Xây dựng bản đồ y tế toàn quốc để điều phối chuyển giao kỹ thuật

Tiến sĩ, bác sĩ Hà Anh Đức, Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh, Bộ Y tế phát biểu. (Ảnh: LÊ HẢO)

Ngày 12/11, tại Hà Nội, Cục Quản lý Khám, chữa bệnh (Bộ Y tế) tổ chức Hội nghị tập huấn công tác chỉ đạo chuyên môn kỹ thuật, Đề án 1816 và Đề án phát triển mạng lưới bệnh viện vệ tinh năm 2026, với sự tham dự của lãnh đạo Sở Y tế, lãnh đạo các bệnh viện Trung ương và các bệnh viện tuyến dưới tham gia Đề án.

Phát biểu tại hội nghị, Tiến sĩ, bác sĩ Hà Anh Đức, Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh, Bộ Y tế nhấn mạnh, nâng cao chất lượng khám bệnh, chữa bệnh, phát triển năng lực chuyên môn của các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh và bảo đảm người dân được tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt của ngành Y tế.

Thực tế cho thấy, năng lực chuyên môn, nguồn nhân lực và khả năng triển khai kỹ thuật giữa các cơ sở khám, chữa bệnh còn có sự khác biệt. Người dân tại một số địa phương vẫn phải di chuyển xa để tiếp cận các dịch vụ kỹ thuật chuyên sâu. Do đó, tăng cường chỉ đạo chuyên môn kỹ thuật, đào tạo, chuyển giao kỹ thuật và hỗ trợ chuyên môn giữa các cơ sở khám, chữa bệnh có ý nghĩa quan trọng.

Trong bối cảnh triển khai Luật Khám bệnh, chữa bệnh năm 2023, hệ thống khám, chữa bệnh được tổ chức theo ba cấp chuyên môn kỹ thuật gồm cấp ban đầu, cấp cơ bản và cấp chuyên sâu. Điều này đòi hỏi công tác chỉ đạo chuyên môn kỹ thuật phải tiếp tục đổi mới theo hướng đồng bộ, liên tục, phù hợp với năng lực của từng cơ sở và nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân.

Theo Cục trưởng Hà Anh Đức, thời gian qua, lĩnh vực y tế nói chung và khám, chữa bệnh nói riêng có nhiều thay đổi lớn, từ hành lang pháp lý đến tổ chức hệ thống chính quyền địa phương. Việc chuyển từ phân tuyến chuyên môn kỹ thuật trước đây sang ba cấp chuyên môn kỹ thuật, cùng với việc tổ chức chính quyền địa phương theo mô hình hai cấp, bỏ cấp huyện và nâng cấp tuyến xã, đặt ra yêu cầu phải điều chỉnh phương thức chỉ đạo chuyên môn, chuyển giao kỹ thuật và tổ chức mạng lưới bệnh viện vệ tinh.

Bên cạnh đó, sự phát triển của công nghệ, y tế từ xa (telemedicine) và các hoạt động kết nối mạng lưới cũng tạo ra những điều kiện mới cho việc hỗ trợ chuyên môn giữa các cơ sở khám, chữa bệnh.

Từ thực tiễn triển khai, Cục trưởng Hà Anh Đức cho rằng công tác chỉ đạo tuyến, Đề án 1816 và Đề án Bệnh viện vệ tinh có bản chất chuyên môn tương đồng, đều hướng tới mục tiêu hỗ trợ tuyến dưới nâng cao năng lực khám, chữa bệnh. Vì vậy, cần nghiên cứu hợp nhất các nội dung này thành một đề án chung, có tính tổng thể và bao trùm hơn, thay vì triển khai thành nhiều đề án riêng biệt.

Theo ông Hà Anh Đức, năng lực chuyên môn giữa các cơ sở khám, chữa bệnh có sự khác biệt khách quan. Bệnh viện tuyến dưới không thể có đầy đủ năng lực chuyên môn kỹ thuật như các bệnh viện tuyến trên. Vì vậy, hệ thống cần có sự phân công chỉ đạo chuyên môn rõ ràng, xác định cụ thể trách nhiệm của cơ sở được giao nhiệm vụ hỗ trợ.

Khi bệnh viện tuyến dưới phát sinh ca bệnh khó, cơ sở được phân công phụ trách chuyên môn cần có trách nhiệm hướng dẫn, hỗ trợ trực tiếp hoặc thông qua hệ thống y tế từ xa. Trường hợp không thể xử lý bằng hình thức hỗ trợ chuyên môn từ xa, người bệnh cần được chuyển lên cơ sở có năng lực phù hợp.

