Thực phẩm nên bổ sung vào chế độ ăn uống cho trẻ bị sởi

Sởi ở trẻ em là một bệnh lý nguy hiểm gây ra bởi virus sởi – một chủng virus thuộc họ Paramyxoviridae. Bệnh có thể xảy ra ở cả người lớn và trẻ em, đặc biệt trẻ dưới 5 tuổi. Ước tính trung bình cứ 3 trẻ dưới 5 tuổi sẽ có 1 trẻ cần nhập viện theo dõi và hỗ trợ tích cực. Bệnh sởi thường xuất hiện vào mùa Đông – Xuân, có thể bùng phát thành dịch theo chu kỳ 3 – 5 năm.

Khi mắc bệnh, người bệnh sẽ có một số triệu chứng như: Sốt cao, mệt mỏi, viêm kết mạc, ho khan, có thể nổi các đốt trắng (hay còn gọi là hạt Koplik) trong miệng, má và họng. Sau sốt 3- 4 ngày, trên cơ thể bắt đầu phát ban, ban dát sẩn, màu hồng. Khi ban mất sẽ bong vảy để lại vết thâm trên da.

Trẻ có miễn dịch suy giảm, chưa được tiêm vacxin ngừa sởi, suy dinh dưỡng, đặc biệt là thiếu vitamin A… khi mắc bệnh sởi, bệnh có xu hướng nặng hơn. Bệnh sởi không được chữa trị kịp thời và đúng cách có thể xảy ra biến chứng viêm phổi, viêm não, viêm màng não,… thậm chí gây tử vong nếu trẻ không được can thiệp y tế kịp thời.

Sởi hiện vẫn chưa có thuốc đặc trị. Các phương pháp hiện có tập trung vào hỗ trợ điều trị các triệu chứng, giúp bệnh nhanh khỏi. Điều quan trọng là duy trì chế độ dinh dưỡng hợp lý giúp người bệnh nhanh chóng hồi phục và giảm thiểu biến chứng nguy hiểm.

Thực phẩm nên bổ sung vào chế độ ăn uống cho trẻ bị sởi

Trẻ bị bệnh sởi nên ăn gì?

Dinh dưỡng đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong chăm sóc trẻ bị sởi. Dinh dưỡng đúng và đủ sẽ giúp trẻ được bổ sung đủ dưỡng chất, năng lượng để cơ thể phát triển, cải thiện miễn dịch, rút ngắn thời gian hồi phục. Ngược lại, dinh dưỡng không hợp lý sẽ khiến tình trạng bệnh trở nên tệ hơn, kéo dài và tăng nguy cơ xuất hiện biến chứng. Dưới đây là những thực phẩm nên bổ sung vào chế độ ăn uống cho trẻ.

Bổ sung thực phẩm giàu vitamin A

Bạn có biết vì sao vitamin A lại quan trọng đến như vậy trong phác đồ cách điều trị bệnh sởi? Vì khi nồng độ vitamin A trong cơ thể thấp, kháng thể kháng sởi cũng thấp, làm tăng nguy cơ nhiễm sởi. Do đó, việc bổ sung vitamin A là vô cùng quan trọng cả trước và trong khi đang mắc sởi, giúp hạn chế các biến chứng do sởi gây ra cho mắt, chống mù lòa. Ngoài ra, kết quả từ nhiều nghiên cứu cũng cho biết việc bổ sung đầy đủ vitamin A có thể giảm đến 50% nguy cơ tử vong do sởi.

