Mã thầy- Bổ mát, giải nhiệt, trị nhiều chứng bệnh

Trong Y học cổ truyền, so với các loại củ ăn mát như: Củ ấu, củ đậu… Mã thầy có giá trị sử dụng làm thực phẩm và làm thuốc cao hơn. Trong mã thầy có nước, tinh bột, protein, lipid; đường; pectin; các muối calci, phospho, sắt; các vitamin A, B1, B2, C... và một hoạt chất gọi là puchiin. Mã thầy có vị ngọt, tính hàn; có tác dụng hoá đàm, giải nhiệt, tiêu tích, minh mục; kháng khuẩn, hạ huyết áp…
Mã thầy- Bổ mát, giải nhiệt, trị nhiều chứng bệnh
Ảnh minh họa

Theo Từ điển Cây thuốc Việt Nam, của tác giả Võ Văn Chi (giảng viên Trường ĐH Tổng hợp Hà Nội, ĐH Đà Lạt, Đại học Y dược TPHCM), Mã thầy hay còn được gọi với các tên khác như: Củ năn, Năng ngọt - Eleocharis oih dulcis (Burm.f.) Trin. ex Henschel var. tuberosa (Roxb.) Koyama, thuộc họ Cói - Cyperaceae.

Mã thầy là cây thảo thuỷ sinh sống nhiều năm. Củ to, đen, nạc trắng giòn, ngọt. Thân hình trụ cao 15-60cm hay hơn, đường kính 1.5-3mm hay hơn, bóng. Lá tạo thành bẹ ngắn ở gốc, dễ rách.

Cụm hoa bông dạng tháp bút, dài 2-5cm, rộng bằng thân; hoa có 7 tơ màu vàng nâu, 2-3 nhị, 2-3 đầu nhuỵ. Quả bế dài bằng 1/2 vẩy, có 5-7 tia, tròn.

Sinh thái: Cây trồng, ưa khí hậu vùng núi cao.

Trồng khoảng 200-240 ngày là có thu hoạch, có thể cho 10-15 tấn trên mỗi hecta. Mùa hoa tháng 7-11.

Phân bố: Trồng ở Hà Giang, Cao Bằng, Lâm Đồng, Kiên Giang. Còn có ở Ấn Độ, Trung Quốc, Triều Tiên, Nhật Bản.

Bộ phận dùng: Củ và phần thân trên mặt đất - Tuber et Herba Eleocharidis Tuberosae.

Thành phần hoá học: Củ Năn chứa lượng tinh bột và protein tương tự như Năn ngọt nhưng có lượng đường cao hơn.

Tính vị, tác dụng: Cỏ có vị ngọt, tính hàn; có tác dụng hoá đàm, giải nhiệt, tiêu tích, minh mục.

Công dụng: Củ dùng ăn, nấu canh, nấu chè, làm mứt, là loại thức ăn bổ mát. Cũng được dùng làm thuốc cầm máu. Khi nghiền củ thành một chất dịch như sữa, dịch này có tác dụng ức chế sự sinh trưởng của Staphylococcus và Bacillus Coli. Có tác giả cho là củ được dùng trị tiêu khát, bệnh về gan, táo bón, lỵ ra máu, mắt sưng đỏ. Liều dùng 10-20g, dạng thuốc sắc.

Ở Vân Nam (Trung Quốc), củ được dùng trị trẻ em thực tích, phát sốt, hoàng đản, mắt đỏ, đái buốt (nhiệt lâm); phần cây trên mặt đất dùng làm thuốc thanh nhiệt lợi niệu.

