Trải nghiệm thực tế tại vườn ươm MS Nữ Hoàng ở Phú Thọ

Khu ươm mầm giống cây Sâm MS Nữ Hoàng

Vào lúc 8 giờ sáng ngày 28/8/2026, các đại biểu đã có mặt tại vườn ươm cây MS Nữ Hoàng HTX Dược liệu & Rau tại A. Toàn Phú Thọ, phường Xuân Hòa, tỉnh Phú Thọ để tham quan và trải nghiệm thực tế.

Khác với việc tiếp cận giống cây qua tài liệu hay những kết quả nghiên cứu, hoạt động tại vườn ươm giúp người tham dự trực tiếp quan sát cây giống, quá trình sinh trưởng cũng như tìm hiểu các công đoạn chăm sóc cây ở giai đoạn đầu.

Tại đây, những thông tin về MS Nữ Hoàng, đặc điểm của cây và định hướng phát triển vùng nguyên liệu cũng được giới thiệu tới người tham dự. Hoạt động tham quan vì vậy không chỉ mang tính trải nghiệm mà còn tạo thêm không gian trao đổi giữa những người tham gia về quá trình đưa một giống cây định hướng dược liệu từ nghiên cứu vào thực tế canh tác.

Trong những năm gần đây, phát triển cây dược liệu trong nước ngày càng được quan tâm, không chỉ nhằm khai thác tiềm năng bản địa mà còn hướng tới xây dựng những vùng nguyên liệu có khả năng truy xuất nguồn gốc, đáp ứng yêu cầu chế biến và phát triển sản phẩm. Trong xu hướng đó, cây MS Nữ Hoàng đang nhận được sự chú ý nhờ những kết quả bước đầu về thành phần hoạt chất cũng như khả năng phát triển thành nguyên liệu cho nhiều nhóm sản phẩm.

Từ quá trình nghiên cứu đến công bố lưu hành MS Nữ Hoàng được biết đến với các tên gọi như Sâm Nữ Hoàng, Nữ Hoàng Hồng Sâm. Tuy nhiên, xét về thực vật học, cây có tên khoa học Rumex crispus L., thuộc nhóm dương đề và không thuộc chi Panax như nhân sâm hay sâm Ngọc Linh. Theo thông tin được công bố, giống cây gắn với quá trình nghiên cứu, chọn tạo và phát triển của bà Võ Thị Ngọc cùng Công ty TNHH Lương thực MS Thiên Ngọc. Đơn đăng ký bảo hộ giống cây trồng đã được cơ quan chuyên môn chấp nhận từ năm 2022.

Cây Sâm MS Nữ Hoàng hơn 10 ngày tuổi

MS Nữ Hoàng có tên khoa học Rumex crispus L., còn được biết đến với tên gọi Sâm Nữ Hoàng hoặc Nữ Hoàng Hồng Sâm. Xét về phân loại thực vật, cây thuộc nhóm dương đề, không thuộc chi Panax như nhân sâm hay sâm Ngọc Linh. Giống cây gắn với quá trình nghiên cứu và phát triển của GS.TS Võ Thị Ngọc, hướng tới khai thác giá trị của cây theo hướng nguyên liệu dược liệu.

Từ nền tảng nghiên cứu ban đầu, MS Nữ Hoàng hiện đang bước sang một giai đoạn đáng chú ý hơn khi giống cây được đưa vào thực tế, gắn với hoạt động ươm giống, tổ chức vùng trồng và từng bước hoàn thiện quy trình sản xuất.

Vườn ươm tại Phú Thọ là một trong những không gian để quá trình này được triển khai thực tế, từ những cây giống ban đầu trước khi hướng tới các bước phát triển tiếp theo.

Cây Sâm MS Nữ Hoàng 25 ngày tuổi

Giá trị đáng chú ý từ nhiều bộ phận của cây

Một trong những đặc điểm tạo nên tiềm năng của MS Nữ Hoàng là khả năng nghiên cứu, khai thác nhiều bộ phận khác nhau của cây. Theo những kết quả phân tích đã được công bố, trong củ MS Nữ Hoàng ghi nhận sự hiện diện của một số nhóm hợp chất như saponin, polysaccharid, polyphenol và flavonoid. Phần lá cũng ghi nhận một số nhóm thành phần tương tự, qua đó mở ra hướng nghiên cứu sử dụng nguyên liệu không chỉ tập trung vào phần củ.

