“Bát đoạn cẩm” – bài tập dưỡng sinh phục hồi sức khỏe, tăng cường sinh lực, phòng bệnh tật

Ở Việt Nam phương pháp dưỡng sinh đã có truyền thống từ lâu đời, được nhiều danh y nghiên cứu, phát triển như Tuệ Tĩnh (thế kỷ XIV), Hoàng Đôn Hòa (thế kỷ XVI), Đào Công Chính (thế kỷ XVII), Lê Hữu Trác (thế kỷ XVIII) đã góp phần làm cho phương pháp dưỡng sinh từ chỗ thiên về dưỡng sinh cá nhân trở thành một phương pháp y học dự phòng toàn diện.

Dưỡng sinh là một phương pháp của y học cổ truyền đã được trải nghiệm qua hàng trăm năm, nhằm giúp cho con người phục hồi, tăng cường sức khỏe phòng bệnh tật.

Với phương châm phòng bệnh hơn chữa bệnh, biến quá trình chữa bệnh thành quá trình tự chữa bệnh, trong nhiều năm trở lại đây phong trào tập luyện dưỡng sinh đã được áp dụng phổ biến trong nhân dân, trong các khoa dưỡng sinh của bệnh viện.

Qua quá trình tìm hiểu và sưu tầm, chúng tôi nhận thấy “Bát đoạn cẩm”, một bài tập khí công của phái Thiếu Lâm đã có từ hơn 1.000 năm nay ở Trung Quốc, có động tác dễ tập, có cách thở đơn giản và đi theo trường phái dưỡng sinh trường thọ. Bài tập không có tác dụng phụ, dễ truyền bá cho đông đảo quần chúng (ngoài ngành võ thuật) để luyện tập an toàn và đạt hiệu quả cao trong việc bảo vệ sức khỏe.

Chính vì vậy, từ tháng 1 năm 2015, các đoàn viên trong Chi đoàn thanh niên Khoa Vật lý trị liệu – Phục hồi chức năng đã tích cực tập luyện và giới thiệu thành công bài tập dưỡng sinh “Bát đoạn cẩm”.

Nội dung bài tập dưỡng sinh “Bát đoạn cẩm” gồm 8 thế tập luyện, được ví như là 8 đoạn vải gấm và được mô tả như sau:
1. Lưỡng thủ kình thiên lý Tam tiêu (Hai tay chống trời điều lý cả vùng Tam tiêu)
Tác dụng: Chủ yếu luyện thông kinh Tam tiêu, có tác dụng giúp ăn ngon, ngủ yên, trí tuệ minh mẫn, cơ thể cường tráng, mọi suy yếu sinh lý – sinh dục được điều chỉnh. (Thượng tiêu: Não, hệ tuần hoàn – hô hấp; Trung tiêu: Hệ tiêu hóa; Hạ tiêu: Hệ tiết niệu – sinh dục).

2. Tả hữu khai cung tựa xạ điêu (Tay trái, phải dương ra như bắn cung)
Tác dụng: Làm mạnh 2 cánh tay, cứng cáp đôi chân. Thông kinh Đại trường gồm 20 huyệt từ đầu ngón tay trỏ tới cánh mũi; Trị táo bón, tê bại, phong thấp nhức gân, khớp xương; liệt nhẹ nửa người.

3. Điều lý tỳ vị đơn cử thủ (Điều hòa tỳ vị một tay đẩy lên)
Tác dụng: Dùng luyện khí, lưu thông 2 kinh Tỳ – Vị. Giúp ăn ngon, ngủ được, mau đói, đại tiểu tiện thông suốt.

4. Ngũ lao thất thương, vọng hậu tiều (Liếc nhìn phía sau, xua đi hao mòn sức khỏe)
Tác dụng: Chủ luyện hệ thần kinh. Đưa máu đầy đủ lên não.