“Hướng dẫn chẩn đoán, điều trị bệnh sởi” do Bộ Y tế ban hành có chỉ rõ, khi phát hiện mắc sởi, người bệnh cần được uống ngay vitamin A theo liều sau:

• Trẻ < 6 tháng: uống 50.000 đơn vị/ngày x 2 ngày liên tiếp
• Trẻ 6 -12 tháng: uống 100.000 đơn vị/ngày x 2 ngày liên tiếp
• Trẻ > 12 tháng và người lớn (trừ phụ nữ đang mang thai): uống 200.000 đơn vị/ngày x 2 ngày liên tiếp

Trường hợp người bệnh có biểu hiện thiếu vitamin A thì cần lặp lại liều lượng trên sau 4-6 tuần.( xác nhận trong thời gian này). Cần lưu ý rằng thuốc bổ sung vitamin A cho người mắc sởi phải có chỉ định của bác sĩ, bạn không được tự ý sử dụng.

Bên cạnh đó, hãy ăn những thực phẩm giàu vitamin A từ những loại thức ăn có nguồn gốc động vật như gan, lòng đỏ trứng… hoặc nguồn gốc thực vật như các loại rau củ quả có màu vàng, đỏ (cà rốt, khoai lang, ớt chuông, cà chua, bí đỏ, cam, xoài, đu đủ, dưa hấu…), các loại rau sẫm màu (rau cải, rau muống, rau ngót, rau dền, rau đay, rau mồng tơi, súp lơ xanh…).

Vitamin A có vai trò thiết yếu trong việc tăng cường sức khỏe của hệ miễn dịch.

Bổ sung thực phẩm giàu kẽm

Kẽm có chức năng tăng cường hệ miễn dịch, làm lành các vết thương và hạn chế sự xâm nhập của các virus, vi khuẩn, đồng thời duy trì hoạt động của các cơ quan khác. Khi thiếu kẽm, các chức năng miễn dịch của cơ thể sẽ suy giảm. Virus có điều kiện thuận lợi hơn để xâm nhập và gây bệnh, trong đó không loại trừ virus sởi.

Bên cạnh việc sử dụng thuốc để bổ sung kẽm, bạn còn có thể thu nạp thêm nguyên tố này qua các thức ăn hằng ngày. Những món ăn thông dụng có chứa kẽm là gan lợn, sữa, thịt bò, lòng đỏ trứng, cá, tôm, lươn, các hạt có dầu (hạnh nhân, hạt điều, lạc…).

Kẽm là khoáng chất quan trọng giúp cải thiện hệ miễn dịch và khả năng hồi phục.

Bổ sung thực phẩm giàu vitamin C

Vitamin C giúp tăng cường hệ miễn dịch, chống dị ứng, giúp cơ thể chống lại sự xâm nhập của virus, vi khuẩn, từ đó hỗ trợ người bệnh mau chóng hồi phục.

Bạn có thể dùng những loại thực phẩm giàu vitamin C như: Quả cam, chuối, xoài, bưởi, dưa hấu… hay rau đay, mồng tơi, rau ngót, rau dền, rau muống…

Trong giai đoạn toàn phát sởi, người bệnh sẽ sốt cao và đôi khi kèm theo vã mồ hôi, nôn, gây mất nước. Do đó, bạn có thể sử dụng paracetamol (Hapacol) để nhanh chóng hạ sốt cho người bệnh trước. Sau đó, chú ý bổ sung dinh dưỡng, cung cấp đủ nước (nước lọc, nước ép hoa quả) và chất điện giải cho người bệnh.

Khi người bệnh hạ sốt, các vết ban dần lặn bớt thì vẫn tiếp tục đảm bảo chế độ ăn như trên nhưng cần tăng thêm lượng thức ăn trong ít nhất 2 tuần. Điều này giúp cân bằng lại lượng dinh dưỡng mà người bệnh đã bị mất đi, giúp nhanh chóng hồi phục sức khỏe.

Vitamin C nâng cao sức đề kháng, giúp cơ thể chống lại virus và vi khuẩn.

Món ăn cho người bệnh sởi

Các món ăn không chỉ giúp cải thiện tình trạng sức khỏe mà còn hỗ trợ quá trình hồi phục hiệu quả. Dưới đây là những món ăn được khuyến nghị trong từng giai đoạn của bệnh.

