo sức khỏe người lao động

Thêm nhiều hình thức chăm lo sức khỏe người lao động

Triển khai Nghị quyết số 72-NQ/TW ngày 9/9/2025 của Bộ Chính trị, sáng 24/7, tại Hà Nội, Công đoàn Khoa học và Công nghệ Việt Nam phối hợp Công ty TNHH Medlatec tổ chức ký kết Thỏa thuận bổ sung hợp tác chương trình phúc lợi dành cho đoàn viên công đoàn và người lao động.
Chạy đua với "thời gian vàng" để trao cơ hội sống từ 2 nguồn tạng hiến

Chạy đua với "thời gian vàng" để trao cơ hội sống từ 2 nguồn tạng hiến

Mỗi phút đều quý giá khi gan và tim hiến được điều phối từ 2 bệnh viện khác nhau cùng về Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 trong một ngày. Sự phối hợp khẩn trương, đồng bộ giữa các đơn vị đã giúp 2 ca ghép diễn ra thành công, lan tỏa ý nghĩa nhân văn từ nghĩa cử hiến tạng và tinh thần sẻ chia vì sự sống.
Hoàn thiện hành lang pháp lý để bứt phá: Góc nhìn khoa học và thực tiễn tại Tọa đàm " Đề xuất một số nội dung cho Luật Y dược cổ truyền Việt Nam"

Hoàn thiện hành lang pháp lý để bứt phá: Góc nhìn khoa học và thực tiễn tại Tọa đàm " Đề xuất một số nội dung cho Luật Y dược cổ truyền Việt Nam"

BA VÌ (HÀ NỘI) — Sáng ngày 25/07/2026, tại Khu du lịch Ao Vua (xã Suối Hai, TP Hà Nội), bốn tổ chức xã hội - nghề nghiệp lớn trong lĩnh vực y tế bao gồm: Hội Đông y Việt Nam, Hội Nam y Việt Nam, Hội Quân Dân y Việt Nam và Hội Giáo dục chăm sóc sức khỏe cộng đồng Việt Nam đã phối hợp tổ chức Tọa đàm khoa học với chủ đề: "Đề xuất một số nội dung cho Luật Y dược cổ truyền Việt Nam" (đơn vị đồng hành: Công ty Cổ phần Ao Vua).
Giám đốc Công an tỉnh dâng hương tri ân các anh hùng liệt sĩ nhân kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh – Liệt sĩ

Giám đốc Công an tỉnh dâng hương tri ân các anh hùng liệt sĩ nhân kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh – Liệt sĩ

Nhân kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh – Liệt sĩ (27/7/1947-27/7/2026), đồng chí Thiếu tướng Nguyễn Thanh Liêm, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Giám đốc Công an tỉnh Quảng Trị đã dẫn đầu đoàn công tác Công an tỉnh đến dâng hương, dâng hoa tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ và tri ân Đại tướng Võ Nguyên Giáp tại các địa chỉ đỏ trên địa bàn tỉnh.

Các tin khác

Tích hợp robot và định vị 3D, nâng cao hiệu quả phẫu thuật cột sống

Tích hợp robot và định vị 3D, nâng cao hiệu quả phẫu thuật cột sống

Từ lập kế hoạch trên mô hình cột sống 3D đến robot dẫn hướng và hệ thống theo dõi thần kinh trong mổ, những công nghệ hiện đại đang giúp bác sĩ nâng cao độ chính xác trong từng thao tác, tăng tính an toàn và hiệu quả điều trị cho các ca phẫu thuật cột sống nguy cơ cao.
Bước tiến trong điều trị dị tật sọ mặt: Mỗi ngày kéo giãn xương 1mm thay thế đại phẫu

Bước tiến trong điều trị dị tật sọ mặt: Mỗi ngày kéo giãn xương 1mm thay thế đại phẫu

Thay vì phải trải qua cuộc đại phẫu bóc tách và tái tạo toàn bộ vùng trán-ổ mắt, nhiều trẻ mắc dị tật dính liền sớm khớp sọ tại Bệnh viện Nhi Trung ương được điều trị bằng kỹ thuật kéo giãn phức hợp trán-ổ mắt. Chỉ với tốc độ 1mm mỗi ngày, xương mới dần hình thành, giúp điều chỉnh biến dạng khuôn mặt.
Giành giật sự sống hai ca sốt rét ác tính: Cuộc chạy đua nghẹt thở của các bác sĩ

Giành giật sự sống hai ca sốt rét ác tính: Cuộc chạy đua nghẹt thở của các bác sĩ

