Chích Lể Việt Nam: Gìn giữ và lan tỏa tinh hoa Nam y dân tộc

Toàn cảnh lớp học ngắn hạn chia sẻ kinh nghiệm chích lể tại Chi hội Nam Y TP.HCM.

Trải qua nhiều thăng trầm của lịch sử, y học cổ truyền Việt Nam vẫn luôn giữ vị trí quan trọng trong đời sống chăm sóc sức khỏe của người dân. Bên cạnh các phương pháp quen thuộc như dùng thuốc Nam, châm cứu, xoa bóp, bấm huyệt, dưỡng sinh…, chích lể cũng được xem là một phương pháp trị liệu mang dấu ấn riêng của Nam y, được lưu truyền qua nhiều thế hệ.

Theo quan niệm của y học cổ truyền, chích lể là kỹ thuật tác động vào một số huyệt vị hoặc vùng cơ thể có biểu hiện ứ trệ nhằm hỗ trợ khai thông kinh lạc, điều hòa khí huyết. Phương pháp này gắn với nguyên lý “thông thì bất thống, thống thì bất thông”, nghĩa là khi khí huyết được lưu thông thì cơ thể có điều kiện phục hồi trạng thái cân bằng, góp phần cải thiện cảm giác đau nhức, tê mỏi và một số biểu hiện khó chịu thường gặp trong đời sống hằng ngày.

Học viên theo dõi phần hướng dẫn thực hành chích lể trong khuôn khổ lớp học ngắn hạn tại Chi hội Nam Y TP.HCM.

Điểm đặc biệt của chích lể nằm ở sự kết hợp giữa kinh nghiệm dân gian và nguyên lý kinh lạc của y học cổ truyền. Với dụng cụ đơn giản, thao tác không quá phức tạp, chi phí thấp, phương pháp này được nhiều thế hệ thầy thuốc Nam y xem là một kỹ thuật có tính thực hành cao trong hỗ trợ chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Tuy nhiên, để phát huy giá trị một cách đúng đắn, chích lể cần được học tập, hướng dẫn và thực hiện theo nguyên tắc chuyên môn, bảo đảm an toàn, vô khuẩn, đúng chỉ định và phù hợp với từng thể trạng.

Chính sự gần gũi, giản dị nhưng đòi hỏi sự cẩn trọng ấy đã tạo nên nét riêng của chích lể. Người thực hiện không chỉ cần nắm kỹ thuật, mà còn phải có hiểu biết về kinh lạc, huyệt vị, khả năng quan sát cơ thể người bệnh và đặc biệt là ý thức đặt sự an toàn lên hàng đầu. Vì vậy, việc bảo tồn và truyền dạy chích lể không chỉ là lưu giữ một kỹ thuật trị liệu, mà còn là quá trình gìn giữ tri thức, kinh nghiệm và y đức của người làm nghề thuốc.

Hành trình phát triển của chích lể Việt Nam là sự tiếp nối âm thầm nhưng bền bỉ của nhiều thế hệ thầy thuốc dành trọn tâm huyết cho Nam y. Từ những nền tảng được Lương y Nguyễn Oắng dày công đúc kết, ngọn lửa nghề tiếp tục được trao truyền cho Lương y Nam Thanh Phan Quốc Sử – người được biết đến với công trình “Chích Lể Toàn Khoa”, góp phần lưu giữ và hệ thống hóa nhiều kinh nghiệm quý trong thực hành chích lể.

Năm 2000, thầy Nguyễn Châu Ngọc có cơ duyên theo học phương pháp chích lể với Lương y Phan Quốc Sử. Từ đó, thầy dành nhiều năm nghiên cứu, thực hành và ứng dụng phương pháp này trong chăm sóc sức khỏe theo y học cổ truyền. Với tâm niệm gìn giữ vốn quý của cha ông, thầy Nguyễn Châu Ngọc không chỉ chú trọng thực hành chuyên môn mà còn dành nhiều tâm huyết cho việc chia sẻ, hướng dẫn và lan tỏa bộ môn chích lể đến những người yêu mến Nam y.