Giai đoạn khởi tạo

Trong giai đoạn này, bệnh nhân thường sốt cao, hắt hơi, chảy nước mũi, ho, và cảm thấy mắt đỏ. Đây là lúc mà cơ thể đang chống chọi với các triệu chứng đầu tiên của bệnh. Một số món ăn thích hợp bao gồm:

Canh rau má: rau má 200g, thịt heo nạc hầm 50g, nước gia vị vừa đủ nấu canh ăn.

Canh cá lóc: cá lóc 1 con nướng chín lấy thịt, rau tần ô 100g bổ sung gia vị nấu ăn.

Nước mía ép: mía, rau mùi 100g ép nước khoảng 1 ly uống vài ngày một lần.

Nước hồng hương: hồng hương 25g, bạc hà 2g. Nấm hương rửa sạch cho vào nội cùng 200ml nước đun sôi kỹ năng trong 2 - 3 phút, lộc bỏ hồng hương, cho bạc hà vào mô-đun tiếp, khi sôi kỹ chắt lấy nước chia 3 lần uống trong ngày, chỉ uống trong 1 - 2 ngày đầu khi mới mắc bệnh.

Nước rau mùi: rau mùi tươi 25g, để cả rễ rửa sạch cắt nhỏ cho vào thêm 250ml nước, module sôi kỹ 1 - 2 phút, chắt lấy nước chia 3 lần uống trong ngày, chỉ uống 1 - 2 ngày đầu khi mới mắc bệnh.

Canh đậu phụ: đậu phụ 1 gói khoảng 200g, rau mùi non 25g, dầu thực vật bột phấn, bột gia vị vừa đủ. Đậu phụ cắt miếng nhỏ, rán bằng dầu thực vật cho vàng. Rau mùi rửa sạch cho vào nội dung, thêm 250ml nước sôi, đun nhỏ lửa, canh sôi cho đậu phụ, bột phấn, bột gia vị vào đảo đều, canh sôi lại là được. Ăn ngày 1 lần lúc đói, có thể ăn với cơm, chỉ ăn 1 - 2 ngày đầu mới sởi.

Các món ăn không chỉ giúp cải thiện tình trạng sức khỏe mà còn hỗ trợ quá trình hồi phục hiệu quả.

Giai đoạn phát triển

Khi bệnh tiến triển, bệnh nhân có thể gặp sốt cao kéo dài và phát ban đỏ nổi lên. Một số món ăn được khuyên dùng sẽ hỗ trợ người bệnh như sau:

Cháo đậu xanh: đậu xanh 200g còn nguyên vỏ nấu nhừ cho đường vừa đủ ăn.

Canh bí đao: bí đao 200g, cơ đùi heo 200g, làm sạch chặt khúc, thêm rau mùi, hành hoa gia nấu canh ăn.

Cháo cá chép: cá chép sắc lấy thịt phi hành cho thơm, nấu ngon nhừ cho nhiều gia vị rau mùi, hành hoa ăn nóng.

Canh chua cá lóc: giá đậu 100g, độc 50g, cà chua 30g, đậu bắp 40g, cá lóc làm sạch 100g, me, gia vị vừa đủ nấu canh ăn.

Nước cải cải: củ cải 150g, đường phèn 15g. Củ cải rửa sạch ép nước, cho đường phèn vào, hấp cách thủy cho chín và tan hết đường, để nguội chia hai lần uống trong ngày. Uống 1 - 2 ngày liền.

Nước lê tươi: lê tươi 1 quả khoảng 200g, đường phèn 10g. Lê tươi rửa sạch cắt ở phần gần núm thành một sản, khoét bỏ một phần bạch quả, cho đường phèn vào khóa lại, ghim chặt, hấp cách thủy. Khi lê chín ép lấy nước chia 3 lần trong ngày. Uống liền 2 - 3 ngày.