Đình Tường

Tin liên quan

Giá trị dược lý của rau má (Centella asiatica) trong y học cổ truyền và tiềm năng ứng dụng trong chăm sóc sức khỏe hiện đại

Giá trị dược lý của rau má (Centella asiatica) trong y học cổ truyền và tiềm năng ứng dụng trong chăm sóc sức khỏe hiện đại

TÓM TẮT: Rau má (Centella asiatica) là một dược liệu quen thuộc trong y học cổ truyền của nhiều quốc gia châu Á, trong đó có Việt Nam. Loại thảo dược này được sử dụng rộng rãi với các công dụng như thanh nhiệt, giải độc, lợi tiểu, tiêu viêm và hỗ trợ phục hồi tổn thương mô. Bài viết tổng hợp các tư liệu từ y học cổ truyền và nghiên cứu khoa học hiện đại nhằm phân tích giá trị dược liệu của rau má đối với sức khỏe con người. Kết quả cho thấy rau má chứa nhiều hoạt chất sinh học quan trọng như triterpenoid, flavonoid và saponin, có tác dụng chống oxy hóa, tăng cường tuần hoàn, hỗ trợ tái tạo da và cải thiện chức năng thần kinh. Việc khai thác và phát triển dược liệu rau má không chỉ góp phần bảo tồn nguồn dược liệu truyền thống mà còn mở ra tiềm năng ứng dụng trong lĩnh vực dược phẩm, thực phẩm chức năng và mỹ phẩm y học.
Ngưu bàng: Công dụng theo y học cổ truyền và các bài thuốc thường gặp

Ngưu bàng: Công dụng theo y học cổ truyền và các bài thuốc thường gặp

Trong kho tàng y học cổ truyền, ngưu bàng từ lâu đã được xem là một vị thuốc đa dụng. Không chỉ xuất hiện trong các bài thuốc dân gian, cây còn được ứng dụng rộng rãi trong chăm sóc sức khỏe nhờ đặc tính thanh nhiệt, giải độc và hỗ trợ điều trị nhiều chứng bệnh thường gặp.
Những "vị thuốc thanh nhiệt" từ thiên nhiên theo y học cổ truyền

Những "vị thuốc thanh nhiệt" từ thiên nhiên theo y học cổ truyền

Vào những ngày thời tiết oi bức, cơ thể dễ rơi vào trạng thái “nóng trong” với các biểu hiện như nổi mụn, táo bón, miệng khô, mất ngủ. Theo y học cổ truyền, nguyên nhân chủ yếu là do nhiệt tích tụ trong cơ thể, làm mất cân bằng âm - dương. Bên cạnh việc điều chỉnh sinh hoạt, chế độ ăn uống với các loại rau có tính mát được xem là giải pháp đơn giản, hiệu quả và an toàn.

Cùng chuyên mục

Hơn 1.000 đại biểu dự hội nghị khoa học tại Bệnh viện Chợ Rẫy

Hơn 1.000 đại biểu dự hội nghị khoa học tại Bệnh viện Chợ Rẫy

Hội nghị khoa học tại Bệnh viện Chợ Rẫy thu hút hơn 1.000 đại biểu trong và ngoài nước, thúc đẩy hợp tác, nghiên cứu và chuyển giao công nghệ y tế.
Việt Nam sẽ tham gia nghiên cứu thử nghiệm lâm sàng vaccine điều trị ung thư

Việt Nam sẽ tham gia nghiên cứu thử nghiệm lâm sàng vaccine điều trị ung thư

Năm 2026, Việt Nam sẽ tham gia nghiên cứu thử nghiệm lâm sàng quốc tế vaccine công nghệ mRNA điều trị ung thư và các vaccine thế hệ mới. Bộ Y tế đang tập trung hợp tác với Nga, Pháp, Cuba để triển khai thực hiện nghiên cứu, sản xuất vaccine, sinh phẩm.
Lan tỏa văn hóa đọc: Hành trình khơi nguồn tri thức và gìn giữ bản sắc Kinh Bắc

Lan tỏa văn hóa đọc: Hành trình khơi nguồn tri thức và gìn giữ bản sắc Kinh Bắc

(SKV) - Bắc Ninh, vùng đất địa linh nhân kiệt với truyền thống khoa bảng ngàn đời, đang viết tiếp chương mới trong việc nâng cao dân trí thông qua Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam năm 2026, khẳng định sức mạnh của tri thức trong kỷ nguyên số.
Bộ Y tế làm việc với Đắk Lắk: Củng cố y tế cơ sở, tháo gỡ “nút thắt” nhân lực

