Bất ngờ với tác dụng chữa bệnh của cây bằng lăng

Hoa bằng lăng nở rộ tô điểm cho phố phường đẹp hơn.

Bằng lăng có tên gọi khác là: Săng lẻ, Bằng lang, Truol, Thao lao (Rađê, Tây Nguyên), Kwer (dân tộc Ma, Tây Nguyên). Tên khoa học: Lagerstroemia calyculata Kurz. Họ khoa học: Tử vi - Lythraceae.

Tên bằng lăng dùng chỉ nhiều cây thuộc cùng chi khác loài và thường thêm đuôi để chỉ nơi mọc hay giống một cây nào khác hoặc công dụng như bằng lăng ổi, bằng lăng chèo (vì gỗ để làm bơi chèo), bằng lăng tía (hoa màu tía), bằng lăng trắng (hoa màu trắng)…

Bằng lăng được tìm thấy ở Lào, Campuchia, Miến Điện, Ấn Độ, Thái Lan, Việt Nam… Ở nước ta, cây mọc hoang dại hầu như ở khắp nước ta nhưng nhiều nhất ở Thanh Hoá, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị… chủ yếu thấy loại cây thân hồng sắc, hoa tím.

Dược liệu bằng lăng có thể thu hái quanh năm, đặc biệt là vào mùa thu. Vỏ cây, lá và thân cây được ứng dụng làm dược liệu. Dùng tươi, hoặc có nơi phơi vỏ thân phơi khô, sắc nước, dùng uống.

Sau khi thu hoạch, rửa sạch và cạo bỏ lớp vỏ bên ngoài, phơi hoặc sấy khô, bảo quản trong túi thoáng khí, dùng dần. Mùa hoa quả tháng 5 - 7.

Vỏ cây, lá và thân cây bằng lăng được ứng dụng làm dược liệu.

Trong vỏ thân bằng lăng chứa một số thành phần hóa học như:

• Axit hữu cơ, Tamin, Saponin, Cumarin, Gallic, Sterol, Ancaloid…
• Trong đó Tamin Catechic và Gallic chiếm khoảng 30.5% và được biểu thị dưới dạng Axit Malic 4,22%, chất nhầy 2,76%, Pectin 2,81%.

Trong lá và hoa bằng lăng có chứa thành phần hóa học tương tự như vỏ thân nhưng tỷ lệ thấp hơn rất nhiều:

• Tamin Catechic và Gallic 5,42%.
• Đường 5,8%, trong đó đường khử 5,22%, Saccaroza 0,57%.
• Axit hữu cơ 2,83%.
• Chất nhầy 3,25% (cao hơn ở vỏ thân).
• Pectin 6,51%.

Bài thuốc từ cây bằng lăng

1. Chữa hắc lào, nấm ngoài da

Dùng cồn bằng lăng 30% bôi lên vùng da bị tổn thương, mỗi ngày 2 lần. Gia thêm cồn chút chít và bạch hạc để tăng kết quả điều trị.

Cách làm cồn bằng lăng như sau: Sử dụng vỏ cây bằng lăng ngâm với dược liệu 70 độ với tỷ lệ 2/3 trong một tháng là có thể dùng được.

2. Điều trị trực khuẩn lỵ

Sử dụng 1,5 g bằng lăng khô sắc lấy nước, dùng uống. Sử dụng liên tục trong 5 - 7 ngày đối với trẻ em, người lớn 10 - 15 ngày là khỏi bệnh.

3. Chữa bệnh tiểu đường

Sử dụng 50 g lá già hoặc 50 g quả khô hãm với 0,5 lít nước sôi, dùng uống như trà. Mỗi ngày dùng uống 4 - 6 cốc để cải thiện tiểu đường.

4. Điều trị bỏng ngoài da

Sử dụng cao bằng lăng hâm nóng để tạo thành một lớp màng bóng, dai, bám chắc vào vết thương để bảo vệ và làm lành vết thương. Nếu sử dụng bột dược liệu thì thuốc dễ nứt nẻ, độ bám dính không cao, dễ gây tổn thương.

Sử dụng một lượng lá bằng lăng vừa đủ rồi cô đặc lại thành cao. Mỗi ngày thoa lên vết bỏng 1 lần để hạn chế nhiễm trùng và giúp da lên da non.

5. Hạn chế tình trạng nhiễm khuẩn

Sử dụng vỏ thân bằng lăng nấu cô đặc thành cao, dùng bôi lên vết thương để giảm tình trạng nhiễm khuẩn và tạo một lớp màng bảo vệ vết thương. Ngoài ra, bôi cao dược liệu còn có thể hạn chế đau đớn khi thay băng ở các vết thương lớn.

Ngoại việc kháng khuẩn, chữa nấm, hạt bằng lăng còn được sử dụng để an thần, ổn định giấc ngủ. Quả còn được sử dụng sử dụng để điều trị loét miệng, vỏ thân còn dùng để nhuận tràng, chữa táo bón. Tuy nhiên, trước khi sử dụng dược liệu, người dùng nên trao đổi với thầy thuốc hoặc người có chuyên môn để được hướng dẫn cụ thể.