Chỉ trong chưa đầy một tuần, Bệnh viện Bạch Mai liên tiếp tiếp nhận hai bệnh nhân mắc sốt rét ác tính trong tình trạng hôn mê, suy đa tạng, nguy cơ tử vong rất cao. Đây là căn bệnh không còn phổ biến tại Việt Nam và nguồn thuốc điều trị đặc hiệu khan hiếm. Các y, bác sĩ đã chạy đua với thời gian, huy động mọi nguồn lực để giành lại sự sống cho người bệnh.
Không để những bữa ăn bán trú tiềm ẩn rủi ro

Không để những bữa ăn bán trú tiềm ẩn rủi ro

Bảo đảm an toàn thực phẩm trong trường học là yêu cầu quan trọng nhằm bảo vệ sức khỏe học sinh, góp phần xây dựng môi trường giáo dục an toàn, an lành. Việc kiểm soát chặt chẽ nguồn nguyên liệu, quy trình chế biến và bảo quản bữa ăn bán trú giúp để phòng ngừa rủi ro là trách nhiệm chung của các cấp, các ngành và toàn xã hội.
Lần đầu thử nghiệm liệu pháp CAR-T trên bệnh nhân lupus ban đỏ ở Việt Nam

Lần đầu thử nghiệm liệu pháp CAR-T trên bệnh nhân lupus ban đỏ ở Việt Nam

Bệnh viện Vinmec Smart City lần đầu tiên ứng dụng liệu pháp tế bào miễn dịch CAR-T điều trị cho nữ bệnh nhân 28 tuổi mắc lupus ban đỏ hệ thống kèm tổn thương thận nặng. Ca điều trị nằm trong chương trình thử nghiệm lâm sàng được Bộ Y tế phê duyệt, mở ra triển vọng mới cho người bệnh lupus kháng trị tại Việt Nam.
Thủ tục hành chính ngành y tế tiếp tục được tinh gọn

Thủ tục hành chính ngành y tế tiếp tục được tinh gọn

Theo Trung tâm Thông tin y tế Quốc gia, Bộ Y tế, Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính (TTHC) tập trung của Bộ Y tế hiện đã tích hợp và liên thông thành công với Cổng Dịch vụ công Quốc gia, cho phép đồng bộ hồ sơ và cung cấp hàng trăm dịch vụ công trực tuyến liên quan lĩnh vực y tế.
"Giọt hồng tri ân" tiếp nhận hàng nghìn đơn vị máu trong tháng 7

"Giọt hồng tri ân" tiếp nhận hàng nghìn đơn vị máu trong tháng 7

Hàng nghìn người dân đã tham gia ngày hội hiến máu "Giọt hồng tri ân" lần thứ 16 tại Hà Nội, chung tay trao những đơn vị máu quý giá và lan tỏa tinh thần nhân ái trong tháng tri ân các anh hùng, liệt sĩ.
Thứ trưởng Y tế Đỗ Xuân Tuyên: Cần lồng ghép mục tiêu dân số vào chỉ tiêu phát triển kinh tế-xã hội của địa phương

Thứ trưởng Y tế Đỗ Xuân Tuyên: Cần lồng ghép mục tiêu dân số vào chỉ tiêu phát triển kinh tế-xã hội của địa phương

Phát biểu tại Hội thảo chuyên đề công tác dân số năm 2026, Thứ trưởng Y tế Đỗ Xuân Tuyên yêu cầu Sở Y tế các địa phương chủ động tham mưu đưa chỉ tiêu dân số vào Nghị quyết phát triển kinh tế-xã hội của địa phương, coi đây là điều kiện quan trọng để giải quyết những thách thức về mức sinh và già hóa dân số.
Bộ Y tế lưu ý nguy cơ lây virus Adeno ở nơi đông người

Bộ Y tế lưu ý nguy cơ lây virus Adeno ở nơi đông người

Gia đình, trường học, khu vui chơi, bể bơi... đều có thể trở thành môi trường lây truyền virus Adeno nếu không bảo đảm vệ sinh.
Đoàn ĐBQH tỉnh khảo sát việc thực hiện Luật Đất đai tại phường Tân An và xã Cuôr Đăng

Đoàn ĐBQH tỉnh khảo sát việc thực hiện Luật Đất đai tại phường Tân An và xã Cuôr Đăng

Ngày 21/7, Đoàn khảo sát của Đoàn ĐBQH tỉnh Đắk Lắk do đồng chí Lê Đào An Xuân, Tỉnh ủy viên, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH tỉnh làm Trưởng đoàn đã khảo sát việc triển khai thi hành Luật Đất đai tại phường Tân An và xã Cuôr Đăng.
Xem thêm
Hoàn thiện hành lang pháp lý để bứt phá: Góc nhìn khoa học và thực tiễn tại Tọa đàm " Đề xuất một số nội dung cho Luật Y dược cổ truyền Việt Nam"

