Nam dược trị Nam nhân - triết lý sâu sắc của Đại danh y Tuệ Tĩnh

Các diễn giả tham gia tọa đàm. (Ảnh: HÀ MINH)

Chiều 10/8, tại Trường quay TTXVN đã diễn ra Tọa đàm “Nam dược trị nam nhân” nhằm hướng tới kỷ niệm 700 năm Ngày sinh Đại danh y-Thiền sư Tuệ Tĩnh (1330-2030).

Tọa đàm có sự góp mặt của 12 chuyên gia là các nhà lãnh đạo, các nhà nghiên cứu, những người tâm huyết đến từ rất nhiều hội và tổ chức nghề nghiệp về y học cổ truyền, tham gia giao lưu, bàn luận về "Nam dược trị nam nhân" - thuốc nam chữa bệnh cho người Nam và chấn hưng y học cổ truyền, hướng tới kỷ niệm 700 năm Ngày sinh của Đại danh y-Thiền sư Tuệ Tĩnh (1330-2030).

Tại tọa đàm, các khách mời tham dự đã kể lại những câu chuyện ý nghĩa về Đại danh y Tuệ Tĩnh, soi rọi triết lý chữa bệnh của ông - một dân tộc khỏe mạnh nhất khi được chữa lành bằng chính cây cỏ mọc trên đất nước mình, bằng chính hiểu biết của mình và tư tưởng đó vẫn còn nguyên giá trị đến ngày nay.

Các diễn giả tham gia tọa đàm. (Ảnh: Hà Minh)

Danh y Tuệ Tĩnh tên thật là Nguyễn Bá Tĩnh, người làng Nghĩa Phú, huyện Cẩm Giàng, tỉnh Hải Dương cũ. Lên 6 tuổi, ông đã mồ côi cha mẹ và được nhà chùa đón về nuôi dạy. Ông được đặt pháp danh là Tiểu Huệ, biệt danh là Huệ Tĩnh, bắt đầu chuyên chú vào việc học chữ và học cả nghề thuốc giúp việc chữa bệnh cho dân nghèo trong vùng.

Năm 22 tuổi, ông đậu Thái học sinh dưới triều vua Trần Dụ Tông nhưng không ra làm quan mà ở lại chùa đi tu lấy pháp hiệu là Tuệ Tĩnh. Những ngày đi tu cũng là những ngày ông chuyên học thuốc, làm thuốc, chữa bệnh cứu người.

Không chỉ nghiên cứu y dược chữa bệnh cho người dân, ông còn truyền dạy cho nhân dân cách kiếm các loại cây chữa những bệnh thông thường trồng trong vườn nhà, chùa làng để sử dụng khi cần thiết.

Năm ông 55 tuổi, vua nhà Trần phái Tuệ Tĩnh đi sứ nhà Minh (Trung Quốc). Do có tài năng chữa khỏi bệnh cho Tống Vương Phi (vợ vua Minh), vua Minh phong ông là Thái y-Thiền sư và giữ lại làm việc ở Viện Thái y. Một thời gian sau, ông mất tại Giang Nam, Trung Quốc.

Theo truyền ngôn, lúc lâm chung, thiền sư Tuệ Tĩnh có trăng trối rằng: "Về sau có ai bên nước Nam sang, nhớ cho hài cốt tôi về với". Gần ba trăm năm sau, Tiến sĩ Nguyễn Danh Nho là người cùng làng Nghĩa Phú được nhà vua cử đi sứ Trung Quốc. Khi đi qua mộ Tuệ Tĩnh đã cho người dập bia, về nước thuê thợ khắc bia rồi cho về quê. Tiến sĩ Nguyễn Danh Nho đã cùng dân làng Nghĩa Phú dựng đền thờ Tuệ Tĩnh tại quê nhà để ghi nhớ công lao Đại danh y-Thiền sư đã trọn đời hy sinh vì sự nghiệp cao cả chữa bệnh cứu người.

Thầy thuốc Nhân dân, Giáo sư, Tiến sĩ Trương Việt Bình, Chủ tịch Hội Nam y Việt Nam - người dành cả sự nghiệp nghiên cứu về Đại danh y-Thiền sư Tuệ Tĩnh đã giới thiệu về thân thế, sự nghiệp và giá trị di sản của Đại danh y, đặc biệt là hai tác phẩm “Nam dược thần hiệu” và “Hồng nghĩa giác tư y thư”.

Theo diễn giả,Tuệ Tĩnh là một nhà Y dược học danh tiếng của nước ta, trước tác và sự nghiệp của ông ảnh hưởng rất lớn đến nền y dược học cổ truyền Việt Nam. Biết kết hợp lý luận Đông y với kinh nghiệm dân gian, Tuệ Tĩnh đã xây dựng nền y dược học cổ truyền Việt Nam theo thực tiễn, bệnh tật, khí hậu phong tục tập quán của người Việt Nam, sử dụng nguồn dược liệu phong phú và các phương pháp chữa bệnh của dân tộc Việt Nam với ý thức tự lực tự cường cũng như quan điểm phòng bệnh chủ động tích cực là tập luyện dưỡng sinh, bồi bổ tinh-khí-thần để sức khỏe tốt hơn, tuổi thọ tăng hơn, sống vui và hạnh phúc hơn.

Những tác phẩm nổi tiếng của Tuệ Tĩnh, bên cạnh kiến thức y lý cổ truyền sâu sắc, những kinh nghiệm phong phú về sử dụng thuốc nam, còn có ý nghĩa cực kỳ quan trọng, đó là xây dựng những quan điểm về y học dân tộc mà đến ngày nay vẫn còn nguyên giá trị thời sự của nó. Đó là xây dựng nền y dược học trên tinh thần tự cường dân tộc.

Hiện nay, các tác phẩm của Tuệ Tĩnh đã và đang phát huy tác dụng tốt. Thuốc nam được phát triển, nhất là ở tuyến y tế cơ sở và kể cả ở các chùa. Phương pháp dưỡng sinh theo tinh thần của Tuệ Tĩnh đã trở thành một phương pháp khoa học và được phổ biến rộng rãi ở nhiều cơ sở y tế.

Tại tọa đàm, các chuyên gia đến từ Hội Nam y Việt Nam, Hội Đông y Việt Nam, Hội Quân dân y Việt Nam, Hội Hành nghề y tư nhân Việt Nam đã tập trung chia sẻ về những giá trị của y học cổ truyền; đồng thời trao đổi về việc kế thừa, phát huy tinh thần “Nam dược trị Nam nhân”; vai trò của y học cổ truyền với sự phát triển đất nước trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc và khả năng tham gia sâu hơn vào công tác chăm sóc sức khỏe ban đầu.

Các chuyên gia cũng gợi mở, đề xuất một số giải pháp để y học cổ truyền Việt Nam được gìn giữ, phát huy và hội nhập quốc tế sâu rộng hơn nữa.