Sử dụng hợp lý vitamin để có cơ thể khỏe mạnh
![]() |
| Vitamin có vai trò vô cùng quan trọng với sức khỏe con người |
Có khoảng 30 loại Vitamin khác nhau chia làm 2 nhóm bao gồm nhóm tan trong nước có các Vitamin nhóm B, Vitamin C và nhóm tan trong dầu có Vitamin A, D, K, E.
Thật ra, cơ thể không tự tổng hợp được Vitamin mà phải đưa vào nhờ nguồn cung cấp từ thức ăn. Các rau xanh và quả có màu đỏ vàng chứa tiền Vitamin A. Vitamin A có trong gan, cá, sữa. Vitamin E có trong bột mì, hạnh nhân. Vitamin C có trong cam, chanh, bưởi, hành tây. Vitamin B1 có trong bột mì, thịt gà, nấm. Vitamin B9 có trong măng tây, rau xanh, gan, trứng,… Pho mát làm từ thịt dê, thịt cừu, sữa tươi, sữa đậu nành có chứa Vitamin B12.
Nguyên nhân thiếu Vitamin có thể do di truyền hoặc do môi trường, ngoài ra các yếu tố khác như nhu cầu sinh lý, môi trường địa lý cũng có thể gây thiếu Vitamin. Nguyên nhân di truyền là do cơ thể thiếu enzyme 1 alpha- hydroxylase hoặc do yếu tố nội sinh như tình trạng thiếu máu do thiếu Vitamin khi cơ thể có lượng Vitamin (Folate, Vitamin B12 và Vitamin C) thấp hơn bình thường dẫn đến thiếu các tế bào hồng cầu khỏe mạnh.
Nguyên nhân môi trường là do nguồn cung cấp từ thức ăn không đủ, các thực phẩm tinh chế, đóng hộp, chế biến không đúng cách. Việc nấu nướng làm mất tất cả các loại Vitamin như lạnh làm mất Vitamin B5, lò Viba làm mất Vitamin B9, B12, ánh sáng làm mất Vitamin B2, B9, B12,...
![]() |
| Thiếu vitamin khiến cơ thể không khỏe mạnh, suy nhược |
Những biểu hiện thiếu Vitamin bao gồm: Thiếu Vitamin A gây quáng gà, khô mắt; thiếu Vitamin D gây còi xương; thiếu Vitamin E gây thoái hóa thần kinh cơ; thiếu Vitamin K gây xuất huyết; thiếu Vitamin B1 gây tê phù; thiếu Vitamin PP gây sa sút trí tuệ, tiêu chảy, viêm da; thiếu Vitamin B9, B12 gây bệnh thiếu máu hồng cầu to, thiếu máu ác tính; thiếu Vitamin C gây thiếu máu, viêm lợi, rụng răng,… Về phương diện lâm sàng, người thiếu Vitamin có thể bị rối loạn hệ thần kinh với các biểu hiện như cáu gắt, mất ngủ, giảm khả năng lao động,... thậm chí rối loạn chuyển hóa trong cơ thể.
Khắc phục bằng cách cơ thể thiếu Vitamin nào bổ sung Vitamin đó. Cụ thể là người ăn chay cần bổ sung B12, D; người bị cắt dạ dày, hồi tràng bổ sung B12; người bệnh về mật, tụy bổ sung các Vitamin tan trong dầu như A, D, K, E; người nghiện rượu bổ sung Vitamin các loại nhất là B1; người lớn tuổi cần bổ sung Vitamin D và B9; người có thai cần bổ sung Vitamin các loại nhất là B9, B12; đối với trẻ sinh non cần bổ sung Vitamin D, E, K, B6, B9 và C; trẻ nhũ nhi phải bổ sung Vitamin D, A, K,…
Vai trò của Vitamin với sức khỏe và cảnh báo tình trạng bổ sung thừa
- Vitamin A có vai trò tạo sắc tố võng mạc, biệt hóa tế bào biểu mô, tham gia tái tạo xương, được chỉ định điều trị những bệnh về mắt, xương, da,... Tuy nhiên, liều cao có thể gây ngộ độc Vitamin A, ở trẻ em làm tăng áp lực nội sọ, đau xương, viêm da, viêm teo thần kinh thị giác, mù. Người lớn thừa Vitamin A gây đau đầu, rối loạn kinh nguyệt, suy gan, tăng Canxi máu, rối loạn tâm thần, thậm chí gây quái thai ở phụ nữ có thai.