Một vấn đề khác được Cục trưởng Hà Anh Đức chỉ ra là Bộ Y tế hiện chưa có đầy đủ số liệu thống kê để nắm bắt bức tranh tổng thể về tình hình chuyển tuyến. Cụ thể, chưa nắm rõ mỗi năm một bệnh viện tuyến tỉnh chuyển lên tuyến Trung ương bao nhiêu người bệnh, thuộc nhóm bệnh nào và nguyên nhân phải chuyển tuyến. Trong khi đó, các bệnh viện đều có dữ liệu liên quan, việc tổng hợp và xây dựng hệ thống thông tin chung vẫn cần được khắc phục.

Việc xây dựng cơ sở dữ liệu và bản đồ y tế toàn quốc vì vậy được đặt ra như một nhiệm vụ cần thiết, giúp cơ quan quản lý nắm rõ năng lực chuyên môn, mô hình bệnh tật và nhu cầu chuyển giao kỹ thuật của từng địa phương. Trên cơ sở đó, việc phân công hỗ trợ chuyên môn và lựa chọn các kỹ thuật chuyển giao sẽ sát với nhu cầu thực tế hơn.

Toàn cảnh hội thảo.

Giai đoạn 2020-2025, công tác chỉ đạo chuyên môn kỹ thuật đã đạt được nhiều kết quả cụ thể. Toàn ngành tổ chức 1.372 hoạt động đào tạo với 69.395 lượt cán bộ y tế được tập huấn; đào tạo tại chỗ cho 13.303 học viên và hỗ trợ 10.650 lượt đơn vị.

Đáng chú ý, 496 gói kỹ thuật với 3.253 kỹ thuật chuyên môn đã được chuyển giao; 2.410 lượt cán bộ y tế được cử đi luân phiên, tương đương 9.611 ngày công. Cùng với đó, 820 đoàn khảo sát thực địa được tổ chức và 1.108 buổi hội chẩn trực tuyến được thực hiện, góp phần kết nối đội ngũ chuyên gia với các cơ sở khám, chữa bệnh.

Những kết quả này cho thấy đào tạo nhân lực, chuyển giao kỹ thuật, hỗ trợ trực tiếp và hội chẩn từ xa là những giải pháp quan trọng để nâng cao năng lực điều trị tại chỗ. Tuy nhiên, yêu cầu trong giai đoạn tiếp theo không chỉ là tăng số lượng kỹ thuật được chuyển giao mà còn phải bảo đảm cơ sở tiếp nhận có đủ điều kiện triển khai và duy trì hiệu quả.

Song song với đổi mới công tác chỉ đạo chuyên môn kỹ thuật, phát triển mạng lưới bệnh viện vệ tinh tiếp tục là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao năng lực khám, chữa bệnh tại các địa phương.

Theo Đề án phát triển mạng lưới bệnh viện vệ tinh giai đoạn 2026–2030 được Bộ Y tế ban hành tại Quyết định số 1068/QĐ-BYT ngày 17/4/2026, mục tiêu đặt ra là phát triển bổ sung ít nhất 200 bệnh viện vệ tinh trên toàn quốc, bảo đảm phù hợp với điều kiện địa lý và nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân.

Theo mô hình này, bệnh viện hạt nhân, chủ yếu là các cơ sở cấp chuyên sâu, giữ vai trò đào tạo, chuyển giao kỹ thuật và giám sát chất lượng chuyên môn. Bệnh viện vệ tinh có trách nhiệm chuẩn bị nhân lực, cơ sở vật chất, tiếp nhận và duy trì hiệu quả các kỹ thuật được chuyển giao; đồng thời phối hợp tiếp nhận người bệnh từ tuyến trên chuyển về điều trị tiếp tục khi đủ điều kiện.

Đến năm 2030, Đề án đặt mục tiêu 100% bệnh viện vệ tinh phấn đấu tiếp nhận, triển khai thành thạo các gói kỹ thuật được chuyển giao; 100% nhân lực tham gia được đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn. Đáng chú ý, Đề án hướng tới giảm ít nhất 20% số lượt người bệnh phải chuyển lên cấp chuyên môn cao hơn hoặc cùng cấp đối với các nhóm bệnh đã được chuyển giao kỹ thuật.

Để đạt được các mục tiêu này, bên cạnh đào tạo và chuyển giao kỹ thuật, các bệnh viện hạt nhân và bệnh viện vệ tinh hướng tới triển khai hệ thống kết nối hỗ trợ chuyên môn từ xa, đào tạo trực tuyến, hội chẩn liên cấp và ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý chất lượng.

Yêu cầu đặt ra trong giai đoạn 2026–2030 là bảo đảm các kỹ thuật sau chuyển giao có thể được duy trì, vận hành an toàn và hiệu quả tại cơ sở tiếp nhận. Việc đánh giá không chỉ căn cứ vào số lượng kỹ thuật được chuyển giao mà cần chú trọng năng lực điều trị tại chỗ, tỷ lệ giảm chuyển viện và mức độ hài lòng của người bệnh.