“Bát đoạn cẩm” – bài tập dưỡng sinh phục hồi sức khỏe, tăng cường sinh lực, phòng bệnh tật

Ở Việt Nam phương pháp dưỡng sinh đã có truyền thống từ lâu đời, được nhiều danh y nghiên cứu, phát triển như Tuệ Tĩnh (thế kỷ XIV), Hoàng Đôn Hòa (thế kỷ XVI), Đào Công Chính (thế kỷ XVII), Lê Hữu Trác (thế kỷ XVIII) đã góp phần làm cho phương pháp dưỡng sinh từ chỗ thiên về dưỡng sinh cá nhân trở thành một phương pháp y học dự phòng toàn diện.

Dưỡng sinh là một phương pháp của y học cổ truyền đã được trải nghiệm qua hàng trăm năm, nhằm giúp cho con người phục hồi, tăng cường sức khỏe phòng bệnh tật.

Với phương châm phòng bệnh hơn chữa bệnh, biến quá trình chữa bệnh thành quá trình tự chữa bệnh, trong nhiều năm trở lại đây phong trào tập luyện dưỡng sinh đã được áp dụng phổ biến trong nhân dân, trong các khoa dưỡng sinh của bệnh viện.

Qua quá trình tìm hiểu và sưu tầm, chúng tôi nhận thấy “Bát đoạn cẩm”, một bài tập khí công của phái Thiếu Lâm đã có từ hơn 1.000 năm nay ở Trung Quốc, có động tác dễ tập, có cách thở đơn giản và đi theo trường phái dưỡng sinh trường thọ. Bài tập không có tác dụng phụ, dễ truyền bá cho đông đảo quần chúng (ngoài ngành võ thuật) để luyện tập an toàn và đạt hiệu quả cao trong việc bảo vệ sức khỏe.

Chính vì vậy, từ tháng 1 năm 2015, các đoàn viên trong Chi đoàn thanh niên Khoa Vật lý trị liệu – Phục hồi chức năng đã tích cực tập luyện và giới thiệu thành công bài tập dưỡng sinh “Bát đoạn cẩm”.

Nội dung bài tập dưỡng sinh “Bát đoạn cẩm” gồm 8 thế tập luyện, được ví như là 8 đoạn vải gấm và được mô tả như sau:
1. Lưỡng thủ kình thiên lý Tam tiêu (Hai tay chống trời điều lý cả vùng Tam tiêu)
Tác dụng: Chủ yếu luyện thông kinh Tam tiêu, có tác dụng giúp ăn ngon, ngủ yên, trí tuệ minh mẫn, cơ thể cường tráng, mọi suy yếu sinh lý – sinh dục được điều chỉnh. (Thượng tiêu: Não, hệ tuần hoàn – hô hấp; Trung tiêu: Hệ tiêu hóa; Hạ tiêu: Hệ tiết niệu – sinh dục).

2. Tả hữu khai cung tựa xạ điêu (Tay trái, phải dương ra như bắn cung)
Tác dụng: Làm mạnh 2 cánh tay, cứng cáp đôi chân. Thông kinh Đại trường gồm 20 huyệt từ đầu ngón tay trỏ tới cánh mũi; Trị táo bón, tê bại, phong thấp nhức gân, khớp xương; liệt nhẹ nửa người.

3. Điều lý tỳ vị đơn cử thủ (Điều hòa tỳ vị một tay đẩy lên)
Tác dụng: Dùng luyện khí, lưu thông 2 kinh Tỳ – Vị. Giúp ăn ngon, ngủ được, mau đói, đại tiểu tiện thông suốt.

4. Ngũ lao thất thương, vọng hậu tiều (Liếc nhìn phía sau, xua đi hao mòn sức khỏe)
Tác dụng: Chủ luyện hệ thần kinh. Đưa máu đầy đủ lên não.

5. Dao đầu bài vĩ khứ tâm hỏa (Lắc đầu vẫy đuôi xua hết tính nóng nảy)
Tác dụng: Làm tăng lượng máu lưu thông, mất tính nóng nảy vì thiếu máu.

6. Lưỡng thủ phang túc cố thận eo (Hai tay vuốt chân, bền thận, giữ eo)
Tác dụng: Lưu thông mạch nhâm – đốc và kinh thận. Giúp gân cốt mềm mại, dẻo dai, tủy sống được săn sóc, tinh thần vui vẻ sảng khoái. Bổ thận tráng dương.