5. Dao đầu bài vĩ khứ tâm hỏa (Lắc đầu vẫy đuôi xua hết tính nóng nảy)
Tác dụng: Làm tăng lượng máu lưu thông, mất tính nóng nảy vì thiếu máu.

6. Lưỡng thủ phang túc cố thận eo (Hai tay vuốt chân, bền thận, giữ eo)
Tác dụng: Lưu thông mạch nhâm – đốc và kinh thận. Giúp gân cốt mềm mại, dẻo dai, tủy sống được săn sóc, tinh thần vui vẻ sảng khoái. Bổ thận tráng dương.

7. Toàn quyền nộ mục tăng khí lực (Nắm tay, trợn mắt tăng khí lực)
Tác dụng: Làm tăng khí lực do tay chân và thân eo liên lạc với nhau.

8. Bối hậu thất điên bách bệnh tiêu (Phía sau giậm gót bảy lần trăm bệnh tiêu tan)
Tác dụng: Kích thích quan trọng 2 kinh Nhâm và Đốc, tăng sinh lực. Có tác dụng hồi sức, thân thể cường tráng.

Các đoàn viên thanh niên hiện đang tiếp tục chủ trì thực hiện bài tập này tại Khoa C6 vào sáng thứ 3 hàng tuần.

Các buổi giới thiệu bài tập dưỡng sinh nói riêng và các bài tập khác nhằm nâng cao sức khỏe cộng đồng của Khoa Vật lý trị liệu – Phục hồi chức năng đã góp phần nâng cao sức khỏe và thu hút được sự quan tâm của đông đảo bệnh nhân và người nhà bệnh nhân trong thời gian đến điều trị. Đó là động lực thúc đẩy Khoa tiếp tục tìm tòi xây dựng thêm các bài tập mới để thực hiện tốt hơn nữa nhiệm vụ chăm sóc sức khỏe cho nhân dân./.

Ảnh minh họa: Kỹ thuật viên Khoa Vật lý trị liệu – Phục hồi chức năng, Bệnh viện TƯQĐ 108 đang hướng dẫn bài tập dưỡng sinh “Bát đoạn cẩm”.

BS. Bùi Thị Hồng Thúy
Khoa Vật lý trị liệu Phục hồi chức năng – Bệnh viện TƯQĐ 108

Cùng chuyên mục

Phát triển Y học cổ truyền Việt Nam trong thế kỷ XXI

Phát triển Y học cổ truyền Việt Nam trong thế kỷ XXI

Tạp chí Sức khoẻ Việt trân trọng giới thiệu bài viết "Phát triển Y học cổ truyền Việt Nam trong thế kỷ XXI" của TTND. GS. TS Trương Việt Bình - Chủ tịch Hội Nam Y Việt Nam.
Chăm sóc chủ động – Chìa khóa cho một đời sống cân bằng

Chăm sóc chủ động – Chìa khóa cho một đời sống cân bằng

(SKV) - Có một sự thật giản dị nhưng không phải ai cũng kịp nhận ra: cơ thể luôn thì thầm trước khi buộc phải “lên tiếng” bằng bệnh tật. Đó có thể là những cơn mệt mỏi thoáng qua, vài đêm ngủ chập chờn, cảm giác căng thẳng kéo dài hay những rối loạn nhẹ trong sinh hoạt thường ngày. Mỗi tín hiệu ấy là một lời nhắc nhở rằng chúng ta đã sống quá nhanh, quá vội mà quên lắng nghe chính mình.
Chủ động bảo vệ sức khỏe cộng đồng và người lao động trong mùa lạnh

Chủ động bảo vệ sức khỏe cộng đồng và người lao động trong mùa lạnh

Khi các đợt không khí lạnh tăng cường, thời tiết chuyển sang rét đậm, rét hại, sức khỏe của người dân và người lao động lại đứng trước nhiều nguy cơ bị đe dọa. Nhiệt độ xuống thấp, gió lạnh kéo dài, độ ẩm cao và tình trạng thiếu ánh nắng mặt trời không chỉ gây ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho nhiều loại bệnh phát sinh, đặc biệt là các bệnh đường hô hấp và bệnh mạn tính.
Thuốc lý khí trong y học cổ truyền: Cơ sở lý luận, phân loại và giá trị ứng dụng lâm sàng

