Tác động của truyền thông số trong việc nâng cao nhận thức và hành vi của giới trẻ đối với võ thuật cổ truyền Việt Nam trong bối cảnh hiện đại

Từ khóa chính: Truyền thông số; Giới trẻ; Võ cổ truyền Việt Nam; Nhận thức; Hành vi Mạng xã hội; Bảo tồn văn hóa; sức khỏe; Tác động truyền thông.

Summary:

In recent years, the movement of physical training and sports has made significant progress, attracting a wide range of participants across various disciplines. Among them, traditional martial arts have gradually become a popular sport, embraced and practiced by many. This not only helping people to protect and improve their health but also contributes to promoting the campaign “All people train their bodies following the great example of The great President Hồ Chí Minh.

Keywords: Digital communication; Youth; Vietnamese traditional martial arts; Awareness; Social media behavior; Cultural preservation; health; Media impact.

Ngày gửi bài: 22/7/2025

Ngày duyệt bài: 28/7/2025

Tác giả: Lê Đức Anh; Nguyễn Tuấn Linh; Ngô Hoàng Long; Lê Trung Đức.

I. MỞ ĐẦU

1.1. Lý do chọn đề tài

Võ thuật cổ truyền Việt Nam là một thành tố quan trọng của di sản văn hóa dân tộc, không chỉ phản ánh tinh thần thượng võ mà còn hàm chứa hệ giá trị sâu sắc về đạo đức, nhân sinh quan và lòng yêu nước. Trong tiến trình hội nhập và hiện đại hóa, việc gìn giữ và phát huy giá trị của võ cổ truyền đang đứng trước nhiều thách thức, đặc biệt là trong bối cảnh giới trẻ ngày càng bị thu hút bởi các trào lưu văn hóa ngoại lai và các nội dung giải trí ngắn hạn, dễ tiêu hóa từ mạng xã hội như TikTok, Instagram, YouTube hay Facebook.

Tuy nhiên, chính sự phát triển mạnh mẽ của truyền thông số cũng mang lại cơ hội đáng kể cho việc lan tỏa và làm mới hình ảnh của võ cổ truyền, thông qua các phương thức truyền thông sáng tạo như video ngắn, kể chuyện (storytelling), livestream, kỹ thuật thực tế ảo (VR) và nhiều hình thức tương tác số khác. Những công cụ này nếu được ứng dụng hiệu quả sẽ góp phần gia tăng mức độ nhận thức, thay đổi thái độ và thúc đẩy hành vi tích cực của giới trẻ đối với môn võ dân tộc.

Xuất phát từ thực tiễn nêu trên, nhóm nghiên cứu lựa chọn đề tài: “Tác động của truyền thông số trong việc nâng cao nhận thức và hành vi của giới trẻ đối với võ cổ truyền Việt Nam trong bối cảnh hiện đại”, nhằm khảo sát, phân tích và đề xuất các giải pháp truyền thông phù hợp với đặc điểm của thế hệ trẻ trong thời đại số.

1.2. Mục tiêu nghiên cứu

Mục tiêu tổng quát:

Phân tích ảnh hưởng của truyền thông số đến nhận thức và hành vi của giới trẻ Việt Nam đối với võ cổ truyền; từ đó, đề xuất các giải pháp truyền thông hiệu quả nhằm góp phần bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa này trong xã hội hiện đại.

Mục tiêu cụ thể:

• Khảo sát mức độ tiếp cận và tương tác của giới trẻ với nội dung về võ cổ truyền trên các nền tảng số.

• Phân tích mối quan hệ giữa các loại hình truyền thông số (video, livestream, infographic, meme, bài viết, v.v.) và sự thay đổi nhận thức – hành vi của giới trẻ.

• Đánh giá hiệu quả của các chiến lược truyền thông hiện có đang được các võ đường, tổ chức văn hóa, cá nhân triển khai.

• Đề xuất các giải pháp truyền thông số sáng tạo, thực tiễn và phù hợp nhằm tăng cường sự quan tâm, tham gia và hành động cụ thể của giới trẻ trong việc tiếp cận và bảo tồn võ cổ truyền.

1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

a) Đối tượng nghiên cứu:

• Nhóm giới trẻ Việt Nam trong độ tuổi từ 15–24, sinh sống, học tập và làm việc tại các đô thị lớn như Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng – nơi có tỷ lệ sử dụng mạng xã hội cao và đặc trưng văn hóa tiêu dùng nội dung hiện đại.

• Nội dung truyền thông số liên quan đến võ cổ truyền Việt Nam trên các nền tảng số phổ biến hiện nay (TikTok, Facebook, YouTube, Instagram, v.v.).

b) Phạm vi nghiên cứu:

• Về thời gian: Từ năm 2023 đến giữa năm 2025.

• Về không gian: Tập trung khảo sát tại ba thành phố: Hà Nội, TP.HCM và Đà Nẵng.

• Về nội dung: Tập trung vào các yếu tố truyền thông số tác động đến nhận thức (biết, hiểu, trân trọng) và hành vi (tìm hiểu, chia sẻ, tham gia học tập, lan tỏa) của giới trẻ đối với võ cổ truyền.

1.4. Câu hỏi nghiên cứu

1. Giới trẻ Việt Nam hiện nay đang tiếp cận các nội dung về võ cổ truyền qua những nền tảng số nào, theo hình thức nào?

2. Những loại hình truyền thông số nào có ảnh hưởng rõ rệt nhất đến nhận thức và hành vi của giới trẻ về võ cổ truyền?

3. Mức độ thay đổi trong nhận thức và hành vi của giới trẻ sau khi tiếp cận các nội dung truyền thông số về võ cổ truyền là gì?

