Máy tạo ẩm trong phòng ngủ: Khi nào có lợi, khi nào làm không khí kém lành mạnh?

Máy tạo ẩm có thể hỗ trợ khi không khí quá khô, nhưng nên kiểm tra độ ẩm trong phòng và tránh để sương làm ướt chăn, gối hoặc tường.

Trên thị trường, máy tạo ẩm được quảng bá như một món đồ nên có trong phòng ngủ, nhất là khi gia đình dùng điều hòa hoặc trẻ nhỏ bị khô mũi. Thiết bị thường hoạt động bằng cách đưa hơi nước hoặc những hạt nước nhỏ vào không khí. Vì có thể dễ dàng cảm nhận làn sương mỏng, người dùng đôi khi tin rằng càng phun nhiều, càng lâu thì càng dễ chịu.

Theo Cơ quan Bảo vệ môi trường Hoa Kỳ (EPA), máy tạo ẩm có thể hỗ trợ giảm khó chịu do không khí khô ở mũi, họng, môi và da. Tuy nhiên, lợi ích này chỉ có ý nghĩa khi phòng thực sự thiếu ẩm. Nếu không đo độ ẩm mà chỉ dựa vào cảm giác hoặc thói quen bật máy qua đêm, gia đình có thể bỏ qua những dấu hiệu phòng đã quá ẩm.

Độ ẩm không phải càng cao càng tốt

EPA khuyến nghị không tăng độ ẩm tương đối trong nhà vượt 50%. Độ ẩm cao khuyến khích nấm mốc và một số sinh vật trong môi trường phát triển. Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) cũng khuyên giữ độ ẩm trong nhà ở mức không cao hơn 50% để giảm nguy cơ nấm mốc.

Thực tế, một căn phòng có thể khô ở thời điểm này nhưng ẩm ở thời điểm khác, tùy khí hậu, hệ thống điều hòa, thông gió và lượng người sinh hoạt. Vì vậy, máy đo độ ẩm (ẩm kế) có ích hơn việc liên tục nhìn màn sương. Nếu cửa kính đọng nước, tường ẩm hoặc đồ vải quanh máy bị ướt, cần giảm công suất, rút ngắn thời gian dùng và kiểm tra lại thông gió.

Không nên đặt máy thổi sương thẳng vào chăn, gối, rèm, tường hoặc các bề mặt khó khô. EPA lưu ý vật liệu thấm nước quanh máy tạo ẩm không được để ẩm ướt kéo dài. Với phòng vốn có độ ẩm cao, lựa chọn tốt đôi khi là không bật máy.

Bình nước có thể phát tán cả những thứ không mong muốn

Một bộ phận của máy tạo ẩm hoạt động bằng công nghệ siêu âm hoặc cánh quay để tạo những giọt nước rất nhỏ. Theo EPA, các thiết bị này có thể đưa vào không khí cả khoáng chất và vi sinh vật vốn có trong bình nước, đặc biệt khi nước bị lưu giữ lâu, bộ phận tiếp xúc với nước có cặn bám hoặc không được vệ sinh.

Một hiện tượng dễ nhận thấy là lớp bụi trắng quanh một số máy siêu âm khi dùng nước có nhiều khoáng chất. Đó không phải lúc nào cũng là bụi từ bên ngoài. EPA khuyến nghị nước ít khoáng, chẳng hạn nước cất, để hạn chế phát tán khoáng chất và đóng cặn. Nước cất có lợi ở điểm này nhưng không làm mất nhu cầu vệ sinh bình, nhất là khi bình mở nắp hoặc lưu nước nhiều ngày.

CDC nhấn mạnh vi sinh vật có thể sống trong bình chứa và theo làn sương phát tán ra môi trường. Những người có bệnh phổi, dị ứng hô hấp, trẻ nhỏ hoặc người cao tuổi có thể nhạy cảm hơn với các chất ô nhiễm trong không khí. Vì vậy, máy tạo ẩm không phải là “máy làm sạch không khí” và không có tác dụng thay cho thông gió, vệ sinh nhà cửa hoặc điều trị bệnh.

Thay nước mỗi ngày, vệ sinh định kỳ

Với máy tạo ẩm di động, EPA hướng dẫn đổ hết nước cũ, lau khô các bề mặt và thay nước mới hằng ngày. Cơ quan này cũng khuyên làm sạch máy ít nhất mỗi ba ngày để loại bỏ màng bám, cặn và chất bẩn trong những phần tiếp xúc với nước. Hãy rút điện trước khi thao tác, tháo lắp đúng chỉ dẫn của nhà sản xuất.

Khi vệ sinh, cần tuân theo hướng dẫn của thiết bị về dung dịch tẩy rửa và khử khuẩn. Nếu đã dùng chất làm sạch, phải tráng kỹ theo hướng dẫn để hóa chất không bị phun trở lại phòng. Không tự ý nhỏ tinh dầu, nước hoa, thuốc xông hay hóa chất vào bình nước nếu thiết bị không được thiết kế cho mục đích đó.

Sau khi dùng, nên để các bộ phận khô hoàn toàn trước khi cất. Nếu máy có lõi lọc hoặc vật tư thay thế, cần thay đúng thời điểm nhà sản xuất khuyến cáo. Không nên giữ một bình nước qua nhiều đêm với suy nghĩ nước trong bình vẫn nhìn thấy sạch.

Đổ nước cũ, làm khô và vệ sinh bình chứa đúng hướng dẫn là bước quan trọng để giảm nguy cơ cặn bám, vi sinh vật trong máy tạo ẩm.

Gia đình có trẻ nhỏ cần lưu ý điều gì?

Không phải tất cả máy tạo ẩm hoạt động giống nhau. Dòng tạo hơi nóng hoặc bình đun có nguy cơ gây bỏng nếu trẻ chạm vào máy hoặc làm đổ nước nóng. EPA khuyến cáo để các thiết bị tạo hơi nóng ngoài tầm với của trẻ em. Với dòng phun sương mát, cần chú ý vệ sinh và kiểm soát độ ẩm thay vì cho rằng “không nóng” đồng nghĩa không còn rủi ro.

Nếu người trong nhà ho kéo dài, khó thở, hen hoặc dị ứng nặng hơn khi bật máy, nên tắt thiết bị, kiểm tra môi trường và trao đổi với nhân viên y tế. Không dùng máy tạo ẩm như biện pháp chữa bệnh thay cho khám, thuốc hoặc điều trị đã được kê đơn.

Máy tạo ẩm chỉ hữu ích khi được dùng đúng hoàn cảnh. Trước khi bật máy, hãy kiểm tra độ ẩm thực tế; trong lúc dùng, tránh làm ướt phòng; sau khi dùng, thay nước và vệ sinh bình. Với thiết bị gia dụng đưa nước vào không khí, thao tác bảo dưỡng quan trọng không kém nút bật máy.