Thuốc lý khí trong y học cổ truyền: Cơ sở lý luận, phân loại và giá trị ứng dụng lâm sàng

(SKV) - Trong Y học cổ truyền, khí là nền tảng của mọi hoạt động sinh lý và bệnh lý của cơ thể. Sự vận hành bình thường của khí bảo đảm cho tạng phủ hoạt động hài hòa, khí huyết lưu thông thông suốt. Ngược lại, rối loạn khí – đặc biệt là khí trệ – là nguyên nhân phổ biến gây nên các bệnh lý ở hệ tiêu hóa, hô hấp, phụ khoa và rối loạn cảm xúc. Thuốc lý khí, mà trọng tâm là nhóm thuốc hành khí, được sử dụng nhằm điều hòa khí cơ, giải uất, giáng nghịch và giảm đau. Bài viết hệ thống hóa cơ sở lý luận về khí, phân loại thuốc lý khí, phân tích cơ chế tác dụng theo Y học cổ truyền và Y học hiện đại, đồng thời làm rõ đặc điểm dược tính và ứng dụng lâm sàng của một số vị thuốc hành khí thường dùng.
Thuốc lý huyết trong y học cổ truyền

Thuốc lý huyết trong y học cổ truyền

(SKV) - Trong Y học cổ truyền, huyết là một dạng vật chất cơ bản của cơ thể, có nguồn gốc từ sự vận hóa của các tạng phủ. Cụ thể, Tỳ có chức năng vận hóa tinh vi của thức ăn, tạo thành nguồn sinh huyết; dinh khí lưu hành trong mạch, kết hợp và hóa sinh thành huyết; đồng thời Tinh được tàng trữ ở Thận, sinh tủy và tham gia vào quá trình hóa sinh huyết. Nhờ đó, huyết được sinh ra và nuôi dưỡng toàn thân, đảm bảo các hoạt động sinh lý bình thường của cơ thể.
Thuốc trừ Đàm chữa ho trong Y học cổ truyền

Thuốc trừ Đàm chữa ho trong Y học cổ truyền

(SKV) - Thuốc trừ đàm chữa ho (trong Đông y) là nhóm thuốc có tác dụng làm tiêu, hóa hoặc tống xuất đàm ra khỏi đường hô hấp, từ đó giúp giảm ho, thông khí phế và cải thiện các triệu chứng bệnh lý đường hô hấp.

Các tin khác

Thuốc tả hạ trong Đông dược

Thuốc tả hạ trong Đông dược

(SKV) - Thuốc tả hạ là nhóm thuốc trong Đông y dùng để làm thông đại tiện, dẫn tích trệ, chữa các chứng táo bón, tả hỏa, giải độc, chữa ứ huyết, bế kinh và các cơn đau bụng do giun.
Chớm Đông Dưỡng Khí – Một Chén Trà, Ấm Cả Mùa Lạnh

Chớm Đông Dưỡng Khí – Một Chén Trà, Ấm Cả Mùa Lạnh

Mỗi năm, khi những cơn gió đầu đông khẽ lùa qua mái hiên, cũng là lúc dương khí trong cơ thể con người bắt đầu co lại, nhường chỗ cho sự tĩnh lặng của âm khí. Trời lạnh dần lên, phổi và thận – hai tạng gánh chịu trực tiếp hơi lạnh của tiết trời – trở thành nơi cần được chăm sóc nhất.
Kết hợp đông - tây y trong điều trị hội chứng kiệt sức nghề nghiệp