4. Các yếu tố thuận lợi và rào cản trong việc truyền thông võ cổ truyền qua nền tảng số hiện nay là gì?

5. Cần xây dựng chiến lược truyền thông số như thế nào để thu hút sự quan tâm và thúc đẩy hành động bảo tồn võ cổ truyền từ phía giới trẻ?

1.5. Ý nghĩa của đề tài

Về mặt lý luận:

• Góp phần bổ sung cơ sở lý luận về vai trò của truyền thông số trong việc truyền tải, chuyển hóa và lan tỏa các giá trị văn hóa truyền thống trong xã hội hiện đại.

• Là tài liệu tham khảo hữu ích cho các nghiên cứu liên ngành trong lĩnh vực văn hóa, truyền thông và công nghệ số.

Về mặt thực tiễn:

• Cung cấp dữ liệu khảo sát và phân tích cụ thể về hành vi, xu hướng tiếp nhận của giới trẻ đối với võ cổ truyền trong môi trường số.

Gợi mở hướng tiếp cận truyền thông mới cho các đơn vị quản lý văn hóa, võ đường, trường học, tổ chức giáo dục và truyền thông, góp phần bảo tồn và làm mới bản sắc văn hóa dân tộc.

II. ĐẶT VẤN ĐỀ

Trong dòng chảy sôi động của kỷ nguyên số, giới trẻ Việt Nam – thế hệ “công dân kỹ thuật số” – đang ngày càng chịu ảnh hưởng sâu rộng bởi các nền tảng truyền thông hiện đại như TikTok, YouTube, Instagram, Facebook... Những nền tảng này không chỉ định hình gu thẩm mỹ, phong cách sống mà còn tác động mạnh mẽ đến nhận thức, thái độ và hành vi của giới trẻ đối với các giá trị văn hóa truyền thống.

Trong bối cảnh đó, võ cổ truyền Việt Nam – một di sản văn hóa phi vật thể đặc sắc – đang đứng trước nguy cơ mai một về nhận thức trong cộng đồng trẻ. Dù chứa đựng giá trị văn hóa, đạo đức và tinh thần dân tộc sâu sắc, võ cổ truyền lại chưa đủ sức hấp dẫn để cạnh tranh với các loại hình giải trí hiện đại, vốn thường được truyền tải nhanh, trực quan và dễ tiếp cận qua các nền tảng kỹ thuật số. Phần lớn bạn trẻ ngày nay biết đến võ thuật thông qua các phim ảnh nước ngoài, game nhập vai hoặc các giải đấu võ tổng hợp, hơn là tiếp cận những giá trị cốt lõi của võ Việt.

Tuy nhiên, không thể phủ nhận rằng chính truyền thông số, nếu được khai thác một cách chiến lược và sáng tạo, có thể trở thành đòn bẩy quan trọng trong việc phục dựng hình ảnh võ cổ truyền theo cách tiếp cận gần gũi, hiện đại hơn với giới trẻ. Những video ngắn truyền cảm hứng, các chiến dịch truyền thông sử dụng kỹ thuật kể chuyện (storytelling), hoạt động tương tác số, hay việc ứng dụng thực tế ảo (VR, AR)… hoàn toàn có thể biến võ cổ truyền thành một “nội dung hấp dẫn” trong dòng chảy thông tin số.

Vấn đề đặt ra là: Liệu truyền thông số hiện nay đã thật sự phát huy được vai trò trong việc nâng cao nhận thức và thúc đẩy hành vi tích cực của giới trẻ đối với võ cổ truyền Việt Nam chưa? Những yếu tố nào trong truyền thông số có khả năng ảnh hưởng mạnh đến tâm lý, thói quen và cách tiếp cận văn hóa của giới trẻ? Cần làm gì để phát huy hiệu quả của truyền thông số trong công cuộc bảo tồn và lan tỏa giá trị võ cổ truyền?

Chính vì vậy, nghiên cứu này được thực hiện với mong muốn:

• Khảo sát thực trạng nhận thức, thái độ và hành vi của giới trẻ đối với võ cổ truyền trong thời đại truyền thông số;

• Phân tích vai trò và mức độ tác động của các công cụ truyền thông số đến sự quan tâm, tiếp cận và hành vi của giới trẻ;

• Đề xuất một số giải pháp truyền thông phù hợp với đặc điểm tâm lý, hành vi và xu hướng tiếp cận thông tin của thế hệ trẻ, nhằm góp phần bảo tồn, phát triển võ cổ truyền Việt Nam một cách bền vững trong thời đại hiện đại hóa và toàn cầu hóa.

III. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

3.1. Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng khảo sát: Nhóm giới trẻ Việt Nam từ 15–24 tuổi đang sinh sống, học tập và làm việc tại ba đô thị lớn: Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh và Đà Nẵng – những nơi có tỷ lệ sử dụng mạng xã hội cao, có điều kiện tiếp cận và tiêu dùng nội dung truyền thông số phong phú.

Đối tượng truyền thông được nghiên cứu: Các nội dung truyền thông số về võ cổ truyền Việt Nam được lan truyền trên các nền tảng như TikTok, Facebook, Instagram, YouTube,... với các hình thức như video ngắn, livestream, bài viết, infographic, meme, v.v.

Đối tượng phỏng vấn chuyên sâu: Gồm một số chuyên gia truyền thông, võ sư, người sáng tạo nội dung, nhà quản lý văn hóa hoặc người trực tiếp tham gia thực hiện các chiến dịch truyền thông liên quan đến võ cổ truyền Việt Nam.

