Công dụng và các bài thuốc chữa bệnh từ cây cam xũng

Đặc điểm của cây cam xũng

Cây cam xũng còn có nhiều tên gọi khác như lưỡi cọp, đơn lưỡi cọp, đơn lưỡi hổ, lưỡi hùm. Cây có tên khoa học là sauropus rostratus miq, thuộc họ thầu dầu.

Cây cam xũng có hình dáng nhỏ, cao từ 15 - 30cm, thân tròn có nhiều đốt. Lá cây có hình mác, đầu lá tròn, mặt trên có những vằn ngang màu trắng xám giống như lưỡi con hổ. Hoa màu đỏ có kích thích nhỏ, mọc tụ trên thân cây. Hoa và quả thường mọc từ tháng 4 đến tháng 11.

Cây cam xũng thường mọc hoang dại ở khu vực rừng núi, nó còn được trồng làm cảnh do có dáng đẹp, vằn ở lá, và xanh tươi quanh năm. Lá cây được thu hái về phơi hoặc sấy khô. Rễ cây rửa sạch, thái mỏng, phơi hoặc sấy khô.

Công dụng và các bài thuốc chữa bệnh từ cây cam xũng

Công dụng của cây cam xũng

Bộ phận được thu hái để làm dược liệu của cam xũng là lá cây và rễ cây. Trong đó, lá cây được dùng nhiều hơn cả. Lá cam xũng có thể được thu hái quanh năm vì lá cây lúc nào cũng xanh tốt.

Sau khi thu hái, người ta mang lá về rửa sạch, phơi nắng hoặc sấy khô. Với rễ cây, người ta đào về rửa nhiều lần cho sạch đất cát. Rễ sẽ được thái ra, mang phơi khô hoặc sấy. Cả lá và rễ cây khô được bảo quản ở nơi kín đáo, tránh ẩm để có thể dùng dần.

Như đã nói ở trên, ngoài trồng làm cảnh, cam xũng còn được trồng làm dược liệu. Từ xa xưa, dược liệu này không những có độ an toàn cao mà còn có thể hỗ trợ điều trị nhiều chứng bệnh khác nhau như: Phù nề, ho, dị ứng, nôn, tiêu chảy, đau vú,… Y học hiện đại khám phá ra nhiều thành phần có khả năng chống viêm và chống oxy hóa tuyệt vời từ loài thực vật này như: Axit cinnamic, flavonoid, dẫn xuất hexose, monoterpenes, dẫn xuất pyrrole.

Công dụng của cây cam xũng

Cách sử dụng cây cam xũng trong y học cổ truyền

Các bài thuốc từ cây cam xũng áp dụng trong điều trị bệnh gồm:

Bài thuốc dân gian chữa phù nề: Chuẩn bị 15g lá cam xũng tươi hoặc 10g lá khô. Lá thuốc được mang rửa sạch, sắc cùng 500ml nước. Sắc đến khi nước thuốc cô lại còn khoảng 300ml thì dừng. Nước thuốc bạn chia thành 2 phần, uống 2 lần trong ngày.

Bài thuốc trị tiêu chảy trong Đông y, trị kiết lỵ, sưng vú: Dùng 15 - 20g lá cam xũng tươi, sắc cùng 500ml nước đến khi cô lại còn khoảng 200ml, chia thành 3 lần uống trong ngày.

Bài thuốc trị viêm họng, ho hoặc ho ra máu từ cây cam xũng: Lấy 15g lá cam xũng khô sắc cùng 800ml nước đến khi nước thuốc cô lại còn một nửa, chia thành 2 - 3 phần uống trong ngày. Để chữa những chứng bệnh này, bạn cũng có thể dùng bài thuốc thứ hai: Lấy 25g lá cam xũng tươi rửa sạch, thái nhỏ mang nấu canh cùng thịt heo nạc. Loại canh này ăn hàng ngày đến khi bệnh khỏi hẳn mới ngừng.

Bài thuốc hỗ trợ điều trị bệnh hở van tim: Nếu bệnh nhân là nữ giới, bạn dùng 9 lá cam xũng tươi, nếu bệnh nhân là nam giới, bạn dùng 7 lá. Bạn mua một quả tim lợn, sơ chế sạch sẽ, khứa quả tim theo chiều dọc để thông với lỗ bên trong tim. Dùng lá cam xũng đã rửa sạch, nhét vào trong quả tim lại. Mang tim lợn hầm chín, sau đó ăn cả nước lẫn cái. Ăn món ăn này liên tục trong 10 ngày các triệu chứng bệnh sẽ giảm.

Bài thuốc chữa dị ứng nổi mề đay, trẻ em bị phù nề: Dùng khoảng 15g lá, 15g hoa sắc thành nước thuốc để uống đến khi khỏi bệnh.

Bài thuốc chữa ho khan: Dùng 15g lá cam xũng tươi nấu với thịt heo để ăn hoặc dùng 8 lá cam xũng tươi nấu cùng nước và 7 quả chà là lấy nước thuốc uống.

Bài thuốc chữa hen phế quản, viêm phế quản cấp: Dùng 15g lá cam xũng tươi hoặc khô sắc nước uống đến khi khỏi bệnh.

Cách sử dụng cây cam xũng trong y học cổ truyền

Lưu ý khi sử dụng cây cam xũng

Mặc dù cây cam xũng mang lại nhiều lợi ích sức khỏe, nhưng cần lưu ý một số điều sau:

Tham khảo ý kiến bác sĩ: Trước khi sử dụng cây cam xũng cho mục đích điều trị, bạn nên tham khảo ý kiến bác sĩ, đặc biệt nếu bạn đang sử dụng thuốc khác.

Kiểm tra dị ứng: Một số người có thể bị dị ứng với các thành phần trong cây cam xũng. Hãy thử nghiệm trên một vùng da nhỏ trước khi sử dụng rộng rãi.

Không lạm dụng: Sử dụng cây cam xũng với liều lượng hợp lý để tránh tác dụng phụ không mong muốn.

Cây cam xũng không chỉ là một loại trái cây ngon mà còn là một vị thuốc quý trong y học cổ truyền với nhiều công dụng nổi bật. Từ việc tăng cường hệ miễn dịch, hỗ trợ tiêu hóa đến giảm căng thẳng, cây cam xũng xứng đáng được biết đến và áp dụng trong cuộc sống hàng ngày. Hãy tìm hiểu và sử dụng cây cam xũng một cách hợp lý để tận dụng tối đa những lợi ích mà nó mang lại cho sức khỏe của bạn.