Những chính sách y tế quan trọng có hiệu lực từ năm 2026

(Ảnh minh họa: IT)

Mở rộng đối tượng được BHYT chi trả 100% chi phí

Theo Nghị quyết 261/2025/QH15, Nhà nước sẽ tăng tỷ lệ và mức thanh toán chi phí khám chữa bệnh Bảo hiểm y tế; đồng thời cho phép Quỹ Bảo hiểm y tế chi trả hoạt động khám sàng lọc, chẩn đoán và điều trị sớm một số bệnh theo lộ trình phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội, khả năng cân đối ngân sách và Quỹ Bảo hiểm y tế, cũng như việc điều chỉnh mức đóng bảo hiểm y tế.

Nâng mức hưởng lên 100% chi phí khám chữa bệnh trong phạm vi quyền lợi dành cho hai nhóm đối tượng: người thuộc hộ gia đình cận nghèo và người cao tuổi từ đủ 75 tuổi trở lên đang hưởng trợ cấp hưu trí xã hội.

Cạnh đó là tăng tỉ lệ mức hưởng cho người tham gia BHYT thuộc diện chính sách xã hội, người dễ bị tổn thương, người có thu nhập thấp và một số nhóm cần ưu tiên khác.

Theo Bộ Y tế, trước bối cảnh già hóa dân số, việc mở rộng quyền lợi này nhằm giảm gánh nặng tài chính cho người dân, đảm bảo cơ hội tiếp cận y tế công bằng và hiện thực hóa mục tiêu bao phủ chăm sóc sức khỏe toàn dân.

Người dân tự đi khám ngoại trú tuyến tỉnh được hỗ trợ 50%

Theo quy định tại Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật BHYT, từ ngày 1/7/2026, khi khám chữa bệnh ngoại trú tại cơ sở khám chữa bệnh cấp cơ bản có điểm từ 50 đến dưới 70 điểm, người bệnh được BHYT thanh toán 50% mức hưởng.

Cũng từ thời gian này, khi khám chữa bệnh ngoại trú tại cơ sở khám chữa bệnh cấp cơ bản được xác định là tuyến tỉnh hoặc tuyến trung ương trước 1/1/2025, thì người bệnh được quỹ BHYT thanh toán 50% mức hưởng (quy định hiện hành là 0%).

Cũng từ 1/7/2026, khi khám chữa bệnh ngoại trú tại cơ sở khám chữa bệnh cấp chuyên sâu được xác định là bệnh viện tuyến tỉnh trước 1/1/2025, thì người bệnh được quỹ BHYT thanh toán 50% mức hưởng (quy định hiện hành là 0%).

Giảm mức đóng BHYT cho học sinh, sinh viên

Từ ngày 1/1/2026, mức đóng BHYT của học sinh, sinh viên được điều chỉnh theo Nghị định 188/2025 của Chính phủ. Theo quy định mới, học sinh và sinh viên thuộc nhóm tham gia BHYT bắt buộc, với mức đóng hằng tháng bằng 4,5% mức tham chiếu (tương đương lương cơ sở).

Đáng chú ý, Ngân sách Nhà nước hỗ trợ tối thiểu 50% mức đóng, giúp giảm đáng kể gánh nặng tài chính cho người tham gia (hiện nay là hỗ trợ 30%).

Tổng mức đóng BHYT của mỗi học sinh, sinh viên trong một năm là 1.263.600 đồng; sau khi được hỗ trợ, số tiền thực tế phải đóng tối đa còn 631.800 đồng/năm.

Riêng tại TP HCM, từ cuối năm 2025, thành phố triển khai chính sách miễn phí BHYT cho học sinh và người cao tuổi.

Với hơn 2 triệu học sinh đang theo học tại các trường phổ thông và trung tâm giáo dục thường xuyên (bao gồm cả công lập và ngoài công lập), ngân sách TP HCM hỗ trợ thêm 50% mức đóng. Kết hợp với mức hỗ trợ 50% từ ngân sách Trung ương, học sinh và người cao tuổi trên địa bàn thành phố được miễn đóng BHYT hoàn toàn.

(Ảnh minh họa: IT)

Bác sĩ, dược sĩ được xếp lương khởi điểm từ bậc 2

Một điểm mới đáng chú ý khác của Nghị quyết 261/2025/QH15 là chính sách tiền lương đối với nhân viên y tế. Theo đó, bác sĩ y khoa, bác sĩ y học cổ truyền, bác sĩ răng hàm mặt, bác sĩ y học dự phòng và dược sĩ sẽ được xếp lương từ bậc 2 ngay khi tuyển dụng vào chức danh nghề nghiệp tương ứng, áp dụng cho đến khi có quy định mới về cải cách tiền lương.

Ngoài ra, những người thường xuyên, trực tiếp làm chuyên môn y tế trong các lĩnh vực đặc thù, có áp lực và rủi ro cao như tâm thần, pháp y, pháp y tâm thần, hồi sức cấp cứu và giải phẫu bệnh sẽ được hưởng phụ cấp ưu đãi nghề ở mức 100%.

Đối với đội ngũ nhân viên y tế công tác tại trạm y tế cấp xã và các cơ sở y tế dự phòng, mức phụ cấp ưu đãi nghề được áp dụng linh hoạt theo khu vực. Cụ thể, mức 100% áp dụng tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn hoặc đặc biệt khó khăn, khu vực biên giới và hải đảo; các khu vực còn lại được hưởng mức phụ cấp ưu đãi nghề tối thiểu 70%.

Khám sức khỏe định kỳ miễn phí cho nhóm ưu tiên

Theo quy định tại Luật Phòng bệnh, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, người dân được quyền khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc phát hiện sớm bệnh tật ít nhất mỗi năm một lần. Trước mắt, từ 2026, ưu tiên các đối tượng chính sách xã hội, người yếu thế, người thu nhập thấp trong phạm vi quyền lợi BHYT.

Theo Dự thảo Kế hoạch khám sức khỏe định kỳ và khám sàng lọc cho người dân thuộc 5 nhóm đối tượng. Đó là: Người lao động quy định tại khoản 1, Điều 21, Luật An toàn, vệ sinh lao động năm 2015; Lực lượng vũ trang; Đối tượng cán bộ (thuộc Ban bảo vệ sức khỏe cán bộ các cấp quản lý); Học sinh, sinh viên và nhóm đối tượng khác (không thuộc các nhóm 1, 2, 3, 4 mục này) bao gồm người dân không ký hợp đồng lao động hoặc không thuộc phạm vi quản lý của người sử dụng lao động như lao động tự do, buôn bán nhỏ, nông dân, ngư dân, nội trợ; nhóm đối tượng là người cao tuổi, đối tượng bảo trợ xã hội, người có công với cách mạng, người nghèo, cận nghèo, trẻ em dưới 6 tuổi…

Phụ nữ sinh con thứ 2 nghỉ thai sản 7 tháng

Quốc hội đã chính thức thông qua Luật Dân số với nhiều quy định mới liên quan đến truyền thông dân số, duy trì mức sinh thay thế, giảm mất cân bằng giới tính khi sinh, thích ứng với già hóa dân số và nâng cao chất lượng dân số.

Theo đó, để duy trì mức sinh thay thế, luật quy định nhiều chính sách đáng chú ý. Cụ thể, từ ngày 1/7/2026, lao động nữ sinh con thứ 2 được nghỉ thai sản 7 tháng, thay vì 6 tháng như hiện hành; lao động nam có vợ sinh con được nghỉ 10 ngày làm việc. Người có từ hai con đẻ trở lên được ưu tiên khi mua, thuê mua hoặc thuê nhà ở xã hội.