3.2. Phạm vi nghiên cứu

Thời gian: Nghiên cứu thực hiện từ năm 2023 đến giữa năm 2025.

Không gian: Tập trung tại ba thành phố lớn đại diện cho khu vực Bắc – Trung – Nam: Hà Nội, TP.HCM và Đà Nẵng.

Nội dung: Nghiên cứu tập trung vào việc phân tích tác động của truyền thông số đến nhận thức (biết đến, hiểu, trân trọng) và hành vi (tìm hiểu, chia sẻ, học tập, lan tỏa) của giới trẻ đối với võ cổ truyền Việt Nam trong bối cảnh hiện đại.

3.3. Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp cả phương pháp định lượng và phương pháp định tính để đảm bảo tính toàn diện và đa chiều trong việc thu thập, phân tích dữ liệu.

a) Phương pháp định lượng

Mục tiêu: Đo lường mức độ nhận thức, thái độ và hành vi của giới trẻ đối với võ cổ truyền sau khi tiếp cận các nội dung truyền thông số.

Công cụ thu thập dữ liệu: 03 mẫu phiếu khảo sát được thiết kế dưới dạng bảng hỏi trắc nghiệm với thang đo Likert 5 mức độ.

Số lượng mẫu: Dự kiến 300 – 500 mẫu hợp lệ, thu thập trực tiếp và online tại 3 thành phố nghiên cứu.

Cấu trúc phiếu khảo sát gồm 3 phần chính:

• Thông tin nhân khẩu học (tuổi, giới tính, học vấn, khu vực sinh sống, tần suất sử dụng mạng xã hội).

• Mức độ nhận thức – thái độ đối với võ cổ truyền trước và sau khi tiếp cận truyền thông số (biết đến, quan tâm, tin tưởng, đánh giá giá trị).

• Hành vi cụ thể: xem video, chia sẻ nội dung, bình luận, tham gia các lớp học võ, truyền cảm hứng cho người khác...

Phương pháp xử lý dữ liệu: Sử dụng phần mềm Excel hoặc SPSS để tổng hợp và phân tích các biến số, tính tỷ lệ phần trăm, trung bình, so sánh giữa các nhóm nhân khẩu học và đo lường mối quan hệ giữa hình thức truyền thông và mức độ thay đổi hành vi.

b) Phương pháp định tính

Mục tiêu: Làm rõ nguyên nhân, động cơ, cảm nhận và kỳ vọng của giới trẻ và chuyên gia về việc truyền thông võ cổ truyền qua nền tảng số.

Công cụ thu thập dữ liệu: Phỏng vấn sâu bán cấu trúc (semi-structured interview).

Đối tượng phỏng vấn:

• 5–7 bạn trẻ sử dụng mạng xã hội tích cực và từng tiếp cận nội dung võ cổ truyền.

• 2–3 chuyên gia truyền thông hoặc người làm nội dung số.

• 2 võ sư hoặc người truyền dạy võ cổ truyền có tiếp cận truyền thông số.

Chủ đề phỏng vấn bao gồm:

• Lý do giới trẻ ít quan tâm đến võ cổ truyền.

• Những hình thức truyền thông số nào hấp dẫn họ nhất?

• Cảm nhận về các chiến dịch truyền thông võ cổ truyền từng thấy.

• Rào cản trong việc lan tỏa võ cổ truyền qua nền tảng số.

• Kiến nghị cách truyền thông sáng tạo, gần gũi hơn với giới trẻ.

Phương pháp phân tích dữ liệu:Dữ liệu phỏng vấn được ghi âm, ghi chép và mã hóa theo từng chủ đề. Áp dụng phân tích nội dung định tính (qualitative content analysis) để rút ra các mô thức (patterns), quan điểm lặp lại và xu hướng hành vi.

3.4. Tổng kết phương pháp

Việc kết hợp giữa định lượng và định tính giúp:

Đo lường cụ thể các mức độ ảnh hưởng từ các hình thức truyền thông số.

Hiểu sâu sắc hơn về nhận thức, cảm xúc và kỳ vọng của giới trẻ.

Từ đó, đưa ra đề xuất truyền thông thực tiễn, sáng tạo và sát với tâm lý giới trẻ, góp phần phát huy giá trị võ cổ truyền một cách hiệu quả trong môi trường số hóa.

IV. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

Nhóm đối tượng phỏng vấn

1. Thanh niên đang tập võ cổ truyền

Tên: Trần Hữu Lâm

Tuổi: 22

Ngành học: Công nghệ thông tin, ĐH Bách Khoa TP.HCM

Môn võ đang học: Bình Định Gia (3 năm)

Trích nội dung phỏng vấn:

"Em bắt đầu học Bình Định Gia từ năm nhất đại học, ban đầu là vì muốn rèn luyện sức khỏe, nhưng càng tập càng thấy thích vì trong mỗi bài quyền đều có yếu tố văn hóa và lịch sử Việt Nam. So với các môn thể thao hiện đại, võ cổ truyền có tính nhân văn cao, ví dụ như dạy cách đối nhân xử thế, kính thầy trọng đạo. Tuy nhiên, cũng có khó khăn như trang phục, giáo án chưa được số hóa, nên bạn trẻ mới tập dễ nản. Nếu có các nội dung số thú vị hơn như video dạy quyền đơn giản, lồng ghép các yếu tố huyền thoại lịch sử thì em nghĩ sẽ thu hút được Gen Z nhiều hơn."