Bộ Y tế làm việc với Đắk Lắk: Củng cố y tế cơ sở, tháo gỡ “nút thắt” nhân lực

SKV - Đoàn công tác của Bộ Y tế đã có buổi làm việc với UBND tỉnh Đắk Lắk và Sở Y tế nhằm ghi nhận và đánh giá kết quả hoạt động của mạng lưới y tế cơ sở. Tỉnh Đắk Lắk mong muốn Bộ Y tế tiếp tục quan tâm, hỗ trợ tỉnh tháo gỡ khó khăn, vướng mắc tổ chức tại các trạm y tế xã, phường.
Bộ Y tế thông tin về thời gian thực hiện các kỹ thuật y tế để thanh toán BHYT

Bộ Y tế thông tin về thời gian thực hiện các kỹ thuật y tế để thanh toán BHYT

Chỉ trong 1 năm gần đây, Bộ Y tế đã có hướng dẫn cụ thể đối với hơn 9.000 kỹ thuật y tế. Tất cả các quy trình của những kỹ thuật này đều có hướng dẫn về thời gian triển khai. Cơ quan BHXH sẽ không lấy thông tin về thời gian thực hiện các kỹ thuật chuyên môn để làm tiêu chuẩn giám định BHYT.
BVĐK Đức Giang tăng tốc triển khai kỹ thuật cao: Đẩy mạnh hợp tác can thiệp mạch với BV TW Quân đội 108

BVĐK Đức Giang tăng tốc triển khai kỹ thuật cao: Đẩy mạnh hợp tác can thiệp mạch với BV TW Quân đội 108

(SKV) - Chiều 07/04/2026, Bệnh viện Đa khoa Đức Giang đã đón tiếp đoàn chuyên gia từ Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 đến thăm quan, làm việc và hỗ trợ phát triển các kỹ thuật chuyên sâu, đánh dấu bước tiến quan trọng trong chiến lược nâng cao chất lượng khám chữa bệnh.

Các tin khác

Đắk Lắk: Báo chí phản ánh kịp thời, toàn diện tình hình mọi mặt trên địa bàn tỉnh

Đắk Lắk: Báo chí phản ánh kịp thời, toàn diện tình hình mọi mặt trên địa bàn tỉnh

SKV - Chiều 16/4, tỉnh Đắk Lắk đã tổ chức Hội nghị Giao ban báo chí định kỳ tháng 4 năm 2026. Lãnh đạo Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy; Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch; Hội Nhà báo tỉnh đồng chủ trì hội nghị.
Các cơ sở khám chữa bệnh phải hoàn thành hồ sơ bệnh án điện tử trong năm 2026

Các cơ sở khám chữa bệnh phải hoàn thành hồ sơ bệnh án điện tử trong năm 2026

Bộ Y tế yêu cầu các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh rà soát, đánh giá hiện trạng, xây dựng kế hoạch triển khai cụ thể, huy động và bổ sung các nguồn lực để bảo đảm việc hoàn thành triển khai hồ sơ bệnh án điện tử chậm nhất ngày 31/12/2026.
Giải pháp xử lý bao bì thuốc bảo vệ thực vật an toàn đảm bảo sức khoẻ cộng đồng

Giải pháp xử lý bao bì thuốc bảo vệ thực vật an toàn đảm bảo sức khoẻ cộng đồng

SKV- Sáng 14/4, tại phường Buôn Ma Thuột, Báo Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Cục Môi trường, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, Sở Nông nghiệp và Môi trường Đắk Lắk tổ chức Diễn đàn “Phổ biến quy định EPR đối với sản phẩm thuốc bảo vệ thực vật (BVTV), phân bón và cơ chế hỗ trợ hoạt động xử lý bao bì thuốc BVTV tại các địa phương”.
Cảnh báo bệnh tay chân miệng và sốt xuất huyết tiếp tục gia tăng, nhiều ca nặng