- Vitamin B6 là coenzym trong chuyển hóa acid amin, tham gia vào quá trình tạo máu, tái tạo tổ chức biểu mô; đồng thời, tham gia chuyển hóa Tryptophan thành Serotonin, một chất quan trọng của hệ thần kinh. Việc dùng liều cao hoặc dùng kéo dài nhiều tháng sẽ dẫn đến viêm đa dây thần kinh, giảm sút trí nhớ, tăng men gan,...
- Vitamin B12 là coenzym tham gia tổng hợp acid Nucleic và Myelin nên có vai trò trong cấu tạo và hoạt động của hệ thần kinh, tạo máu, tái tạo nhu mô gan. Thừa Vitamin B12 (thường do tiêm liều cao) gây hoạt hóa hệ đông máu làm tăng đông máu gây tắc mạch.
![]() |
| Mỗi loại vitamin đều mang đến lợi ích khác nhau đối với sức khỏe con người |
- Vitamin C có vai trò tham gia cấu trúc của tổ chức liên kết, tổng hợp Catecholamin, trung hòa các gốc tự do, làm tăng sức đề kháng của cơ thể. Việc dùng Vitamin C liều cao có thể gây tan máu, nhất là ở những người thiếu men Glucose 6 photphat dehydrogenase, người đang có tăng sắt huyết thanh. Tình trạng trên cũng có thể làm tăng tạo gốc tự do, mất ngủ, kích động, sỏi thận, giảm tiết insulin, giảm thời gian đông máu,...
- Vitamin D có vai trò tái tạo xương, làm tăng hấp thu Canxi từ ruột và điều hòa mức Canxi máu. Thừa Vitamin D sẽ làm tăng Canxi máu, ở trẻ dưới 1 tuổi có thể gây kích thích, co giật, xương hóa sụn sớm. Với người lớn, liều cao gây chán ăn, nôn, tiêu chảy, rối loạn tâm thần.
- Vitamin E tham gia ngăn cản quá trình ôxy hóa lipid ở màng tế bào, chống ôxy hóa. Thừa Vitamin E gây rối loạn tiêu hóa, đau đầu, rối loạn thị giác, ức chế chức năng sinh dục, gây tổn thương thận.
Khi cơ thể không thiếu Vitamin thì không cần bổ sung bằng thuốc mà có thể dùng dưới dạng thức ăn. Nếu dùng thuốc, nên chọn đường uống trừ khi ống tiêu hóa không hấp thu được hoặc phải nuôi dưỡng ngoài đường tiêu hóa. Liều lượng Vitamin phải theo hướng dẫn của chuyên gia y tế trên từng đối tượng trẻ em, người lớn, phụ nữ có thai, trạng thái bệnh lý,...
Không nên dùng phức hợp thuốc nhiều loại Vitamin tan trong dầu, vì dễ gây tình trạng tích lũy Vitamin.
Những điều kiện để cơ thể tổng hợp được Vitamin tốt nhất
![]() |
| Cần lưu ý một số điều kiện để sử dụng vitamin tốt nhất |
- Vitamin D sinh ra khi cơ thể tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng mặt trời nên thời gian tắm nắng tốt nhất là từ 7 đến 10 giờ sáng.
- Vitamin A, D, K, E tan trong dầu nên khi nấu cần cho ít dầu mỡ.
- Các Vitamin bị phá hủy ở nhiệt độ cao nên khi chế biến không nấu nhừ quá.
- Vitamin C có nhiều trong rau nên chế biến rửa rau rồi mới cắt, ăn ngay khi chế biến, không lưu trữ quá lâu.