2. Thanh niên tập võ hiện đại / thể thao khác

Tên: Đoàn Khánh Minh

Tuổi: 20

Nghề nghiệp: Sinh viên năm 2 ngành Quản trị kinh doanh

Môn đang tập: Boxing (1.5 năm)

Trích nội dung phỏng vấn:

"Em chọn boxing vì tính thực chiến và có thể tự vệ nhanh, lại thấy nổi trên mạng nữa nên dễ tìm người hướng dẫn. Còn võ cổ truyền em cũng từng tìm hiểu qua clip Vovinam, nhưng thấy hơi… rườm rà, khó học nếu không có thầy trực tiếp chỉ. Em nghĩ do cách truyền thông, chứ nếu đưa lên TikTok theo kiểu ngắn, dễ nhớ, có mẩu chuyện ngắn kèm theo thì sẽ hấp dẫn hơn. Nhìn chung, giới trẻ tụi em chọn môn vì tiện lợi, dễ theo dõi online, và thấy 'cool' nữa."

3. Thanh niên không tập võ

Tên: Lê Thảo Nguyên

Tuổi: 19

Nghề nghiệp: Sinh viên ngành Thiết kế đồ họa, ĐH Văn Lang

Kinh nghiệm võ thuật: Không tập, chỉ xem trên mạng

Trích nội dung phỏng vấn:

"Em chưa từng tập võ, nhưng có xem vài clip Vovinam trên TikTok, thấy động tác đẹp nhưng hơi... khó tiếp cận. Cá nhân em nghĩ võ cổ truyền nghe có vẻ 'cũ', không gần gũi với nhịp sống trẻ. Hơn nữa, trên mạng em thấy người ta hay share video về võ hiện đại, MMA, Taekwondo, ít ai nói về võ Việt theo kiểu hấp dẫn. Nếu có một chiến dịch truyền thông mà kết hợp võ cổ truyền với thời trang, nhạc Gen Z, hoặc kể các chuyện lịch sử bằng hoạt họa ngắn thì em sẽ tò mò hơn. Em nghĩ không phải tụi em không quan tâm, mà là chưa thấy có ai nói chuyện võ cổ truyền bằng ngôn ngữ của tụi em."

4.1. Kết quả nghiên cứu định lượng

Kết quả khảo sát 412 phiếu hợp lệ từ giới trẻ (15–24 tuổi) tại Hà Nội, TP.HCM và Đà Nẵng cho thấy một số xu hướng nổi bật:

a) Nhận thức về võ cổ truyền Việt Nam

84,2% số người được hỏi cho biết đã từng nghe đến võ cổ truyền Việt Nam, nhưng chỉ 31,5% có thể kể tên ít nhất một môn phái cụ thể.

59,8% cho rằng võ cổ truyền là “một phần quan trọng của văn hóa dân tộc”, tuy nhiên chỉ 18,4% thực sự hiểu được giá trị triết lý – đạo đức của võ cổ truyền.

Các nền tảng phổ biến nhất để tiếp cận thông tin về võ cổ truyền là YouTube (68%), TikTok (52%), Facebook (46%).

b) Thái độ của giới trẻ

72,1% người tham gia khảo sát đánh giá võ cổ truyền là “có tiềm năng nếu được truyền thông đúng cách”.

47,6% thể hiện sự “quan tâm ở mức vừa phải”, trong khi 23,9% nói rằng họ từng thấy cảm hứng từ một nội dung truyền thông về võ cổ truyền trên mạng xã hội.

c) Hành vi cụ thể

36,2% cho biết từng xem video về võ cổ truyền ít nhất một lần trong 3 tháng gần nhất.

19,7% từng chia sẻ lại hoặc tương tác (like, bình luận) với nội dung liên quan.

Chỉ 6,8% từng trực tiếp tham gia lớp học võ cổ truyền.

Các nội dung được quan tâm nhiều nhất: video kể chuyện về võ sư truyền kỳ (63%), clip biểu diễn kỹ thuật đẹp mắt (58%), giải đấu võ cổ truyền (41%).

4.2. Kết quả nghiên cứu định tính

Kết quả phỏng vấn sâu với 12 đối tượng (7 bạn trẻ,3 chuyên gia truyền thông, 2 võ sư) cho thấy:

a) Cảm nhận và định vị võ cổ truyền

Phần lớn bạn trẻ cho rằng võ cổ truyền “còn bị định vị là cũ kỹ”, “không phù hợp với hơi thở hiện đại” hoặc “thiếu yếu tố giải trí”.

Tuy nhiên, khi được tiếp cận với các nội dung sáng tạo như kể chuyện, kết hợp nhạc hiện đại, đồ họa 3D, hiệu ứng hành động, họ bày tỏ sự thích thú và sẵn sàng tìm hiểu thêm.

“Em không nghĩ võ cổ truyền lại có nhiều câu chuyện hay đến vậy. Nếu có một bộ phim cổ trang nhưng hiện đại hóa nội dung, em sẽ xem ngay.” – Một sinh viên nữ (19 tuổi, TP.HCM).

b) Đánh giá về các hình thức truyền thông hiện có

Video ngắn trên TikTok có hiệu quả thu hút sự chú ý, nhưng “thường thiếu chiều sâu”.

YouTube được xem là nền tảng “giúp hiểu sâu và có thể tạo cộng đồng yêu thích võ thuật”.

Các chuyên gia cho rằng chưa có nhiều dự án truyền thông được đầu tư bài bản, phần lớn là tự phát, thiếu sự kết nối giữa võ đường – truyền thông – công nghệ.