Hoàn thiện hành lang pháp lý để bứt phá: Góc nhìn khoa học và thực tiễn tại Tọa đàm " Đề xuất một số nội dung cho Luật Y dược cổ truyền Việt Nam"

BA VÌ (HÀ NỘI) — Sáng ngày 25/07/2026, tại Khu du lịch Ao Vua (xã Suối Hai, TP Hà Nội), bốn tổ chức xã hội - nghề nghiệp lớn trong lĩnh vực y tế bao gồm: Hội Đông y Việt Nam, Hội Nam y Việt Nam, Hội Quân Dân y Việt Nam và Hội Giáo dục chăm sóc sức khỏe cộng đồng Việt Nam đã phối hợp tổ chức Tọa đàm khoa học với chủ đề: "Đề xuất một số nội dung cho Luật Y dược cổ truyền Việt Nam" (đơn vị đồng hành: Công ty Cổ phần Ao Vua).
Ban Đại diện phía Nam Hội Nam Y Việt Nam sơ kết công tác 6 tháng đầu năm 2026

Ban Đại diện phía Nam Hội Nam Y Việt Nam sơ kết công tác 6 tháng đầu năm 2026

Ngày 12/7, tại Phường Vũng Tàu. TP.HCM, Ban Đại diện phía Nam Hội Nam Y Việt Nam tổ chức Hội nghị sơ kết công tác 6 tháng đầu năm, triển khai phương hướng, nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2026. Hội nghị tập trung thảo luận các giải pháp kiện toàn tổ chức, nâng cao hiệu quả hoạt động chuyên môn, truyền thông và bảo tồn, phát huy giá trị cây thuốc Nam, bài thuốc Nam.
Hội Nam Y Việt Nam: Đổi mới sáng tạo, khẳng định vị thế trên nền tảng y học cổ truyền và khoa học hiện đại

Hội Nam Y Việt Nam: Đổi mới sáng tạo, khẳng định vị thế trên nền tảng y học cổ truyền và khoa học hiện đại

HÀ NỘI – Ngày 30 tháng 6 năm 2026, Hội Nam Y Việt Nam đã long trọng tổ chức Hội nghị Ban Thường vụ và Ban Chấp hành nhằm sơ kết hoạt động 6 tháng đầu năm, đồng thời hoạch định phương hướng, nhiệm vụ trọng tâm cho 6 tháng cuối năm 2026. Đây là sự kiện có ý nghĩa chiến lược nhằm củng cố tổ chức, thúc đẩy chuyên môn và chuẩn bị chu đáo cho chuỗi hoạt động kỷ niệm 10 năm thành lập Hội cũng như Đại hội đại biểu toàn quốc nhiệm kỳ III. Các đại biểu tham dự trực tiếp tại Văn phòng Hội và qua online cho các đại biểu trên cả nước.
Ban Thiện nguyện phía Nam (Hội Nam y Việt Nam) tổ chức khám chữa bệnh y học cổ truyền và tặng quà cho 150 người dân tại xã Tân Tập

Ban Thiện nguyện phía Nam (Hội Nam y Việt Nam) tổ chức khám chữa bệnh y học cổ truyền và tặng quà cho 150 người dân tại xã Tân Tập

(SKV) - Sáng 13/6, tại Chùa Giác Thiện (xã Tân Tập, tỉnh Tây Ninh), Ban Thiện nguyện phía Nam thuộc Hội Nam y Việt Nam phối hợp cùng UBMTTQ Việt Nam xã Tân Lập, Chùa Giác Thiện, Phòng khám Y học cổ truyền Dr Khỏe, Câu lạc bộ Thiện nguyện Từ Tâm Y Quán và các mạnh thường quân trong, ngoài nước tổ chức chương trình khám chữa bệnh bằng y học cổ truyền, cấp phát thuốc miễn phí và trao quà cho người dân có hoàn cảnh khó khăn.
Chi hội Nam y tỉnh An Giang phối hợp Chùa Nam Thạnh Tự khám và cấp thuốc miễn phí cho nhân dân

Chi hội Nam y tỉnh An Giang phối hợp Chùa Nam Thạnh Tự khám và cấp thuốc miễn phí cho nhân dân

Đoàn đã khám bệnh, cấp thuốc và trao quà cho 250 người dân, đồng thời khám bệnh và cấp thuốc cho 150 người dân, với tổng số 400 lượt người được chăm sóc sức khỏe.
Phiên bản di động