7. Toàn quyền nộ mục tăng khí lực (Nắm tay, trợn mắt tăng khí lực)
Tác dụng: Làm tăng khí lực do tay chân và thân eo liên lạc với nhau.

8. Bối hậu thất điên bách bệnh tiêu (Phía sau giậm gót bảy lần trăm bệnh tiêu tan)
Tác dụng: Kích thích quan trọng 2 kinh Nhâm và Đốc, tăng sinh lực. Có tác dụng hồi sức, thân thể cường tráng.

Các đoàn viên thanh niên hiện đang tiếp tục chủ trì thực hiện bài tập này tại Khoa C6 vào sáng thứ 3 hàng tuần.

Các buổi giới thiệu bài tập dưỡng sinh nói riêng và các bài tập khác nhằm nâng cao sức khỏe cộng đồng của Khoa Vật lý trị liệu – Phục hồi chức năng đã góp phần nâng cao sức khỏe và thu hút được sự quan tâm của đông đảo bệnh nhân và người nhà bệnh nhân trong thời gian đến điều trị. Đó là động lực thúc đẩy Khoa tiếp tục tìm tòi xây dựng thêm các bài tập mới để thực hiện tốt hơn nữa nhiệm vụ chăm sóc sức khỏe cho nhân dân./.

Ảnh minh họa: Kỹ thuật viên Khoa Vật lý trị liệu – Phục hồi chức năng, Bệnh viện TƯQĐ 108 đang hướng dẫn bài tập dưỡng sinh “Bát đoạn cẩm”.

BS. Bùi Thị Hồng Thúy
Khoa Vật lý trị liệu Phục hồi chức năng – Bệnh viện TƯQĐ 108

Cùng chuyên mục

Bị bỏng có nên bôi nghệ?

Bị bỏng có nên bôi nghệ?

Tôi vừa bị bỏng nước sôi ở tay nhìn rất sợ. Có người khuyên giã nghệ tươi và bôi ngay khi lên da non, có người lại bảo không nên. Vậy tôi phải làm thế nào bây giờ? Mong chuyên mục tư vấn giúp.
Ăn nhiều trứng muối dễ bị nhiễm độc chì

Ăn nhiều trứng muối dễ bị nhiễm độc chì

Con trai tôi 16 tuổi, rất thích món cháo trắng ăn cùng trứng muối. Gần như mỗi tuần cháu phải ăn đến 3-4 lần. Mong chuyên mục cho biết, cháu ăn như vậy có nhiều không? Mỗi tuần cháu nên ăn mấy quả?
Các phương thuốc tân lương giải biểu tiêu biểu trong y học cổ truyền và ứng dụng thực tiễn

Các phương thuốc tân lương giải biểu tiêu biểu trong y học cổ truyền và ứng dụng thực tiễn

(SKV) - Các phương thuốc tân lương giải biểu gồm các vị thuốc vị cay, tính mát như Tang diệp, Cát căn, Bạc hà… dùng để phát tán phong nhiệt. Các phương thuốc tân lương giải biểu có tác dụng phát tán phong nhiệt dùng để chữa các chứng bệnh gây ra do ngoại cảm phong nhiệt: Phát sốt, ra mồ hôi, đau đầu, đau người, sợ gió, sợ lạnh, miệng khát, họng đau, ho, rêu lưỡi trắng hoặc hơi vàng, mạch phù sác.
Quế chi thang phương thuốc tiêu biểu trong nhóm tân ôn giải biểu của Y học cổ truyền

Quế chi thang phương thuốc tiêu biểu trong nhóm tân ôn giải biểu của Y học cổ truyền

(SKV) - Bài thuốc có tác dụng chủ yếu là phát tán phong hàn ở phần biểu, đồng thời điều hòa dinh – vệ, giúp cơ thể phục hồi trạng thái cân bằng. Khác với những phương thuốc phát hãn mạnh, Quế chi thang có tính phát hãn nhẹ, điều hòa, thường được sử dụng trong các trường hợp ngoại cảm phong hàn thể biểu hư – khi cơ thể đã suy yếu, xuất hiện triệu chứng sốt nhẹ, sợ gió, ra mồ hôi tự nhiên, đau đầu và mạch phù hoãn.
Đại Thanh Long Thang và những ứng dụng trong điều trị chứng ngoại cảm phong hàn