“Vấn đề là võ sư giỏi thì không biết quay video, mà người quay video giỏi thì lại không hiểu võ cổ truyền.” – Chuyên gia truyền thông văn hóa (Hà Nội).

c) Kỳ vọng và đề xuất

Cần có sự kết hợp giữa các yếu tố giải trí, giáo dục và truyền cảm hứng.

Tổ chức các challenge trên TikTok, các cuộc thi kể chuyện về võ sư huyền thoại hoặc livestream biểu diễn võ kết hợp âm nhạc có thể thu hút lượng lớn giới trẻ.

Tận dụng KOLs, Influencer có tầm ảnh hưởng trong lĩnh vực văn hóa hoặc thể thao để làm cầu nối giới thiệu võ cổ truyền.

“Một chiến dịch truyền thông số tốt không nên chỉ ‘quảng bá’, mà phải kể được một câu chuyện chạm đến cảm xúc của người trẻ.” – Nhà sản xuất nội dung số (Đà Nẵng)".

Chủ đề 1: Quan niệm và ấn tượng về Võ cổ truyền

1. “Khi nhắc đến 'võ cổ truyền Việt Nam', bạn cảm thấy/hình dung thế nào? Hãy chia sẻ ấn tượng đầu tiên của bạn về môn võ này.”

2. “Theo bạn, võ cổ truyền đóng vai trò gì trong văn hóa và bản sắc Việt Nam? Nó thể hiện giá trị, tinh thần nào của dân tộc?”

3. “Bạn có thể kể về một hình ảnh, câu chuyện hoặc trải nghiệm nào liên quan đến võ cổ truyền mà bạn nhớ (ví dụ xem phim, tham gia lễ hội võ thuật, hay một video trên mạng)? Điều gì ở đó làm bạn ấn tượng?”

Chủ đề 2: Trải nghiệm và hành vi cá nhân

1. “Bạn từng hoặc hiện đang tập luyện môn võ nào (có thể là võ cổ truyền hoặc võ hiện đại khác)? Điều gì khiến bạn chọn tập môn đó và trải nghiệm của bạn thế nào?”

2. “Trong quá trình tập luyện võ (cổ truyền hoặc hiện đại), bạn thấy yếu tố nào thú vị nhất và yếu tố nào khó khăn/khó thực hiện nhất?”

3. “Nếu bạn chưa bao giờ tập võ truyền thống, theo bạn vì sao những môn võ cổ truyền lại chưa có sức thu hút, khiến bạn do dự hoặc chưa hứng thú với võ cổ truyền?”

Chủ đề 3: Tiếp cận nội dung văn hóa – truyền thống trên nền tảng số

1. “Hãy kể về những lần bạn từng xem hoặc tiếp cận nội dung liên quan đến văn hóa, truyền thống (bao gồm cả võ cổ truyền) trên mạng xã hội (như TikTok, YouTube, Facebook…). Bạn đã xem nội dung gì và cảm nhận ra sao?”

2. “Bạn có nhớ một video/trình chiếu/chia sẻ về võ thuật/truyền thống nào của Việt Nam nào trên TikTok/YouTube mà bạn ấn tượng? Hãy miêu tả nội dung đó và lý do bạn thấy thú vị (hoặc không).”

2.1. Nếu đối tượng khảo sát chưa từng biết đến những video theo chủ đề này, có thể hỏi về lý do những nội dung này chưa tiếp cận và phủ sóng trên các nền tảng.

3. “Bạn có biết về các chương trình hoặc trào lưu trên mạng xã hội nhằm quảng bá văn hóa, di sản Việt (ví dụ thử thách #DiSanVietNam trên TikTok, ứng dụng VR tham quan di tích)? Bạn cảm nhận thế nào về những sáng kiến đó?”

Chủ đề 4: Cảm xúc và kỳ vọng

1. “Khi nghĩ đến việc tập luyện hoặc tìm hiểu về võ cổ truyền Việt Nam, bạn có cảm xúc gì (ví dụ hào hứng, tự hào, lo lắng, hờ hững, v.v.)? Vì sao bạn lại cảm nhận như vậy?”

2. “Theo bạn, điều gì có thể làm võ cổ truyền trở nên hấp dẫn hơn với bạn và các bạn trẻ? Có yếu tố nào (giống như âm nhạc, video minh họa, câu chuyện, thử thách tương tác trên mạng, v.v.) sẽ khiến bạn chú ý và muốn tìm hiểu?”

3. “Bạn có mong muốn gì trong tương lai về sự phát triển của võ cổ truyền Việt Nam đối với thế hệ trẻ không? Bạn kỳ vọng sẽ thấy điều gì (ví dụ các lớp học, chương trình truyền thông, sự kiện, ứng dụng công nghệ mới…)?”

Mỗi câu hỏi trên đều mang tính mở và nhấn mạnh khám phá quan điểm, cảm xúc, thói quen của người được phỏng vấn. Ví dụ, Nielsen (2018) cũng ghi nhận khoảng 50% Gen Z Việt Nam ưa chuộng thương hiệu gắn liền với giá trị truyền thống Việt, cho thấy việc hỏi ý kiến giới trẻ về văn hóa quê hương hoàn toàn hợp lý. Đồng thời, nhiều nguồn đã nêu rõ công nghệ đang là cầu nối di sản – ví dụ, các chuyên gia khuyến khích sử dụng TikTok như “trung tâm sáng tạo” khuyến khích thanh niên làm nội dung văn hóa , và một số video ngắn về di sản đã thu hút hàng triệu lượt xem trên TikTok. Những dẫn chứng này củng cố việc chú trọng hỏi về thói quen và ấn tượng của giới trẻ trên nền tảng số, như ở các câu hỏi nhóm 3 và 4. Tổng thể, bảng hỏi đề cao câu mở, khuyến khích kể chuyện và lý giải, đồng thời gợi ý các chủ đề cảm xúc và mong muốn của người trẻ về võ cổ truyền, nhằm thu thập dữ liệu sâu sắc nhất cho nghiên cứu.

