Biến đổi khí hậu: Mối đe dọa lớn đối với sức khỏe cộng đồng tại Việt Nam

Theo các chuyên gia, biến đổi khí hậu làm gia tăng nguy cơ mắc nhiều loại bệnh và ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe con người. Nhiệt độ tăng cao dẫn đến nguy cơ sốc nhiệt và bệnh tim mạch, trong khi sự thay đổi khí hậu thúc đẩy sự lan rộng của các bệnh truyền nhiễm như sốt xuất huyết, sốt rét và cúm. Các hiện tượng thời tiết cực đoan như bão lũ và hạn hán không chỉ đe dọa nguồn nước sạch mà còn làm suy giảm an ninh lương thực.

Ngoài ra, tình trạng ô nhiễm không khí do khí thải nhà kính làm trầm trọng thêm các bệnh về đường hô hấp, khiến gánh nặng y tế ngày càng lớn. Tại Việt Nam, những khu vực ven biển và trũng thấp – nơi có khoảng 70% dân số sinh sống – đang chịu ảnh hưởng nặng nề bởi lũ lụt, xâm nhập mặn và thời tiết cực đoan. Hệ thống y tế phải đứng ở tuyến đầu để ứng phó với những thách thức này.

Tiến sĩ Angela Pratt, Trưởng đại diện WHO tại Việt Nam: Biến đổi khí hậu là mối đe dọa ngày càng lớn đối với sức khỏe cộng đồng

Theo ước tính, đến năm 2050, tác động của biến đổi khí hậu có thể khiến Việt Nam thiệt hại từ 1–3 tỷ USD chi phí y tế và tới 23 tỷ USD do suy giảm năng suất lao động. Những con số này cho thấy sự cấp thiết của việc triển khai các biện pháp ứng phó hiệu quả nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực của biến đổi khí hậu đối với sức khỏe cộng đồng và kinh tế quốc gia.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu trở thành khủng hoảng y tế, Việt Nam đã tổ chức hội thảo "Tham vấn về biến đổi khí hậu và sức khỏe: Thúc đẩy lồng ghép sức khỏe vào Báo cáo NDC 3.0" tại Hà Nội ngày 23/9. Sự kiện này quy tụ nhiều bộ, ngành, địa phương, tổ chức phát triển và giới học thuật nhằm xác định các hành động ưu tiên để đưa yếu tố sức khỏe vào chính sách khí hậu.

Báo cáo Đóng góp do Quốc gia tự quyết định (NDC) là một tài liệu quan trọng mà Việt Nam sẽ trình bày tại Hội nghị Biến đổi khí hậu Liên Hợp Quốc (COP30) ở Brazil vào tháng 11/2025. Việc lồng ghép yếu tố sức khỏe vào Báo cáo NDC 3.0 không chỉ góp phần bảo vệ tính mạng người dân mà còn thể hiện cam kết của Việt Nam đối với mục tiêu xây dựng hệ thống y tế bền vững, có khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu.

WHO, UNICEF và UNDP đã tái khẳng định cam kết hỗ trợ Việt Nam trong việc ưu tiên sức khỏe trong chiến lược khí hậu. Tiến sĩ Angela Pratt, Trưởng đại diện WHO tại Việt Nam, nhấn mạnh rằng biến đổi khí hậu là mối đe dọa ngày càng lớn đối với sức khỏe cộng đồng. Bà cho biết WHO sẽ hỗ trợ mạnh mẽ Chính phủ Việt Nam trong các nỗ lực lồng ghép yếu tố sức khỏe vào hành động vì khí hậu.

Biến đổi khí hậu: Mối đe dọa lớn đối với sức khỏe cộng đồng tại Việt Nam

Bà Ramla Khalidi, Trưởng đại diện thường trú UNDP tại Việt Nam, khẳng định rằng sức khỏe con người là nền tảng cho sự phát triển bền vững. Bà nhấn mạnh rằng các mục tiêu khí hậu tham vọng với yếu tố sức khỏe là cốt lõi có thể mở ra nguồn tài chính mới, tăng cường khả năng phục hồi và mang lại kết quả tốt hơn cho nhân loại và hành tinh.

Bà Silvia Danailov, Trưởng đại diện UNICEF tại Việt Nam, cũng nhấn mạnh cam kết đặt trẻ em và cộng đồng dễ bị tổn thương vào trung tâm của các nỗ lực thích ứng và giảm thiểu biến đổi khí hậu. Theo bà, UNICEF sẽ tiếp tục hỗ trợ Việt Nam trong việc lồng ghép sức khỏe trẻ em vào Báo cáo NDC 3.0, bảo đảm quyền trẻ em luôn là ưu tiên trong chương trình nghị sự về khí hậu.

Tại COP26, Việt Nam đã đặt mục tiêu xây dựng hệ thống y tế bền vững, có khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu. Là thành viên Ủy ban Điều hành khu vực Tây Thái Bình Dương của Liên minh Hành động chuyển đổi về khí hậu và sức khỏe (ATACH), Việt Nam đang đẩy mạnh hợp tác kỹ thuật và chia sẻ kinh nghiệm để phát triển hệ thống y tế phát thải thấp. Những nỗ lực này nhằm hướng tới giảm ô nhiễm không khí, bảo vệ sức khỏe cộng đồng và xây dựng môi trường trong lành hơn.

Biến đổi khí hậu đang đặt ra những thách thức lớn đối với sức khỏe cộng đồng tại Việt Nam. Tuy nhiên, với sự cam kết mạnh mẽ từ Chính phủ và sự hỗ trợ tích cực từ các tổ chức quốc tế như WHO, UNICEF và UNDP, Việt Nam đang từng bước triển khai các giải pháp chiến lược để ứng phó với khủng hoảng này. Việc lồng ghép yếu tố sức khỏe vào chính sách khí hậu không chỉ bảo vệ tính mạng người dân mà còn thúc đẩy sự phát triển bền vững của quốc gia trong tương lai.