Cây rau dệu: Công dụng, cách dùng trị bệnh theo y học cổ truyền
Đặc điểm của cây rau dệu
Rau dệu thuộc loại cây thân thảo, bò sát trên mặt đất với chiều dài từ 40-60cm. Thân cây phân chia thành nhiều nhánh nhỏ, ở mỗi khớp phân nhánh thường có các rễ phụ, nếu mọc dưới tán lá cây khác thường có màu tím hoặc tím nhạt. Rễ cây rau dệu mọc cạn và có nhiều cấp bậc khác nhau.
Lá rau dệu thường mọc đối xứng, phiến lá đơn, có hoặc không cuống. Phiến lá có hình mũi mác nhọn, hơi nhám, chiều dài 4-6 cm và rộng 1-2 cm.
Hoa cây rau dệu màu trắng, thường mọc ở nách lá thành chùm, lưỡng tính, gồm 1 gân và không có cuống. Hoa loại cây này thường nở rộ vào tháng 11-12, sau đó kết quả vào tháng 6 đến tháng 1 năm sau. Quả của cây rau dệu thuộc dạng quả bế, dạng thấu kính hoặc hình tim ngược và trong mỗi quả sẽ chứa một hạt có màu nâu.
Về mặt phân bố, cây rau dệu phổ biến khắp thế giới, trong đó tập trung nhiều ở các quốc gia Đông Nam Á như Lào, Campuchia, Việt Nam, Indonesia cũng như các tỉnh miền nam Trung Quốc. Ở Việt Nam, rau dệu mọc phổ biến ở các vùng đất hoang, ẩm ướt và khu vực có nhiều ao hồ.
Bộ phận dùng làm thuốc là toàn bộ cây rau dệu và người dân có thể thu hái suốt năm. Rau dệu có thể dưới dạng dược liệu phơi khô và bảo quản dễ dàng ở nhiệt độ phòng
Rau dệu bao gồm các thành phần hóa học như sau:
- Nước: 80.3%;
- Glucid 1.9%;
- Phosphor 22 mg/dL;
- Cellulose 2.1%;
- Calcium 98 mg/dL;
- Caroten 5.1 mg/dL;
- Sắt 12 mg/dL;
- Vitamin C 77.7%;
- Protid 4.5%.
![]() |
| Cây rau dệu: Công dụng, cách dùng trị bệnh theo y học cổ truyền |
Công dụng của cây rau dệu
Ngăn ngừa ung thư: Tác dụng của rau dệu có khả năng loại bỏ độc tố và ngăn ngừa tế bào ung thư. Nó còn có khả năng tiêu diệt vi khuẩn và chữa lành vết thương.
Giúp mọc tóc, giảm nhiệt: Công dụng của của cây rau dệu là cải thiện sức khỏe của mái tóc, đồng thời giúp cơ thể hạ nhiệt.
Lợi tiểu: Thử nghiệm trên chuột cống cho thấy nước ép rau rệu mang đến hiệu quả lợi tiểu đáng kể.
Hạ thân nhiệt: Sử dụng cao khô được chiết xuất từ cây rau dệu với liều lượng vừa phải có thể làm giảm thân nhiệt một cách hiệu quả.
Chống viêm, kháng khuẩn: Rau dệu chứa các thành phần có khả năng ngăn ngừa và ức chế sự phát triển của salmonella typhimurium, mang lại hiệu quả kháng khuẩn, chống viêm đáng kinh ngạc.
Trị quáng gà: Một công dụng tuyệt với khác của rau dệu chính là giúp cải thiện thị lực. Những người bị bệnh quáng gà nếu ăn hoa của rau này liên tục sẽ thấy thị lực cải thiện rõ rệt.
Ngoài ra, rau còn giúp tăng cường các dây thần kinh mắt, khiến cơ mắt khỏe.
Giúp ngủ ngon: Thành phần trong cây rau giúp điều chỉnh hệ thống thần kinh trung ương, cải thiện bộ nhớ và giúp não thư giãn.
Điều trị bệnh da liễu: Đây là loại rau được sử dụng để điều trị mụn nhọt, ghẻ lở, và nhiều vấn đề về da khác.
Hỗ trợ tiêu hoá: Sản phẩm từ rau dệu có thể giúp ăn ngon và tiêu hóa dễ dàng.
Cải thiện tình trạng sức khỏe: Cây rau dệu còn giúp trị các vấn đề về đường tiêu hóa, tắc nghẽn mạn tính của gan, viêm gan, viêm phế quản. Ngoài ra, rau dệu còn có tác dụng chữa bệnh viêm bể thận cấp và mãn tính, viêm bàng quang, cầm máu, đau đầu, chóng mặt…
Các hoạt chất chứa trong rau dệu có tác dụng ngăn chặn và ức chế sự phát triển của chủng vi trùng salmonella typhimurium. Đồng thời, thảo dược này còn giúp kìm chế sự hình thành của chất của chất gây ung thư từ môi trường nitrosodiethanolamine.
Chữa vô sinh: Cây rau dệu nếu được bổ sung vào thực đơn ăn uống thường xuyên, có khả năng chữa khỏi bệnh lậu và vô sinh nam giới. Ngoài ra, rau còn cung cấp năng lượng cho người bệnh tiểu đường và giúp duy trì mức đường trong máu ổn định.