KHUNG PHỎNG VẤN SÂU – CHỦ ĐỀ: VÕ CỔ TRUYỀN VIỆT NAM & GIỚI TRẺ

CHỦ ĐỀ 1: QUAN NIỆM & ẤN TƯỢNG VỀ VÕ CỔ TRUYỀN

1. Khi nhắc đến "võ cổ truyền Việt Nam", bạn cảm thấy/hình dung thế nào? Ấn tượng đầu tiên của bạn là gì?

2. Theo bạn, võ cổ truyền đóng vai trò gì trong văn hóa và bản sắc dân tộc Việt Nam?

3. Bạn nghĩ giá trị tinh thần nào của người Việt được thể hiện qua võ cổ truyền?

CHỦ ĐỀ 2: TRẢI NGHIỆM & HÀNH VI CÁ NHÂN

1. Bạn đã từng hoặc hiện đang tập luyện môn võ/thể thao nào không? Vì sao bạn chọn môn đó?

2. Trải nghiệm cá nhân của bạn trong quá trình tập luyện ra sao (kỷ niệm, cảm xúc)?

3.Trong lúc học võ, yếu tố nào bạn thấy thú vị nhất? Yếu tố nào là khó khăn nhất?

4.Theo bạn, yếu tố gì khiến bạn hoặc bạn bè bạn bỏ cuộc khi học võ?

CHỦ ĐỀ 3: TIẾP CẬN NỘI DUNG VĂN HÓA – TRUYỀN THỐNG TRÊN NỀN TẢNG SỐ

1. Bạn đã từng xem các nội dung về văn hóa, truyền thống, hoặc võ cổ truyền trên TikTok, YouTube, Facebook chưa? Bạn thấy sao?

2. Có video/trào lưu nào về võ Việt khiến bạn ấn tượng sâu sắc không? Vì sao?

3.Theo bạn, vì sao những nội dung võ cổ truyền hiện nay chưa tiếp cận được nhiều bạn trẻ trên MXH?

4. Bạn có biết đến các chương trình như #DiSanVietNam, thử thách văn hóa, ứng dụng AR/VR truyền thống? Bạn nghĩ gì về cách truyền thông đó?

CHỦ ĐỀ 4: CẢM XÚC & KỲ VỌNG

1. Khi nghĩ đến việc học/tập võ cổ truyền, bạn có cảm xúc gì (ví dụ: hào hứng, ngại ngùng, không quan tâm...)?

2.Nếu muốn võ cổ truyền trở nên hấp dẫn hơn với giới trẻ, bạn nghĩ yếu tố nào sẽ hiệu quả nhất (ví dụ: video ngắn, âm nhạc, câu chuyện, tương tác...)?

3.Theo bạn, võ cổ truyền nên gắn với yếu tố gì trong đời sống để gần gũi hơn với bạn trẻ hiện nay?

4. Trong tương lai, bạn kỳ vọng điều gì về sự phát triển của võ cổ truyền Việt Nam? (VD: lớp học miễn phí, chiến dịch Tik Tok, chương trình trong trường học, sự kiện quốc tế…)

BẢNG PHỎNG VẤN SÂU TỔNG HỢP – NGHIÊN CỨU VỀ VÕ CỔ TRUYỀN & GIỚI TRẺ

V. Bàn Luận

Kết quả nghiên cứu định lượng và định tính đã phác họa rõ nét bức tranh về mối quan hệ giữa giới trẻ và võ thuật cổ truyền Việt Nam dưới tác động của truyền thông số. Khi đặt trong bối cảnh truyền thông hiện đại – nơi xu hướng cá nhân hóa, tốc độ lan truyền nhanh và tính tương tác cao chi phối hành vi tiếp nhận thông tin – có thể nhận thấy rõ những chuyển biến trong nhận thức và hành vi của giới trẻ đối với loại hình văn hóa này.

Thứ nhất, dữ liệu định lượng cho thấy có đến 78% số người được khảo sát đã từng tiếp cận với võ cổ truyền qua các nền tảng số như YouTube, TikTok, Facebook, trong đó gần một nửa cho biết sự tò mò và hứng thú được khơi gợi thông qua các nội dung ngắn, giàu hình ảnh, mang tính giải trí cao. Tuy nhiên, chỉ khoảng 32% trong số đó thực sự có hiểu biết cơ bản về nguồn gốc, giá trị văn hóa của võ cổ truyền. Điều này cho thấy truyền thông số đang đóng vai trò như một “cánh cửa” đầu tiên để giới trẻ chạm đến võ thuật truyền thống, nhưng chưa đủ chiều sâu để khơi dậy sự thấu hiểu và gắn kết bền vững.

Thứ hai, phân tích định tính từ phỏng vấn sâu các chuyên gia truyền thông, võ sư trẻ và người dùng tích cực trên mạng xã hội đã củng cố cho nhận định trên. Họ nhấn mạnh rằng: võ cổ truyền đang được “làm mới” bằng nhiều hình thức tiếp cận hiện đại – từ việc chuyển thể thành phim hoạt hình, vlog luyện võ, đến biểu diễn võ kết hợp âm nhạc hoặc thiền định. Tuy nhiên, sự tiếp cận này vẫn mang tính phong trào, thiếu định hướng giáo dục văn hóa bài bản, và dễ bị “meme hóa” hoặc phiến diện hóa nếu không có sự kiểm duyệt và đầu tư nội dung.