Cảnh báo bệnh tay chân miệng và sốt xuất huyết tiếp tục gia tăng, nhiều ca nặng

Từ đầu năm 2026 đến nay, số ca mắc bệnh tay chân miệng và sốt xuất huyết trên cả nước đều gia tăng, trong đó có 8 ca tử vong do tay chân miệng, 4 ca tử vong do sốt xuất huyết. Ngành y tế khuyến cáo người quan tâm chủ động phòng bệnh.
Bổ nhiệm TS.BS Vũ Trí Hiếu giữ chức Phó Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Hải Dương

Bổ nhiệm TS.BS Vũ Trí Hiếu giữ chức Phó Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Hải Dương

SKV- Ngày 14/4/2026, Bệnh viện Đa khoa Hải Dương tổ chức hội nghị công bố quyết định bổ nhiệm Phó Giám đốc. TS.BS Vũ Trí Hiếu – Trưởng khoa Ngoại Thần kinh - Lồng ngực - Mạch máu và Cột sống chính thức được trao quyết định giữ chức vụ này.
Bộ Y tế đề xuất nâng mức chuẩn trợ giúp xã hội, mức trợ cấp hưu trí xã hội

Bộ Y tế đề xuất nâng mức chuẩn trợ giúp xã hội, mức trợ cấp hưu trí xã hội

Bộ Y tế đang dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều Nghị định số 20/2021/NĐ-CP ngày 15/3/2021 của Chính phủ quy định chính sách trợ giúp xã hội đối với đối tượng bảo trợ xã hội, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 76/2024/NĐ-CP ngày 01/7/2024.
Ca bệnh do não mô cầu gia tăng

Ca bệnh do não mô cầu gia tăng

Từ đầu năm đến nay, cả nước ghi nhận 24 ca bệnh do não mô cầu, trong đó có 4 ca tử vong. Nhóm tuổi mắc chủ yếu là trẻ dưới 15 tuổi, chiếm 46% tổng số ca mắc. Hiện, số ca mắc đang gia tăng. Bộ Y tế khuyến cáo người dân chủ động nhận biết sớm và biện pháp phòng bệnh.
Mở rộng dịch vụ khám ngoài giờ, nâng cao hiệu quả điều trị toàn diện

Mở rộng dịch vụ khám ngoài giờ, nâng cao hiệu quả điều trị toàn diện

(SKV) - Trong nhịp sống đô thị bận rộn, nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng tăng cao, đặc biệt ở nhóm người lao động văn phòng và trẻ em mắc các rối loạn phát triển. Nhằm đáp ứng tốt hơn nhu cầu của người dân, Bệnh viện Phục hồi chức năng Hà Nội đang từng bước hoàn thiện mô hình khám chữa bệnh linh hoạt, chuyên sâu, lấy người bệnh làm trung tâm.
Đắk Lắk: Hội thảo khoa học chia sẻ kinh nghiệm chăm sóc và điều trị vết thương mạn tính

Đắk Lắk: Hội thảo khoa học chia sẻ kinh nghiệm chăm sóc và điều trị vết thương mạn tính

SKV- Chiều ngày 11/4/2026, tại Bệnh viện đa khoa Thiện Hạnh đã diễn ra Hội thảo khoa học với chủ đề: “Giải pháp toàn diện trong chăm sóc và điều trị vết thương mạn tính”. Chương trình thu hút gần 250 đại biểu là bác sĩ, điều dưỡng đến từ các cơ sở y tế trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk và nhiều tỉnh trong khu vực Tây Nguyên tham dự.
Gia Lai: Trung đoàn Thông tin 29 tổ chức thành công Hội thi Báo cáo viên giỏi năm 2026

Gia Lai: Trung đoàn Thông tin 29 tổ chức thành công Hội thi Báo cáo viên giỏi năm 2026

SKV - Trong không khí thi đua sôi nổi chào mừng kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975 - 30/4/2026), Trung đoàn Thông tin 29 (thuộc Quân đoàn 34) vừa tổ chức thành công Hội thi Báo cáo viên giỏi năm 2026.
Xem thêm
Hội nghị Ban Thường vụ Hội Nam Y Việt Nam lần thứ 14: Kiến tạo nền móng cho nhiệm kỳ mới và nâng tầm vị thế y học dân tộc