Phạm Thủy
https://suckhoeviet.org.vn
Tin liên quan
Bác sĩ lưu ý thói quen nguy hiểm dễ gây đột quỵ khi trời nắng nóng
07:07 | 26/04/2026 Tư vấn
Sản phẩm Smart A tiệm cận như thế nào với nghiên cứu Quốc tế
11:01 | 31/01/2026 Tin tức
Bộ Y tế thu hồi toàn quốc dược liệu Tang ký sinh vi phạm chất lượng do Công ty TNHH Đông Dược Dân Lợi nhập khẩu
11:32 | 18/12/2025 Tin tức
Cùng chuyên mục
Bác sĩ da liễu làm gì mỗi ngày để da không "kiệt sức" dưới nắng hè?
04:04 | 13/07/2026 Khỏe - Đẹp
Ngủ không dùng gối có thực sự tốt cho sức khỏe?
18:18 | 12/07/2026 Khỏe - Đẹp
Hành trình 9 năm vì một Việt Nam nhân ái: Cộng đồng VNV sơ kết hoạt động và vinh danh các tấm gương thiện nguyện tiêu biểu toàn quốc
23:00 | 11/07/2026 Sức khỏe tinh thần
Tập thể dục vào buổi tối có thực sự gây mất ngủ?
17:17 | 11/07/2026 Khỏe - Đẹp
Thoát vị đĩa đệm L3 L4: Khi nào cần phẫu thuật?
04:04 | 11/07/2026 Khỏe - Đẹp
Trường Trung cấp Bách Khoa Toàn Cầu ký kết hợp tác đào tạo ngành Chăm sóc sắc đẹp tại TP.HCM
16:07 | 10/07/2026 Khỏe - Đẹp
Các tin khác
Một thói quen hàng triệu người duy trì mỗi ngày đang bị khoa học đặt dấu hỏi
04:04 | 10/07/2026 Khỏe - Đẹp
Đừng để cô đơn trở thành “căn bệnh” của tuổi già
15:15 | 09/07/2026 Sức khỏe tinh thần
Tiêu cơ vân vì tập gym quá sức: Cảnh báo biến chứng nguy hiểm ở người trẻ
07:07 | 08/07/2026 Khỏe - Đẹp
Đau tim không chỉ hại tim mà còn "ăn mòn" não bộ
04:04 | 08/07/2026 Sức khỏe tinh thần
Chùa Lộc Dã phối hợp tổ chức chương trình mổ mắt miễn phí cho 1.000 bệnh nhân nghèo
22:09 | 07/07/2026 Sức khỏe
10 lợi ích sức khỏe nổi bật của rau mồng tơi
17:54 | 07/07/2026 Khỏe - Đẹp
6 sai lầm khi chăm sóc da dầu khiến da càng đổ dầu
17:36 | 07/07/2026 Khỏe - Đẹp
Nước mía: Lợi ích và những điều cần lưu ý khi sử dụng theo Đông y
17:21 | 07/07/2026 Khỏe - Đẹp
5 thay đổi bất ngờ của cơ thể khi ăn chuối xanh mỗi ngày
17:09 | 07/07/2026 Khỏe - Đẹp
9 lý do nên ăn thanh long thường xuyên
16:52 | 07/07/2026 Khỏe - Đẹp
Ban Đại diện phía Nam Hội Nam Y Việt Nam sơ kết công tác 6 tháng đầu năm 2026
3 ngày trước Hoạt động hội
Hội Nam Y Việt Nam: Đổi mới sáng tạo, khẳng định vị thế trên nền tảng y học cổ truyền và khoa học hiện đại
30-06-2026 11:37 Hoạt động hội
Ban Thiện nguyện phía Nam (Hội Nam y Việt Nam) tổ chức khám chữa bệnh y học cổ truyền và tặng quà cho 150 người dân tại xã Tân Tập
13-06-2026 23:36 Hoạt động hội
Chi hội Nam y tỉnh An Giang phối hợp Chùa Nam Thạnh Tự khám và cấp thuốc miễn phí cho nhân dân
10-06-2026 22:17 Hoạt động hội
Hội Nam Y Việt Nam: Chi hội Nam Y Văn phòng tổ chức kỳ họp thường kỳ- Kết nạp Hội viên mới và phổ cập tri thức dược liệu kháng khuẩn
23-05-2026 11:06 Hoạt động hội