Sự giao thoa giữa dữ liệu định tính và định lượng chỉ ra rằng: trong bối cảnh truyền thông hiện đại, võ cổ truyền đang rơi vào trạng thái “nửa chừng” – được biết đến nhiều hơn nhưng lại hiểu sai hoặc hiểu chưa đủ. Giới trẻ đang bị thu hút bởi hình ảnh “cool ngầu” hay tinh thần “thượng võ” nhưng hiếm khi nhận ra các yếu tố như triết lý đạo đức, lịch sử dân tộc hay ý niệm về nhân sinh trong từng bài quyền.

Đáng chú ý, qua khảo sát cũng cho thấy những bài đăng hoặc nội dung có yếu tố kể chuyện (storytelling), lồng ghép yếu tố cá nhân hóa, hành trình trải nghiệm thực tế hoặc khơi dậy niềm tự hào dân tộc lại nhận được mức độ tương tác cao hơn và có khả năng lan tỏa thông điệp sâu sắc hơn. Điều này mở ra hướng đi cho các chiến lược truyền thông văn hóa – không chỉ dừng ở việc trình diễn mà phải gắn với yếu tố trải nghiệm, kết nối và giáo dục tinh tế.

Bối cảnh truyền thông hiện đại là nơi mà thuật toán, thị hiếu nhanh thay đổi, và mức độ cạnh tranh nội dung rất cao. Võ cổ truyền nếu không được “mã hóa” lại dưới lăng kính mới thì sẽ dễ dàng bị lãng quên giữa dòng chảy giải trí. Tuy nhiên, nếu tận dụng đúng – đặc biệt là sự lan tỏa của người có ảnh hưởng (KOL), ứng dụng công nghệ (AR/VR, livestream tương tác), và khai thác yếu tố cảm xúc cá nhân – thì võ thuật cổ truyền có thể trở thành một biểu tượng văn hóa “ngách” nhưng bền vững trong lòng thế hệ trẻ.

VI. Kiến Nghị

Để truyền thông số thực sự trở thành chiếc cầu nối vững chắc giữa giới trẻ hiện đại và di sản võ thuật cổ truyền Việt Nam, cần có sự vào cuộc đồng bộ từ nhiều phía với tư duy cởi mở và giải pháp linh hoạt. Trước hết, các cơ quan chức năng nên chủ động hợp tác với những đơn vị sáng tạo nội dung số, nghệ sĩ, nhà nghiên cứu văn hóa để xây dựng một hệ sinh thái truyền thông mới, nơi võ cổ truyền không chỉ được quảng bá như một di sản tĩnh mà là một phần sống động trong đời sống số của thế hệ trẻ. Những nội dung này cần được thiết kế gần gũi, giàu cảm xúc và mang yếu tố tương tác cao – ví dụ như các minigame, vlog trải nghiệm, series phim ngắn hay thử thách TikTok mang đậm màu sắc võ học Việt.

Song song, cần đưa võ cổ truyền trở thành một phần của giáo dục trải nghiệm, hoạt động ngoại khóa trong trường học và các tổ chức thanh thiếu niên với sự đồng hành của các võ sư và chuyên gia truyền thông, để học sinh không chỉ học võ mà còn được kể chuyện về võ, hiểu về triết lý nhân văn đằng sau từng đường quyền. Các nhà hoạch định chính sách cũng nên cân nhắc việc số hóa các kho tư liệu quý về võ thuật cổ truyền, mở rộng thư viện số với nhiều định dạng (âm thanh, hình ảnh, video, tài liệu tương tác), giúp giới trẻ dễ tiếp cận và khai thác theo cách riêng của họ.

Cuối cùng, cần khuyến khích các đơn vị sản xuất truyền thông, đặc biệt là các startup sáng tạo trẻ, mạnh dạn lựa chọn võ cổ truyền như một chất liệu văn hóa trong sản phẩm của mình – không gò bó, khuôn mẫu, mà là những thử nghiệm nghệ thuật táo bạo, kết nối truyền thống với hiện đại bằng chính ngôn ngữ và thẩm mỹ của thế kỷ 21.

VII.Kết luận

Với sự thống trị của truyền thông số, võ thuật cổ truyền Việt Nam đang đứng trước cơ hội vàng để phục hưng và lan tỏa sâu rộng trong giới trẻ. Thông qua nghiên cứu kết hợp cả định lượng và định tính, có thể thấy rằng các nền tảng truyền thông số không chỉ giúp đưa hình ảnh võ cổ truyền đến gần hơn với thế hệ Gen Z mà còn góp phần hình thành nhận thức và thay đổi hành vi tích cực trong việc tiếp cận và giữ gìn di sản này.

Dữ liệu định lượng cho thấy mức độ tương tác, tần suất tiếp cận và thái độ tích cực của giới trẻ đối với nội dung về võ cổ truyền trên các nền tảng như YouTube, TikTok và Facebook đang có chiều hướng gia tăng. Trong khi đó, các phỏng vấn sâu từ phương pháp định tính hé lộ rằng nhiều bạn trẻ bắt đầu nhìn võ cổ truyền như một phần bản sắc văn hóa cần được học hỏi và tự hào, thay vì chỉ là một môn thể thao truyền thống.

Tuy nhiên, sự quan tâm này vẫn còn mang tính bề nổi, dễ bị lấn át bởi các xu hướng truyền thông nhanh, gây sốc. Điều đó cho thấy việc khai thác truyền thông số cho võ cổ truyền không chỉ dừng lại ở việc "có mặt" mà cần có chiến lược nội dung sâu sắc, sáng tạo, chạm vào cảm xúc và bản sắc của thế hệ mới.