Hội nghị Ban Thường vụ Hội Nam Y Việt Nam lần thứ 14: Kiến tạo nền móng cho nhiệm kỳ mới và nâng tầm vị thế y học dân tộc

Hà Nội, ngày 11/4/2026 Hội Nam Y Việt Nam đã tổ chức thành công Hội nghị Ban Thường vụ lần thứ 14. Đây là kỳ họp quan trọng nhằm đánh giá toàn diện các hoạt động trong quý 1 năm 2026, đồng thời hoạch định chiến lược trọng tâm cho năm 2026, hướng tới Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Nam Y Việt Nam nhiệm kỳ 3 (2027–2032)
Hành Trình "Về Nguồn": Lãnh Đạo Hội Nam Y Việt Nam Dâng Hương Tại Cụm Di Tích Y Thánh Tuệ Tĩnh

Hành Trình "Về Nguồn": Lãnh Đạo Hội Nam Y Việt Nam Dâng Hương Tại Cụm Di Tích Y Thánh Tuệ Tĩnh

HẢI PHÒNG – Trong không khí trang nghiêm của những ngày lễ hội, đoàn đại biểu Hội Nam Y Việt Nam do Thầy thuốc Nhân dân. Giáo sư. Tiến sĩ Trương Việt Bình – Chủ tịch Hội làm trưởng đoàn, đã có chuyến hành trình đầy ý nghĩa về với vùng đất địa linh nhân kiệt Cẩm Văn – Cẩm Vũ (Cẩm Giang, Hải Phòng). Đây là hoạt động thiết thực nhằm tri ân các bậc tiền nhân, đặc biệt là Đại danh y Thiền sư Tuệ Tĩnh – vị Thánh thuốc Nam của dân tộc.
Chi hội Nam Y tỉnh Thái Nguyên: Tổng kết công tác năm 2025 và triển khai nhiệm vụ trọng tâm năm 2026

Chi hội Nam Y tỉnh Thái Nguyên: Tổng kết công tác năm 2025 và triển khai nhiệm vụ trọng tâm năm 2026

(Sức khỏe Việt) – Sáng ngày 26/03/2026, trong không khí phấn khởi của những ngày đầu xuân Bính Ngọ, Chi hội Nam y tỉnh Thái Nguyên đã trang trọng tổ chức Hội nghị Tổng kết công tác Hội năm 2025 và triển khai phương hướng, nhiệm vụ năm 2026. Hội nghị đánh dấu bước phát triển vượt bậc của Chi hội với những thành tích xuất sắc trong công tác chăm sóc sức khỏe cộng đồng và bảo tồn giá trị y học cổ truyền.
Thiền Năng lượng sinh học: Hành trình lan tỏa sức mạnh chữa lành từ tâm

Thiền Năng lượng sinh học: Hành trình lan tỏa sức mạnh chữa lành từ tâm

Trong không khí ấm áp của những ngày đầu xuân, Chi hội Câu lạc bộ (CLB) Healing In Balance đã tổ chức buổi gặp mặt đầy ý nghĩa, tổng kết công tác hoạt động năm 2025, đánh dấu bước phát triển mới trong việc đưa bộ môn Thiền năng lượng sinh học đến gần hơn với cộng đồng Việt Nam.
Hội Nam Y Việt Nam Tổng kết Hoạt động năm 2025 và Phát động phong trào Thi đua năm 2026: Khát vọng vươn tầm Y học Dân tộc

Hội Nam Y Việt Nam Tổng kết Hoạt động năm 2025 và Phát động phong trào Thi đua năm 2026: Khát vọng vươn tầm Y học Dân tộc

Ngày 21 tháng 3 năm 2026, tại Hà Nội, Hội Nam Y Việt Nam đã long trọng tổ chức Hội nghị Tổng kết hoạt động năm 2025 và Phát động phong trào thi đua năm 2026. Sự kiện là dịp nhìn lại những thành tựu trong việc gìn giữ tinh hoa y học dân tộc, đồng thời kích hoạt hành trình mới vì sức khỏe cộng đồng.
Phiên bản di động