Đại Thanh Long Thang và những ứng dụng trong điều trị chứng ngoại cảm phong hàn

(SKV) - Đại thanh long thang là phương thuốc tiêu biểu thuộc nhóm tân ôn giải biểu trong Y học cổ truyền, được sử dụng để điều trị chứng ngoại cảm phong hàn kèm nội nhiệt. Bài viết nhằm phân tích thành phần, cơ chế tác dụng theo lý luận Đông y và đánh giá ứng dụng lâm sàng hiện nay. Kết quả cho thấy bài thuốc có tác dụng phát hãn giải biểu, thanh nhiệt, trừ phiền, phù hợp với các trường hợp cảm mạo phong hàn có biểu hiện không ra mồ hôi, sốt, phiền táo. Ngoài ra, bài thuốc còn được ứng dụng trong một số bệnh lý hiện đại như viêm cầu thận cấp và phù do dị ứng lạnh.
Ma Hoàng Thang: Phương tễ kinh điển và giá trị trong điều trị cảm mạo phong hàn

Ma Hoàng Thang: Phương tễ kinh điển và giá trị trong điều trị cảm mạo phong hàn

(SKV) - Trong hệ thống phương tễ của Y học cổ truyền, Ma hoàng thang là một trong những bài thuốc tiêu biểu, xuất hiện từ Thương hàn luận và được sử dụng rộng rãi qua nhiều thế kỷ. Không chỉ mang giá trị lịch sử, bài thuốc còn thể hiện rõ tư duy biện chứng luận trị, nguyên tắc cốt lõi của Y học phương Đông khi điều trị không dựa trên tên bệnh mà dựa vào bản chất cơ chế bệnh sinh.

Các tin khác

Phương tễ trong Y học cổ truyền: Cấu trúc lý luận, nguyên tắc vận dụng và giá trị trong thực hành lâm sàng hiện đại

Phương tễ trong Y học cổ truyền: Cấu trúc lý luận, nguyên tắc vận dụng và giá trị trong thực hành lâm sàng hiện đại

(SKV) - Trong hệ thống Y học cổ truyền (YHCT), phương tễ không chỉ là tập hợp các bài thuốc mà còn là biểu hiện tập trung của tư duy biện chứng luận trị, nền tảng cốt lõi chi phối toàn bộ hoạt động chẩn đoán và điều trị. Việc nghiên cứu phương tễ, do đó, không thể tách rời khỏi hệ thống lý luận “lý – pháp – phương – dược”, trong đó phương tễ đóng vai trò cầu nối giữa nhận thức bệnh lý và can thiệp điều trị cụ thể.
Tiểu thanh long thang: Phương thuốc tân ôn giải biểu tiêu biểu trong điều trị ho đờm do phong hàn

Tiểu thanh long thang: Phương thuốc tân ôn giải biểu tiêu biểu trong điều trị ho đờm do phong hàn

(SKV) - Tiểu thanh long thang là một phương thuốc kinh điển thuộc nhóm tân ôn giải biểu, có nguồn gốc từ y học cổ truyền phương Đông. Bài thuốc được sử dụng trong các trường hợp ngoại cảm phong hàn kèm theo nội ẩm, khi tà khí xâm nhập vào phần biểu nhưng đồng thời ảnh hưởng đến chức năng tuyên phát và túc giáng của phế.
Phương thuốc Tân ôn giải biểu “Cát căn thang” và ứng dụng

Phương thuốc Tân ôn giải biểu “Cát căn thang” và ứng dụng

(SKV) - Cát căn thang là một phương thuốc cổ phương tiêu biểu thuộc nhóm tân ôn giải biểu trong y học cổ truyền. Bài thuốc có nguồn gốc từ tác phẩm kinh điển Thương hàn luận, được sử dụng trong các trường hợp ngoại cảm phong hàn khi tà khí còn ở phần biểu nhưng đã ảnh hưởng đến cân cơ và kinh lạc.
Phát triển Y học cổ truyền Việt Nam trong thế kỷ XXI

Phát triển Y học cổ truyền Việt Nam trong thế kỷ XXI

Tạp chí Sức khoẻ Việt trân trọng giới thiệu bài viết "Phát triển Y học cổ truyền Việt Nam trong thế kỷ XXI" của TTND. GS. TS Trương Việt Bình - Chủ tịch Hội Nam Y Việt Nam.
Chăm sóc chủ động – Chìa khóa cho một đời sống cân bằng