Nước cỏ tranh: rễ cỏ tranh 50g, vỏ xanh mía 100g. Rễ cỏ tranh mini kỹ rửa sạch, cắt nhỏ. Vỏ mía xanh rửa sạch cắt khúc. Cả hai cho vào nội dung, bổ sung 250ml nước đun sôi kỹ thuật bắt nước chia uống 3 lần trong ngày. Chỉ uống 1 - 2 ngày.

Nước cà rốt: cà rốt tươi 200g, rửa sạch, xay nhỏ cho vào nội tiết thêm 250ml nước, mô đun nhỏ lửa cho sôi kỹ, ép nước chia uống 3 lần trong ngày. Uống liền 2 - 3 ngày.

Khi bệnh nhân bắt đầu hồi phục, chế độ dinh dưỡng cần được điều chỉnh để dễ tiêu hóa hơn.

Giai đoạn hồi phục

Khi bệnh nhân bắt đầu hồi phục, chế độ dinh dưỡng cần được điều chỉnh để dễ tiêu hóa hơn. Các món ăn sau đây sẽ hỗ trợ tốt trong giai đoạn này:

Canh khoai từ: khoai từ 200g, thịt đùi heo 50g, rau mùi, hành, gia vị vừa đủ nấu ăn.

Canh củ cải: củ cải 100g, cà rốt 50g, nấm hương 20g, thịt giò heo 50g.

Chè đậu đen: đậu đen xanh lòng 100g, đường cát vừa đủ nấu chè ăn.

Cháo hồng táo: hồng táo 5 quả, củ mài 25g, bình tẻ 50g, đường phèn 15g. Hồng táo bỏ hạt, chiết nhỏ cho vào thêm 400ml nước đun sôi. Củ mài, tẻ nhạt xay nhỏ, cho nước táo vào đều nấu thành cháo, cháo chín cho đường phèn vào, khuyến tan, cháo lại là được. Ăn ngày 1 lần lúc đói, ăn liền 4 - 5 ngày.

Cháo kê: kê hạt 50g, hạt sen cả tâm 30g, đường phèn 10g. Hạt kê bỏ vỏ cho vào bổ sung nước nấu thành cháo. Hạt sen bỏ vỏ xay thành bột, khi cháo kê chín nhừ cho bột hạt sen, đường phèn vào trạng thái đều, cháo lại được. Ăn 2 lần lúc đói, ăn liền 3 - 4 ngày để phục hồi sức khỏe sau khi sởi bay, giảm trằn trọc, khó ngủ.

Cháo cà rốt: cà rốt 50g, củ mài 25g, lá dâu non 10g, tẻ nhạt 50g, đường phèn 15g. Cà rốt rửa sạch. Củ mài, xay nhỏ cho vào bổ sung nước nấu cháo. Lá dâu rửa sạch thái nhỏ, khi cháo chín cho lá dâu, đường phèn vào góp đều, cháo sôi lại được. Ăn ngày 2 lần lúc đói, ăn liền 4 - 5 ngày. Tác dụng: khai thác sở hữu, loại trừ biến chứng từ kéo dài và khóm khè ở cổ.

Lưu ý: Bệnh sở hữu phần nhiều thiên về nóng (nhiệt) sốt rét mất tân dịch, mất nước, do vậy nên tránh thức ăn khô nóng, thức ăn chiên xào nhiều dầu mỡ và thịt, cá chiên rán, kho, cho nhiều gia vị cay nóng như tiêu tiêu, là... Nếu đang ăn cao, hạn chế ăn (đạm) động vật thay bằng cứng thực vật có trong các loại đậu dễ ​​tiêu hơn. Nếu thời kỳ sở hữu, bệnh nhân lại cảm thêm phong hàn, hoặc do trời quá lạnh làm sởi mọc không được thì không nên dùng công thức ăn chua lạnh như: cam, cà, cá tanh, rau càng cua, ốc, hến....