Kết hợp đông - tây y trong điều trị hội chứng kiệt sức nghề nghiệp

Burnout hay hội chứng kiệt sức nghề nghiệp đang trở thành một vấn đề sức khỏe đáng lo ngại trong xã hội hiện đại. Tình trạng này không chỉ làm giảm hiệu suất công việc mà còn gây tổn hại nghiêm trọng đến sức khỏe thể chất và tinh thần.
Tác động của truyền thông số trong việc nâng cao nhận thức và hành vi của giới trẻ đối với võ thuật cổ truyền Việt Nam trong bối cảnh hiện đại

Tác động của truyền thông số trong việc nâng cao nhận thức và hành vi của giới trẻ đối với võ thuật cổ truyền Việt Nam trong bối cảnh hiện đại

Những năm gần đây, phong trào thể dục, thể thao (TDTT) quần đã có những bước phát triển, thu hút nhiều đối tượng tham gia ở nhiều bộ môn khác nhau. Trong đó, các môn Võ thuật cổ truyền đã dần trở thành môn thể thao được nhiều người yêu thích, tham gia tập luyện. Qua đó, không chỉ giúp người dân tăng cường bảo vệ và nâng cao sức khỏe mà còn góp phần hưởng ứng cuộc vận động “Toàn dân rèn luyện thân thể theo gương Bác Hồ vĩ đại.
Bệnh xơ gan

Bệnh xơ gan

Xơ gan là bệnh lý chỉ tình trạng xơ hóa và chết dần của các tế bào gan dẫn đến suy giảm chức năng hoạt động của cơ quan này. Bệnh xơ gan trong Đông y được xếp vào nhóm các chứng hoàng đản, tích tụ hay hiếp thống. Căn bệnh này được chia làm nhiều thể với đặc điểm và phương pháp điều trị khác nhau.
Bí quyết dưỡng sinh mùa đông theo Y học cổ truyền

Bí quyết dưỡng sinh mùa đông theo Y học cổ truyền

Mùa đông, dương khí trời đất suy yếu, thực vật tự tàng (thu mình), động vật chìm vào giấc ngủ đông. Cơ thể người cần dưỡng sinh đúng, bổ sung dinh dưỡng, tăng cường thể lực… để tránh tổn thương, giúp cơ thể tương thích với tự nhiên. Dưới đây là những bí quyết dưỡng sinh vào mùa đông giúp nhân thể đạt đến âm dương cân bằng, sức khỏe dẻo dai.
Tác hại của rượu bia ảnh hưởng đến sức khoẻ con người

Tác hại của rượu bia ảnh hưởng đến sức khoẻ con người

Tiêu thụ rượu quá mức là một vấn đề nghiêm trọng trong việc bảo vệ sức khỏe. Ngoài những tác hại dễ nhận thấy sau khi uống như: đau đầu, buồn nôn, chóng mặt, mệt mỏi, chất cồn trong rượu bia còn ảnh hưởng đến nhiều cơ quan trong cơ thể, gây ra nhiều tác hại cho cơ thể.
Bí quyết dưỡng sinh bốn mùa theo Y học cổ truyền

Bí quyết dưỡng sinh bốn mùa theo Y học cổ truyền

Dưỡng sinh Y học cổ truyền (YHCT) nhấn mạnh vào: “thuận theo bốn mùa”. Căn cứ theo biến hoá khí hậu trước mắt mà điều hoà thân tâm, khiến cho nhân thể đạt đến âm dương cân bằng, sức khỏe dẻo dai.
Nghệ có thể có khả năng gây hại cho sức khỏe của gan, nếu dùng sai cách

Nghệ có thể có khả năng gây hại cho sức khỏe của gan, nếu dùng sai cách

SKV – Nghệ là một loại gia vị thơm ngon được sử dụng trong nhiều loại cà ri, súp, các món thịt, và thậm chí cả món cà phê sữa vàng thời thượng.
Chuyên gia chỉ cách phát hiện trẻ mắc viêm phổi sớm nhất tại nhà