Điều này có ý nghĩa đối với định hướng phát triển cây dược liệu bởi giá trị của một giống cây không chỉ được nhìn nhận ở năng suất thu hoạch mà còn ở khả năng khai thác nguyên liệu và tạo thêm giá trị từ các bộ phận khác nhau.

Cây Sâm MS Nữ Hoàng Trổ Bông

Vườn ươm – điểm khởi đầu của vùng nguyên liệu

Đối với cây dược liệu, chất lượng của vùng nguyên liệu bắt đầu ngay từ cây giống. Việc lựa chọn nguồn giống, chăm sóc cây con và kiểm soát quá trình phát triển ở giai đoạn vườn ươm có ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng hình thành những vùng trồng ổn định sau này.

Hoạt động tham quan sáng 28/8 cũng cho thấy một góc nhìn thực tế hơn về MS Nữ Hoàng. Phía sau những thông tin về thành phần hay tiềm năng kinh tế là cả quá trình từ nhân giống, ươm cây, chăm sóc đến đưa cây ra vùng trồng.

TTND. GS. BS Ngô Minh Xuân, Chủ tịch hội đồng khoa học đào tạo trường đại học y dược Phạm Ngọc Thạch, nguyên Hiệu trưởng Nhà trường cùng các đại biểu tham quan trải nghiệm thực tế tại vườn ươm Cây MS Nữ Hoàng

Khi cây giống đạt yêu cầu và được đưa ra canh tác, các yếu tố về điều kiện đất đai, dinh dưỡng, quy trình chăm sóc, thời điểm thu hoạch và bảo quản tiếp tục quyết định chất lượng nguyên liệu.

Đây cũng là lý do việc phát triển MS Nữ Hoàng đang được định hướng gắn với chuẩn hóa vùng trồng và nhân lực kỹ thuật, thay vì chỉ mở rộng diện tích một cách đơn thuần.

Đại biểu tham dự trực tiếp quan sát, tìm hiểu đặc điểm của cây MS Nữ Hoàng tại vườn ươm.

Những cây MS Nữ Hoàng non mới nảy mầm đang chờ ngày chuyển ra vùng trồng

Từ vườn ươm đến câu chuyện phát triển chuỗi dược liệu

Hoạt động trải nghiệm tại vườn ươm sáng nay cũng là phần mở đầu cho chuỗi hoạt động liên quan đến MS Nữ Hoàng diễn ra tại Phú Thọ ngày 28/8. Sau hoạt động tham quan thực tế, các nội dung tiếp theo tập trung vào đào tạo kỹ thuật, phát triển vùng trồng, liên kết sản xuất và những vấn đề khoa học liên quan đến MS Nữ Hoàng. Qua đó, câu chuyện về giống cây không chỉ được nhìn nhận dưới góc độ nghiên cứu mà đang dần gắn với thực tế sản xuất.

Từ những cây giống tại vườn ươm đến vùng nguyên liệu là một quá trình cần thời gian và sự kiểm soát ở từng công đoạn. Đối với MS Nữ Hoàng, việc đưa giống cây vào thực tế và từng bước chuẩn hóa quá trình sản xuất sẽ là cơ sở quan trọng để tiếp tục đánh giá khả năng thích nghi, chất lượng nguyên liệu cũng như giá trị mà cây có thể mang lại.

Buổi tham quan, trải nghiệm tại vườn ươm sáng 28/8 mang ý nghĩa như một lát cắt thực tế trong hành trình phát triển MS Nữ Hoàng: từ nghiên cứu giống cây đến những cây giống hiện hữu tại vườn ươm và xa hơn là định hướng hình thành vùng nguyên liệu dược liệu có quy trình, có kiểm soát và gắn với giá trị lâu dài.