Chăm sóc chủ động – Chìa khóa cho một đời sống cân bằng

(SKV) - Có một sự thật giản dị nhưng không phải ai cũng kịp nhận ra: cơ thể luôn thì thầm trước khi buộc phải “lên tiếng” bằng bệnh tật. Đó có thể là những cơn mệt mỏi thoáng qua, vài đêm ngủ chập chờn, cảm giác căng thẳng kéo dài hay những rối loạn nhẹ trong sinh hoạt thường ngày. Mỗi tín hiệu ấy là một lời nhắc nhở rằng chúng ta đã sống quá nhanh, quá vội mà quên lắng nghe chính mình.
Chủ động bảo vệ sức khỏe cộng đồng và người lao động trong mùa lạnh

Chủ động bảo vệ sức khỏe cộng đồng và người lao động trong mùa lạnh

Khi các đợt không khí lạnh tăng cường, thời tiết chuyển sang rét đậm, rét hại, sức khỏe của người dân và người lao động lại đứng trước nhiều nguy cơ bị đe dọa. Nhiệt độ xuống thấp, gió lạnh kéo dài, độ ẩm cao và tình trạng thiếu ánh nắng mặt trời không chỉ gây ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho nhiều loại bệnh phát sinh, đặc biệt là các bệnh đường hô hấp và bệnh mạn tính.
Thuốc lý khí trong y học cổ truyền: Cơ sở lý luận, phân loại và giá trị ứng dụng lâm sàng

Thuốc lý khí trong y học cổ truyền: Cơ sở lý luận, phân loại và giá trị ứng dụng lâm sàng

(SKV) - Trong Y học cổ truyền, khí là nền tảng của mọi hoạt động sinh lý và bệnh lý của cơ thể. Sự vận hành bình thường của khí bảo đảm cho tạng phủ hoạt động hài hòa, khí huyết lưu thông thông suốt. Ngược lại, rối loạn khí – đặc biệt là khí trệ – là nguyên nhân phổ biến gây nên các bệnh lý ở hệ tiêu hóa, hô hấp, phụ khoa và rối loạn cảm xúc. Thuốc lý khí, mà trọng tâm là nhóm thuốc hành khí, được sử dụng nhằm điều hòa khí cơ, giải uất, giáng nghịch và giảm đau. Bài viết hệ thống hóa cơ sở lý luận về khí, phân loại thuốc lý khí, phân tích cơ chế tác dụng theo Y học cổ truyền và Y học hiện đại, đồng thời làm rõ đặc điểm dược tính và ứng dụng lâm sàng của một số vị thuốc hành khí thường dùng.
Thuốc lý huyết trong y học cổ truyền

Thuốc lý huyết trong y học cổ truyền

(SKV) - Trong Y học cổ truyền, huyết là một dạng vật chất cơ bản của cơ thể, có nguồn gốc từ sự vận hóa của các tạng phủ. Cụ thể, Tỳ có chức năng vận hóa tinh vi của thức ăn, tạo thành nguồn sinh huyết; dinh khí lưu hành trong mạch, kết hợp và hóa sinh thành huyết; đồng thời Tinh được tàng trữ ở Thận, sinh tủy và tham gia vào quá trình hóa sinh huyết. Nhờ đó, huyết được sinh ra và nuôi dưỡng toàn thân, đảm bảo các hoạt động sinh lý bình thường của cơ thể.
Thuốc trừ Đàm chữa ho trong Y học cổ truyền

Thuốc trừ Đàm chữa ho trong Y học cổ truyền

(SKV) - Thuốc trừ đàm chữa ho (trong Đông y) là nhóm thuốc có tác dụng làm tiêu, hóa hoặc tống xuất đàm ra khỏi đường hô hấp, từ đó giúp giảm ho, thông khí phế và cải thiện các triệu chứng bệnh lý đường hô hấp.
Thuốc tả hạ trong Đông dược

Thuốc tả hạ trong Đông dược

(SKV) - Thuốc tả hạ là nhóm thuốc trong Đông y dùng để làm thông đại tiện, dẫn tích trệ, chữa các chứng táo bón, tả hỏa, giải độc, chữa ứ huyết, bế kinh và các cơn đau bụng do giun.
Xem thêm
Hội nghị Ban Thường vụ Hội Nam Y Việt Nam lần thứ 14: Kiến tạo nền móng cho nhiệm kỳ mới và nâng tầm vị thế y học dân tộc