Chuyên gia chỉ cách phát hiện trẻ mắc viêm phổi sớm nhất tại nhà

SKV – Viêm phổi là bệnh thường gặp ở trẻ đặc biệt là trong thời gian giao mùa. Nếu phát hiện muộn và không được điều trị kịp thời trẻ có thể gặp các biến chứng như tràn dịch màng phổi, tràn khí màng phổi, áp xe phổi… thậm chí tử vong.
Xem thêm
​Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác: Pho sử sống của Y đức và Khát vọng tự chủ Y học dân tộc

​Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác: Pho sử sống của Y đức và Khát vọng tự chủ Y học dân tộc

Trong tiết xuân của ngày rằm tháng Giêng năm Bính Ngọ, ngành Y tế Việt Nam lại cùng hướng về Y Miếu (Hà Nội) và mảnh đất Liêu Xá (Hưng Yên) để tưởng niệm 235 năm ngày mất của Đại danh y Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác. Sự kiện không chỉ là nghi thức tâm linh, mà còn là dịp để nhìn lại giá trị xuyên thời đại của một hệ thống tư tưởng y học đồ sộ.
Khai Xuân Hội tụ: Liên minh các Hội Y tế và Công ty CP Ao Vua hướng về cội nguồn Tản Viên Sơn

Khai Xuân Hội tụ: Liên minh các Hội Y tế và Công ty CP Ao Vua hướng về cội nguồn Tản Viên Sơn

[Ba Vì, ngày 28/02/2026] – Trong tiết trời xuân ấm áp và linh thiêng của vùng đất Ba Vì, một sự kiện gặp gỡ đầy ý nghĩa đã diễn ra, đánh dấu sự gắn kết bền chặt giữa các tổ chức xã hội - nghề nghiệp và doanh nghiệp vì sự nghiệp chăm sóc sức khỏe Nhân dân.
Hội Nam Y Việt Nam Khai xuân Bính Ngọ- Kỷ niệm 71 năm Ngày Thầy thuốc Việt Nam (27/2/1955- 27/2/2026)

Hội Nam Y Việt Nam Khai xuân Bính Ngọ- Kỷ niệm 71 năm Ngày Thầy thuốc Việt Nam (27/2/1955- 27/2/2026)

Trong không khí hân hoan của những ngày đầu xuân Bính Ngọ 2026, Hội Nam Y Việt Nam đã long trọng tổ chức Buổi lễ Khai xuân và Kỷ niệm 71 năm Ngày Thầy thuốc Việt Nam (27/02/1955 – 27/02/2026). Đây là dịp để các thế hệ thầy thuốc nhìn lại chặng đường vẻ vang, đồng thời thắp sáng tinh thần “Nam dược trị Nam nhân”.
Lan tỏa tinh thần y đức và phát huy giá trị thuốc Nam

Lan tỏa tinh thần y đức và phát huy giá trị thuốc Nam

Nhân dịp kỷ niệm 71 năm Ngày Thầy thuốc Việt Nam (27/2/1955 – 27/2/2026) và khai Xuân năm Bính Ngọ, Chi hội Nam y Thái Nguyên đã long trọng tổ chức buổi gặp mặt đầu Xuân dành cho các hội viên là thầy thuốc, y sĩ, lương y và những người làm công tác chăm sóc sức khỏe cộng đồng, tại Văn phòng Chi hội.
Hội Nam Y Việt Nam và Công ty CP Tập đoàn Ao Vua trao tặng 300 suất quà tết tại Cẩm Thủy- Thanh Hóa

Hội Nam Y Việt Nam và Công ty CP Tập đoàn Ao Vua trao tặng 300 suất quà tết tại Cẩm Thủy- Thanh Hóa

Sáng ngày 3/2/2026, tại trụ sở UBND xã Cẩm Thủy, tỉnh Thanh Hóa, Hội Nam Y Việt Nam phối hợp cùng Công ty CP Tập đoàn Ao Vua đã tổ chức chương trình trao tặng quà Tết cho các hộ gia đình có hoàn cảnh khó khăn và gia đình chính sách trên địa bàn.
Phiên bản di động