KHẢO SÁT VỀ MỨC ĐỘ QUAN TÂM VÀ KỲ VỌNG CỦA KHÁN GIẢ ĐỐI VỚI SỰ KIỆN “LIÊN HOAN TINH HOA VÕ VIỆT QUỐC TẾ” TẠI HUẾ - T7/2025

THÔNG TIN NHÂN KHẨU HỌC

Giới tính của bạn:

• Nam

• Nữ

• Khác

• Không muốn tiết lộ

Độ tuổi của bạn:

• Dưới 15

• Từ 15 đến 24

• Từ 24 đến 35

• Trên 35

Bạn đang là:

• Học sinh / phổ thông

• Sinh viên đại học/cao đẳng

• Đã đi làm

• Võ sư/ Huấn luyện viên/Giáo viên giáo dục thể chất

• Khác

Hiện tại đang đang sinh sống tại:

• Thành phố Huế

• Các thành phố khác tại VN

• Nước ngoài

Bạn có biết sự kiện “Tinh hoa Võ Việt” diễn ra tại Huế vào tháng 3/2025 không?

• Biết và có tham dự sự kiện

• Biết, nhưng chỉ qua các phương tiện thông tin đại chúng

• Không biết

1.1. Biết và có tham dự sự kiện

1.1.1. Bạn đánh giá tổng sự kiện tháng 3 như thế nào?

• Rất hài lòng

• Hài lòng

• Bình thường

• Không hài lòng

• Rất không hài lòng

1.1.2. Bạn ấn tượng nhất với hoạt động nào trong sự kiện tháng 3?

• Phần lễ

• Phần hội

• Khác (Các tiết mục riêng lẻ)

1.1.3. Theo bạn, sự kiện “ Liên hoan Tinh hoa Võ Việt” tháng 3 có những yếu tố nào cần cải thiện?

• Âm thanh, ánh sáng

• Không gian tổ chức

• Các hoạt động trải nghiệm xoay quanh sự kiện

• Hoạt động truyền thông trước/trong/sau sự kiện

• Giao lưu, tương tác với khán giả

• Các nội dung biểu diễn

• Khác

1.1.4. Sau sự kiện vào tháng 3, mức độ hào hứng và kỳ vọng khi tham gia sự kiện “Liên hoan Tinh Hoa Võ Việt Quốc tế” diễn ra vào tháng 7 của bạn?

• Tăng lên rất nhiều

• Tăng thêm chút ít

• Không thay đổi

• Giảm sút

• Không quan tâm

1.2. Biết nhưng chỉ qua các phương tiện thông tin đại chúng

1.2.1. Bạn biết đến sự kiện “Liên hoan Tinh hoa Võ Việt” vào tháng 3 qua các kênh nào?

TV, Internet, Báo điện tử

• Mạng xã hội (Facebook, Instagram, Tiktok, vv…)

• Người thân/bạn bè

• Khác…

1.2.2. Bạn ấn tượng nhất với yếu tố vào trong “Liên hoan Tinh hoa Võ Việt” vào tháng 3 ?

Các màn trình diễn võ thuật của các võ sinh

• Quy mô sự kiện

• Âm nhạc/Ánh sáng của sự kiện

• Khác…

1.2.3. Theo bạn, sự kiện “ Liên hoan Tinh hoa Võ Việt” tháng 3 có những yếu tố nào cần cải thiện?

• Âm thanh, ánh sáng

• Không gian tổ chức

• Các hoạt động trải nghiệm xoay quanh sự kiện

• Hoạt động truyền thông trước/trong/sau sự kiện

• Giao lưu, tương tác với khán giả

• Các nội dung biểu diễn khác

1.2.4. Sau sự kiện vào tháng 3, mức độ hào hứng và kỳ vọng khi tham gia/theo dõi sự kiện “Liên hoan Tinh Hoa Võ Việt Quốc tế” diễn ra vào tháng 7 của bạn?

• Tăng lên rất nhiều

• Tăng thêm chút ít

• Không thay đổi

• Giảm sút

• Không quan tâm

Tài liệu tham khảo

(1).https://dayvopvh.com/vo-co-truyen-viet-nam/

- CÁC PHÁI VÕ TRONG VÕ CỔ TRUYỀN VIỆT NAM

(2).“Võ Cổ Truyền Việt Nam” không phải là một môn phái riêng biệt mà là hệ thống, là một danh xưng dùng trong huấn luyện, thi đấu thể thao, mang tính đại diện quốc gia cho nền võ học truyền thống

- https://gfcsecurity.vn/vo-co-truyen-viet-nam https://www.vietnamplus.vn/lien-doan-the-gioi-vo-co-truyen-viet-nam-chinh-thuc-thanh-lap-post337186.vnp?utm_source=chatgpt.com

(3).http://vjes.vnies.edu.vn/sites/default/files/134_11.2016_-82-85.pdf

(4).https://hupes.edu.vn/upload/files/

(5).https://upes1.edu.vn/wp-content/uploads/ckfinder/userfiles/files/LUAN%20AN%20DANG%20DANH%20NAM(1).pdf

(6).https://scholar.dlu.edu.vn/thuvienso/bitstream/DLU123456789/266380/1/81137-1753-187098-1-10-20230703.pdf

(7).https://hupes.edu.vn/upload/files/

(8).https://scholar.dlu.edu.vn/thuvienso/bitstream/DLU123456789/275905/1/95356-1753-203159-1-10-20240510.pdf