Bàn giải pháp nâng cao hiệu quả công tác khám bệnh, chữa bệnh bằng y, dược cổ truyền

Quang cảnh hội nghị.

Ngày 29/5, Bộ Y tế tổ chức hội nghị nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế (BHYT) lĩnh vực y, dược cổ truyền với sự tham gia của đông đảo chuyên gia, nhà khoa học, lãnh đạo nhiều bệnh viện chuyên ngành y học cổ truyền trong cả nước.

Thứ trưởng Thường trực Y tế Vũ Mạnh Hà cho biết: Thời gian qua, Đảng, Nhà nước đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách quan trọng nhằm phát triển lĩnh vực y, dược cổ truyền, đặc biệt là Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá trong công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân; Chỉ thị số 25/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về đẩy mạnh phát triển nền y học cổ truyền Việt Nam trong giai đoạn mới... Các chính sách này đều yêu cầu phát huy tiềm năng, thế mạnh của y học cổ truyền; tăng cường quản lý nhà nước; nâng cao năng lực hệ thống; kết hợp y học cổ truyền với y học hiện đại trong đào tạo, phòng bệnh và khám, chữa bệnh; nâng cao chất lượng thuốc cổ truyền, dược liệu và thúc đẩy phổ biến các giá trị y học cổ truyền đến cộng đồng...

Thứ trưởng Thường trực Y tế Vũ Mạnh Hà phát biểu tại hội nghị.

Tại buổi làm việc với Đảng ủy Bộ Y tế và các cơ quan liên quan ngày 20/5/2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã yêu cầu chuyển mạnh từ tư duy chữa bệnh sang chăm sóc sức khỏe toàn diện; phát huy vai trò của y học cổ truyền trong phòng bệnh, phục hồi chức năng, chăm sóc người cao tuổi và đưa y học cổ truyền thực sự về với cộng đồng.

Đây là định hướng có ý nghĩa chiến lược đối với sự phát triển y học cổ truyền trong giai đoạn mới, vừa bảo tồn và phát huy giá trị truyền thống, vừa thúc đẩy nghiên cứu, chuẩn hóa, hiện đại hóa và nâng cao giá trị y dược cổ truyền. Đây cũng là cơ sở quan trọng để ngành y tế tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách bảo hiểm y tế, phát triển y học cổ truyền tại y tế cơ sở và đẩy mạnh kết hợp y học cổ truyền với y học hiện đại một cách thực chất, hiệu quả.

Thứ trưởng Y tế đề nghị đánh giá toàn diện thực trạng hệ thống và công tác tổ chức khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế trong lĩnh vực y, dược cổ truyền; làm rõ những kết quả đạt được, khó khăn, vướng mắc và yêu cầu đặt ra trong giai đoạn hiện nay. Cùng đó, đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng chuyên môn, chất lượng phục vụ và hiệu quả sử dụng Quỹ Bảo hiểm y tế đối với khám bệnh, chữa bệnh y học cổ truyền; tăng cường kết hợp y học cổ truyền với y học hiện đại, bảo đảm người bệnh được tiếp cận dịch vụ an toàn, hiệu quả và thuận lợi hơn.

Lãnh đạo Bộ Y tế thăm người bệnh đang điều trị nội trú tại Viện Y học cổ truyền Quân đội.

Lãnh đạo Bộ Y tế cũng đề nghị các đơn vị nghiên cứu, đề xuất hoàn thiện cơ chế khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế trong lĩnh vực y học cổ truyền, nhất là cơ chế đăng ký khám bệnh, chữa bệnh ban đầu tại các cơ sở y học cổ truyền phù hợp năng lực chuyên môn và nhu cầu thực tiễn. Đồng thời, xây dựng danh mục bệnh, nhóm bệnh được tiếp cận cơ sở chuyên sâu bảo đảm khoa học và quyền lợi người bệnh.

Bên cạnh đó, rà soát, cập nhật các quy định về dịch vụ kỹ thuật, thuốc y học cổ truyền và cơ chế thanh toán bảo hiểm y tế theo hướng khoa học, khả thi, kịp thời, bảo đảm cân đối Quỹ bảo hiểm y tế và đáp ứng yêu cầu phát triển y, dược cổ truyền. Đồng thời, đổi mới chính sách bảo hiểm y tế đối với y học cổ truyền gắn với xu hướng chuyển mạnh sang phòng bệnh, chăm sóc sức khỏe từ sớm, từ xa; tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số và liên thông dữ liệu…

Theo báo cáo của Bộ Y tế, mạng lưới khám, chữa bệnh y học cổ truyền từng bước được củng cố. Hiện nay, cả nước có năm bệnh viện y học cổ truyền trực thuộc Bộ và các bộ, ngành; 61 bệnh viện y học cổ truyền tuyến tỉnh và 10 bệnh viện y học cổ truyền tư nhân. Năm 2025, tỷ lệ khám, chữa bệnh y học cổ truyền đạt khoảng 3,3% tổng số lượt khám, chữa bệnh, tương đương khoảng 7 triệu lượt khám. Chính sách bảo hiểm y tế đối với lĩnh vực y, dược cổ truyền từng bước được hoàn thiện. Danh mục thanh toán bảo hiểm y tế hiện bao gồm 229 thuốc đông y, thuốc từ dược liệu và 349 vị thuốc cổ truyền…

Thạc sĩ Trần Thị Trang, Vụ trưởng Vụ Bảo hiểm y tế (Bộ Y tế).

Thạc sĩ Trần Thị Trang, Vụ trưởng Vụ Bảo hiểm y tế (Bộ Y tế), cho biết, về chính sách bảo hiểm y tế liên quan đến thuốc y học cổ truyền, tại quyết định 1893/QĐ-TTg ngày 25/12/2019 của Thủ tướng Chính phủ ban hành Chương trình phát triển y, dược cổ truyền, kết hợp y, dược cổ truyền với y, dược hiện đại đến năm 2030 đã đặt ra mục tiêu: Tăng tỷ lệ chi trả thuốc dược liệu, thuốc cổ truyền trong cơ sở khám chữa bệnh từ quỹ bảo hiểm y tế trong tổng số chi phí cho thuốc: Đến năm 2025 tối thiểu là 20% và đến năm 2030 là 30%; Chi phí sử dụng dược liệu sẵn có tại địa phương trong chữa bệnh tối thiểu là 5% trong tổng số chi phí thuốc dược liệu, thuốc cổ truyền.

Tuy nhiên, trong cơ cấu chi từ quỹ bảo hiểm y tế thì tỷ trọng chi cho thuốc y học cổ truyền mới chỉ đạt 5,42% tương đương hơn 3.100 tỷ đồng. Đây là con số hết sức khiêm tốn trong khi Việt Nam có nguồn dược liệu hết sức phong phú. Hiện nay, nhiều công ty có bài thuốc dược liệu mới, có bài thuốc được nghiên cứu thử nghiệm lâm sàng bài bản. Vì thế, không có chuyện thuốc giá rẻ mà cần có chính sách chi trả hợp lý.

Bên cạnh đó, chất lượng và khả năng tiếp cận dịch vụ còn chênh lệch giữa các tuyến, các vùng miền; nhân lực và năng lực nghiên cứu, sản xuất dược liệu chưa tương xứng với tiềm năng.

Chính vì vậy, cần phải đặt y học cổ truyền ở vị trí vốn có, đồng thời thúc đẩy xu hướng kết hợp giữa y học cổ truyền và y học hiện đại.