Thầy Nguyễn Châu Ngọc thị phạm kỹ thuật chích lể cho học viên.

Hiện nay, tại Chi hội Nam Y TP.HCM và Thanh Tâm Đường, các hoạt động sinh hoạt chuyên môn, hướng dẫn thực hành và trao đổi kinh nghiệm về chích lể được tổ chức nhằm tạo môi trường học tập, kết nối cho những người quan tâm đến y học cổ truyền. Đây cũng là nơi góp phần lưu giữ tư liệu, chia sẻ kiến thức và tạo nền tảng để phương pháp chích lể được tiếp cận một cách bài bản, cẩn trọng và có trách nhiệm hơn.

Là Phó Chủ tịch Chi hội Nam Y TP.HCM, thầy Nguyễn Châu Ngọc được nhiều học viên biết đến không chỉ bởi kinh nghiệm hơn 20 năm gắn bó với bộ môn chích lể, mà còn bởi tinh thần tận tâm trong truyền nghề. Với thầy, người học chích lể trước hết phải có sự nghiêm túc, lòng kiên trì và ý thức đặt sức khỏe của người bệnh lên hàng đầu. Kỹ thuật có thể được rèn luyện qua thời gian, nhưng y đức, sự thận trọng và tinh thần trách nhiệm luôn là nền tảng quan trọng nhất của người làm nghề.

Tâm nguyện của thầy là góp phần đào tạo những người kế thừa Nam y có tâm, có nghề, hiểu đúng giá trị của chích lể và biết ứng dụng phương pháp này một cách cẩn trọng, trách nhiệm trong chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Không gian sinh hoạt tại Chi hội Nam Y TP.HCM và Thanh Tâm Đường vì thế không chỉ là nơi truyền đạt kỹ thuật, mà còn là nơi khơi dậy tình yêu với Nam y, niềm tự hào về tri thức dân tộc và trách nhiệm tiếp nối những giá trị mà các thế hệ thầy thuốc đi trước để lại.

Trong bối cảnh nhu cầu chăm sóc sức khỏe bằng các phương pháp y học cổ truyền ngày càng được cộng đồng quan tâm, việc bảo tồn chích lể theo hướng bài bản, an toàn và có trách nhiệm mang ý nghĩa thiết thực. Những hoạt động đang được triển khai tại Chi hội Nam Y TP.HCM và Thanh Tâm Đường không chỉ góp phần gìn giữ một phương pháp trị liệu truyền thống, mà còn tạo điều kiện để người học tiếp cận Nam y bằng tinh thần nghiêm túc, chuẩn mực và nhân văn.

Thạc sĩ, Lương y Nguyễn Thành Nghiệp – Phó Chủ tịch Hội Nam y Việt Nam, Chủ tịch Chi hội Nam y TP.HCM chụp ảnh lưu niệm cùng Thầy Nguyễn Châu Ngọc và các học viên sau buổi sinh hoạt chuyên môn về chích lể.

Hành trình gìn giữ chích lể Việt Nam vì thế là hành trình của tâm huyết, trách nhiệm và niềm tin vào giá trị y học dân tộc. Với sự dẫn dắt của thầy Nguyễn Châu Ngọc cùng những hoạt động chuyên môn tại Chi hội Nam Y TP.HCM và Thanh Tâm Đường, phương pháp chích lể đang tiếp tục được trao truyền, lan tỏa và phát huy trong đời sống hôm nay, góp phần làm phong phú thêm kho tàng Nam y Việt Nam.

Thông tin liên hệ:

Chi hội Nam Y TP.HCM: 906 – 908 An Dương Vương, phường Phú Lâm, TP.HCM.

Thanh Tâm Đường: 177 đường số 9, phường Thông Tây Hội, TP.HCM.

Điện thoại liên hệ ghi danh lớp chích lể: 0962.89.11.86.