Sau mưa ngập, những nguy cơ sức khỏe nào cần đặc biệt lưu ý?

Sau mưa ngập, những nguy cơ sức khỏe cần cần đặc biệt lưu ý. Ảnh minh họa.

Nước ngập và bùn đất có thể trở thành nguồn lây nhiễm

Sau những đợt mưa lớn kéo dài, nước ngập thường hòa lẫn bùn đất, rác thải, nước thải và nhiều nguồn ô nhiễm khác. Khi người dân trực tiếp lội qua vùng ngập hoặc tham gia dọn dẹp nhà cửa, nguy cơ tiếp xúc với vi sinh vật gây bệnh có thể tăng lên.

Đáng lưu ý là các vi khuẩn tồn tại trong đất, nước hoặc chất thải của động vật có thể xâm nhập cơ thể thông qua các vết xước, vết thương trên da hoặc đường hô hấp.

Một trong những bệnh cần lưu ý là nhiễm Leptospira, thường liên quan đến nguồn nước hoặc bùn đất bị nhiễm nước tiểu của động vật, đặc biệt là chuột. Người bệnh có thể xuất hiện sốt, đau đầu, đau cơ, mệt mỏi; một số trường hợp nặng có thể ảnh hưởng đến gan, thận.

Whitmore cũng là bệnh nhiễm khuẩn có liên quan đến môi trường đất và nước. Vi khuẩn Burkholderia pseudomallei có thể xâm nhập qua vùng da bị tổn thương hoặc qua đường hô hấp. Biểu hiện bệnh khá đa dạng, từ tổn thương da, sốt kéo dài đến viêm phổi hoặc nhiễm khuẩn huyết.

Do đó, những người thường xuyên phải làm việc trong môi trường bùn đất, khu vực ngập nước hoặc tham gia vệ sinh sau lũ cần đặc biệt chú ý các biện pháp bảo vệ cá nhân.

Cẩn trọng với bệnh đường tiêu hóa

Một nguy cơ khác thường xuất hiện sau mưa ngập là các bệnh liên quan đến nước và thực phẩm bị ô nhiễm.

Nguồn nước sinh hoạt có thể bị ảnh hưởng bởi nước thải, chất thải sinh hoạt hoặc các tác nhân gây bệnh. Thực phẩm tiếp xúc trực tiếp với nước ngập cũng có thể không còn bảo đảm an toàn.

Các bệnh như tiêu chảy cấp, lỵ, thương hàn, tả và viêm gan A có thể liên quan đến điều kiện vệ sinh và nguồn nước không bảo đảm.

Người mắc bệnh thường có các biểu hiện như tiêu chảy, đau bụng, nôn hoặc sốt. Đặc biệt, mất nước là biến chứng cần được quan tâm, nhất là ở trẻ nhỏ, người cao tuổi và người đang có bệnh lý nền.

Khi có tình trạng tiêu chảy hoặc nôn nhiều, khát nước, khô môi, tiểu ít hoặc mệt lả, người bệnh cần được đánh giá y tế kịp thời.

Nước rút chưa phải là lúc có thể chủ quan với sốt xuất huyết

Một nghịch lý sau ngập lụt là khi nước bắt đầu rút, nguy cơ sốt xuất huyết tại một số khu vực có thể gia tăng.

Nước còn đọng trong các vật dụng như chai lọ, xô chậu, lốp xe, hộp đựng hoặc đồ phế thải có thể trở thành nơi muỗi truyền bệnh sinh sản. Vì vậy, việc vệ sinh môi trường cần được thực hiện ngay sau khi nước rút.

Người dân nên thu gom rác, loại bỏ các vật chứa nước không cần thiết, lật úp dụng cụ có khả năng đọng nước và đậy kín các dụng cụ chứa nước sinh hoạt.

Khi xuất hiện sốt, đặc biệt nếu kèm đau bụng, nôn nhiều, chảy máu bất thường, mệt lả hoặc các dấu hiệu khác đáng lo ngại, cần đến cơ sở y tế để được kiểm tra. Không nên tự ý truyền dịch hoặc sử dụng thuốc kéo dài khi chưa có hướng dẫn chuyên môn.

