Cây tai chuột: Dược liệu kháng viêm từ thiên nhiên

Tên gọi, danh pháp

Tên tiếng Việt: Tai chuột.

Tên khác: Hạt Bí, Qua tử kim, Mộc tiền, Muối qua (Tày), Co muối tẩu (Thái), Nhẩm nghin mía (Dao).

Tên khoa học: Dischidia acuminata Cost thuộc họ Thiên Lý (Asclepiadaceae).

Đặc điểm tự nhiên

Cây tai chuột có tên gọi khác là cây hạt bí, mộc tiền, muối qua, qua tử kim, ... và tên khoa học là Dischidia acuminate Cost, thuộc họ thiên lý. Cây có các đặc điểm thực vật như sau:

Thân: Thân leo, sống bám vào vách núi, vách đá hoặc bám trụ vào cành cây khác và rũ xuống. Thân cây có mủ, nhựa có màu trắng đục.

Lá: Dạng lá mầm, mọc đối xứng với nhau, có hình giống tai chuột nên được gọi là cây tai chuột, hoặc còn được gọi là hạt bí do lá giống hình hạt bí. Mặt trên của lá bóng, lá có màu xanh nhạt, dài từ 1 - 2cm, bề ngang rộng khoảng 8 – 10mm.

Hoa: Hoa nhỏ và có màu trắng, mọc ra từ nách lá. Tháng 4 đến tháng 6 là thời điểm cây ra hoa.

Quả: Gồm 2 quả đại thẳng, bên trong có lớp lông mịn phủ quanh hạt.

Người dân tìm thấy cây tai chuột mọc hoang trên các vách núi, vách đá ở Trung Quốc. Ở nước ta rất ít gặp nhưng ngày nay cây đã được trồng và sử dụng như một loại cây cảnh.

Cây Tai chuột: Dược liệu kháng viêm từ thiên nhiên

Công dụng cây tai chuột

Theo kinh nghiệm dân gian, dược liệu là một vị thuốc có tác dụng lợi tiểu, tiêu phù, tiêu viêm.

Cây có thể được dùng theo đường uống hoặc dùng ngoài. Khi dùng ngoài, cả cây được phối hợp với thân dây đau xương, lá mã đề, lá mò trắng, lá đậu ván trắng, mỗi vị 20 – 30g, dùng tươi giã nhỏ,tất cả trộn với nước vo gạo, đắp tại chỗ dùng chữa viêm hạch ở cổ. Ngày dùng một lần.

Cả cây tai chuột giã nát với rễ hà thủ ô trắng, lấy nước nhỏ tai, chữa hôi tai.

Liều dùng & cách dùng

Thường dùng chữa khí hư, lậu, tiểu vàng, trị sưng tấy, móng tay lên chín mé, thối tai, bỏng và làm thuốc lợi sữa. Liều dùng từ 20 đến 30g dưới dạng thuốc sắc.Dùng ngoài, nấu nước rửa hoặc lấy lá tươi giã đắp. Ngoài ra, giã nhỏ cũng với lá Hà thủ ô trắng lấy nước nhỏ vào tai chữa thối tai.

Công dụng cây tai chuột

Bài thuốc chứa cây tai chuột

Bài thuốc chữa phù thũng

Thài lài tía, rễ cỏ xước, lá dược liệu và bông mã đề, dùng mỗi thứ một nắm. Rồi đem các vị sao qua rồi sắc lấy uống. Dùng mỗi ngày một thang cho đến khi khỏi hẳn.

Bài thuốc trị phụ nữ bị bạch đới, chứng viêm tiết niệu, khí hư, nước tiểu đỏ/ vàng, tiểu buốt và đục

Tai chuột 40g; Rễ cỏ tranh, Lá bạc thau mỗi thứ 30g. Đem các vị sắc với 400ml còn 100ml, lấy nước đó dùng.

Bài thuốc giảm ho và long đờm

Dùng Lá táo chua 40g và Tai chuột 30g. Đem dược liệu lấy nấu nước uống.

Bài thuốc chữa áp xe và viêm tấy

Dùng một ít dược liệu tươi. Rửa sạch, giã nát và đắp lên vùng đau nhức. Dùng cho tới khi khỏi hẳn.

Bài thuốc chữa hôi tai

Dùng Lá hà thủ ô trắng và Lá tai chuột, mỗi thứ một ít. Giã nát hai nguyên liệu, sau đó vắt lấy nước và nhỏ vào tai.

Bài thuốc chứa cây Tai chuột

Những lưu ý khi dùng dược liệu tai chuột

Cần phân biệt cỏ tai chuột với một loại dược liệu khác được dùng để chữa bệnh tiểu đường có tên là mạch lạc đuôi chuột. Ngoài ra, cũng có nhiều giống cây tai chuột khác nhau, cần dựa vào tên khoa học để phân biệt và sử dụng đúng bài thuốc theo Y Học Cổ Truyền.

Vì trong Tây y, các nghiên cứu về tác dụng chữa bệnh của cỏ tai chuột còn hạn chế nên để hạn chế những tác dụng phụ không mong muốn từ những bài thuốc này, cần lưu ý:

Tham vấn ý kiến của bác sĩ trước khi dùng.

Trẻ nhỏ, phụ nữ đang mang thai, người bị bệnh đang dùng thuốc điều trị không tự ý sử dụng loại dược liệu này.

Cỏ tai chuột là một loại dược liệu có tính mát, các bài thuốc từ cây được dùng để chữa bệnh về đường tiết niệu như tiểu buốt, tiểu đục. Ngoài ra, cây còn có tác dụng với các bệnh ngoài da như sưng tấy, áp xe. Tuy nhiên, việc sử dụng bất kỳ loại dược liệu nào cũng cần có sự tham khảo và chỉ dẫn từ bác sĩ chuyên khoa để đảm bảo an toàn khi dùng.

Tham khảo: Lý Luận Cơ Bản Y Học Cổ Truyền và Y học Cổ Truyền Cơ sở Và Bệnh Học Y Học Cổ Truyền