Hội nghị Ban Thường vụ Hội Nam Y Việt Nam lần thứ 14: Kiến tạo nền móng cho nhiệm kỳ mới và nâng tầm vị thế y học dân tộc

Hà Nội, ngày 11/4/2026 Hội Nam Y Việt Nam đã tổ chức thành công Hội nghị Ban Thường vụ lần thứ 14. Đây là kỳ họp quan trọng nhằm đánh giá toàn diện các hoạt động trong quý 1 năm 2026, đồng thời hoạch định chiến lược trọng tâm cho năm 2026, hướng tới Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Nam Y Việt Nam nhiệm kỳ 3 (2027–2032)
Hành Trình "Về Nguồn": Lãnh Đạo Hội Nam Y Việt Nam Dâng Hương Tại Cụm Di Tích Y Thánh Tuệ Tĩnh

Hành Trình "Về Nguồn": Lãnh Đạo Hội Nam Y Việt Nam Dâng Hương Tại Cụm Di Tích Y Thánh Tuệ Tĩnh

HẢI PHÒNG – Trong không khí trang nghiêm của những ngày lễ hội, đoàn đại biểu Hội Nam Y Việt Nam do Thầy thuốc Nhân dân. Giáo sư. Tiến sĩ Trương Việt Bình – Chủ tịch Hội làm trưởng đoàn, đã có chuyến hành trình đầy ý nghĩa về với vùng đất địa linh nhân kiệt Cẩm Văn – Cẩm Vũ (Cẩm Giang, Hải Phòng). Đây là hoạt động thiết thực nhằm tri ân các bậc tiền nhân, đặc biệt là Đại danh y Thiền sư Tuệ Tĩnh – vị Thánh thuốc Nam của dân tộc.
Chi hội Nam Y tỉnh Thái Nguyên: Tổng kết công tác năm 2025 và triển khai nhiệm vụ trọng tâm năm 2026

Chi hội Nam Y tỉnh Thái Nguyên: Tổng kết công tác năm 2025 và triển khai nhiệm vụ trọng tâm năm 2026

(Sức khỏe Việt) – Sáng ngày 26/03/2026, trong không khí phấn khởi của những ngày đầu xuân Bính Ngọ, Chi hội Nam y tỉnh Thái Nguyên đã trang trọng tổ chức Hội nghị Tổng kết công tác Hội năm 2025 và triển khai phương hướng, nhiệm vụ năm 2026. Hội nghị đánh dấu bước phát triển vượt bậc của Chi hội với những thành tích xuất sắc trong công tác chăm sóc sức khỏe cộng đồng và bảo tồn giá trị y học cổ truyền.
Thiền Năng lượng sinh học: Hành trình lan tỏa sức mạnh chữa lành từ tâm

Thiền Năng lượng sinh học: Hành trình lan tỏa sức mạnh chữa lành từ tâm

Trong không khí ấm áp của những ngày đầu xuân, Chi hội Câu lạc bộ (CLB) Healing In Balance đã tổ chức buổi gặp mặt đầy ý nghĩa, tổng kết công tác hoạt động năm 2025, đánh dấu bước phát triển mới trong việc đưa bộ môn Thiền năng lượng sinh học đến gần hơn với cộng đồng Việt Nam.
Hội Nam Y Việt Nam Tổng kết Hoạt động năm 2025 và Phát động phong trào Thi đua năm 2026: Khát vọng vươn tầm Y học Dân tộc

Hội Nam Y Việt Nam Tổng kết Hoạt động năm 2025 và Phát động phong trào Thi đua năm 2026: Khát vọng vươn tầm Y học Dân tộc

Ngày 21 tháng 3 năm 2026, tại Hà Nội, Hội Nam Y Việt Nam đã long trọng tổ chức Hội nghị Tổng kết hoạt động năm 2025 và Phát động phong trào thi đua năm 2026. Sự kiện là dịp nhìn lại những thành tựu trong việc gìn giữ tinh hoa y học dân tộc, đồng thời kích hoạt hành trình mới vì sức khỏe cộng đồng.
Phiên bản di động