Viêm kết mạc, bệnh ngoài da cũng có thể xuất hiện

Tiếp xúc với nguồn nước không bảo đảm vệ sinh và dùng chung khăn, vật dụng cá nhân có thể làm tăng nguy cơ mắc viêm kết mạc cấp.

Người dân cần giữ vệ sinh tay, hạn chế đưa tay lên mắt và không sử dụng chung khăn mặt. Đặc biệt, không nên tự ý sử dụng các loại thuốc nhỏ mắt, nhất là thuốc có thành phần corticoid, nếu chưa được nhân viên y tế hướng dẫn.

Bên cạnh đó, việc ngâm chân tay trong nước bẩn trong thời gian dài có thể gây các bệnh ngoài da như nấm kẽ chân, viêm nang lông hoặc làm nhiễm trùng những vùng da đã bị tổn thương.

Các vết thương tiếp xúc với bùn đất và nước bẩn cần được làm sạch bằng nước sạch và xà phòng, sau đó che phủ phù hợp. Nếu vết thương sưng, nóng, đỏ, đau hoặc xuất hiện dịch bất thường, cần đến cơ sở y tế.

Với những vết thương sâu hoặc bị nhiễm bẩn, người dân cũng cần được đánh giá tình trạng tiêm chủng và nguy cơ uốn ván.

Môi trường ẩm ướt làm tăng nguy cơ bệnh hô hấp

Sau mưa lớn, độ ẩm cao, nhà cửa ẩm mốc và điều kiện sinh hoạt bị xáo trộn có thể tạo điều kiện cho các bệnh đường hô hấp gia tăng, nhất là ở trẻ em, người cao tuổi và người có sức khỏe yếu.

Các biểu hiện như ho, đau họng, sốt hoặc khó chịu đường hô hấp cần được theo dõi. Trường hợp sốt cao kéo dài, khó thở, đau ngực hoặc tình trạng sức khỏe xấu đi cần đến cơ sở y tế để được thăm khám.

Việc vệ sinh nhà cửa, làm khô các khu vực ẩm ướt và hạn chế tiếp xúc với nấm mốc cũng là những biện pháp cần thiết trong giai đoạn này.

Chủ động phòng bệnh từ những việc đơn giản

Theo các khuyến cáo y tế, người dân tại khu vực vừa trải qua mưa ngập có thể chủ động giảm nguy cơ bệnh tật bằng một số biện pháp thiết thực:

• Sử dụng nguồn nước an toàn cho ăn uống và chế biến thực phẩm; xử lý nguồn nước bị ảnh hưởng bởi ngập theo hướng dẫn của cơ quan y tế.
• Ăn chín, uống sôi, không sử dụng thực phẩm đã tiếp xúc với nước ngập hoặc có dấu hiệu hư hỏng.
• Hạn chế tiếp xúc trực tiếp với nước bẩn, sử dụng ủng, găng tay và bảo vệ các vết thương trên da khi phải dọn dẹp.
• Rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn, trước khi chế biến thức ăn và sau khi đi vệ sinh.
• Vệ sinh môi trường ngay khi nước rút, thu gom rác và loại bỏ các điểm có thể đọng nước để hạn chế muỗi sinh sản.
• Theo dõi sức khỏe sau khi tiếp xúc với nước ngập, đặc biệt khi xuất hiện sốt, tiêu chảy, nôn, khó thở hoặc các dấu hiệu nhiễm trùng.

Không chủ quan sau khi nước đã rút

Mưa ngập tạo ra một chuỗi nguy cơ sức khỏe kéo dài không chỉ trong thời gian nước dâng mà còn tiếp tục sau khi nước rút. Ô nhiễm nguồn nước, thực phẩm, bùn đất, côn trùng và môi trường ẩm ướt đều có thể tác động đến sức khỏe cộng đồng.

Vì vậy, vệ sinh môi trường, bảo đảm an toàn thực phẩm, bảo vệ da và theo dõi sức khỏe cần được xem là những việc làm ưu tiên trong giai đoạn hậu ngập.

Đặc biệt, khi có biểu hiện bất thường sau khi từng tiếp xúc với nước ngập hoặc bùn đất, người dân nên thông báo rõ tiền sử tiếp xúc này khi đi khám. Thông tin đó có thể giúp nhân viên y tế có thêm cơ sở để đánh giá nguy cơ và lựa chọn hướng xử trí phù hợp.