![]() |
| Công dụng của cây rau dệu |
Bài thuốc thông dụng từ cây rau dệu
Hỗ trợ mọc tóc: Lấy một lượng chiết xuất rau dệu đem trộn với một lượng dầu mè tương đương, thêm 20g cam thảo, hoa súng và hạt thì là. Sau đó, đem hỗn hợp này xay với sữa bò rồi đun sôi lửa nhỏ. Lọc lại hỗn hợp này rồi bôi lên tóc 4 ngày một lần trước khi gội đầu. Kết quả cho thấy tóc mọc nhanh, giải nhiệt cơ thể, hạ sốt, giảm đau…
Viêm da có mủ, mẩn ngứa, nấm: Nếu bạn đang gặp phải tình trạng viêm da có mủ, mẩn ngứa, nấm, bạn có thể sử dụng cây rau dệu tươi đem giã lấy bã đắp lên vết thương và phần nước dùng để uống.
Hoặc bạn có thể sắc đặc cây rau dệu khô làm thuốc uống trong ngày. Với liệu trình này bạn nên đắp và sử dụng liên tục từ 5 - 7 ngày.
Trị hắc lào, ghẻ lở: Dùng 80g rau dệu nấu nước tắm sẽ giúp giảm thiểu tình trạng ngứa, lở loét và khó chịu do hắc lào, ghẻ lở gây ra.
Chữa ban sởi: Tác dụng của rau dệu giúp thúc đẩy sởi mọc nhanh, hạn chế các biến chứng do bệnh này gây ra. Do đó, bạn có thể sử dụng loại dược liệu này đem nấu canh với cá diếc hoặc dùng phần nước này nấu cháo.
Ngoài ra, bạn cũng có thể kết hợp cây rau dệu với rau kinh giới hoặc tía tô, sau đó đem nấu chín, dùng để ăn cái và uống nước đều được.
Trị sốt do siêu vi gây cảm cúm: Đun 100g lá rau dệu tươi và 100g lá tre với khoảng 1 lít nước rồi uống đều đặn mỗi ngày đến khi hạ sốt.
Điều trị ho ra máu: Bạn giã rau dệu tươi lấy nước sau đó thêm ít muối rồi chưng để uống.
Chữa bệnh trĩ và bệnh tiểu buốt: Những người mắc bệnh trĩ có thể nấu món súp rau dệu với tỏi và hạt tiêu để chấm dứt bệnh. Ngoài ra, bạn có thể dùng 25mg chiết xuất rau dệu trộn với lượng chiết xuất cà rốt tương đương để giúp trị bệnh trĩ.
Điều trị viêm đường tiết niệu: Mang 100g rau dệu, 50g cam thảo đất, 50g rau má và 20g diếp cá đi sắc với nước rồi uống để cải thiện tình trạng viêm đường tiết niệu.
Trị chứng tiểu không tự chủ, tiểu khó: Dùng rau dệu tươi 80g, cả cây. Sau khi rửa sạch, cho các vị thuốc vào ấm sắc uống như trà.
Chữa bệnh kiết lỵ: Đun sôi 30g Rau dệu và ăn.
Trị táo bón: Mỗi thứ 30g cải đắng biển, rau dệu và lá mơ lông, thêm nước vào nấu chín.
Chữa bệnh vàng da: Đun sôi 20ml chiết xuất rau với đường nâu, sữa bò rồi uống trong một thời gian nhất định sẽ giúp chữa bệnh vàng da. Cây rau dệu cũng có thể kết hợp với một số loại dược phẩm khác chữa viêm gan, cảm lạnh và hen suyễn.
Trị đau răng: Dùng rau dệu sắc chung địa cốt bì và ngọn cỏ bồ để cải thiện và khắc phục tình trạng đau răng.
Hỗ trợ điều trị viêm gan gây vàng da: Bạn dùng 100g rau dệu, 10g củ nghệ, 50g cỏ mực và 50g cây chó đẻ mang đi sắc lấy nước để uống.
Trị mụn nhọt: Sau khi rửa sạch nắm lá rau dệu tươi, đem giã nát rồi trộn với lòng trắng trứng gà. Trước khi đắp hỗn hợp này lên phải vệ sinh thật kỹ vùng bị mụn. Cuối cùng rửa lại với nước ấm sau khoảng 20 - 30 phút bạn nhé.
Trị nhọt độc: Trộn lá rau dệu đã giã nát với mật ong, đắp lên nốt mụn nhọt, mỗi ngày tầm 2 - 3 lần đến khi mụn xẹp hoặc vỡ ra.
Điều trị giời leo: Lấy cây tươi giã nát, gạo nếp giã nát, hai thứ trộn đều đắp vào vùng da bị dời leo. Mỗi ngày 1 lần, làm khoảng 3 lần là khỏi hẳn.
![]() |
| Bài thuốc thông dụng từ cây rau dệu |
Lưu ý: Cây rau dệu từ lâu đã được người dân sử dụng làm thuốc chữa bệnh. Tuy nhiên, để giảm thiểu những rủi ro trong quá trình sử dụng, bạn nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc thầy thuốc về liều dùng cũng như cách sử dụng đúng.
Rau dệu là "thần dược" dân gian dễ tìm, rẻ tiền nhưng mang lại lợi ích đa dạng: từ giải nhiệt đến hỗ trợ xương khớp. Tuy nhiên, cần sử dụng đúng cách và kiên trì để đạt hiệu quả. Đừng quên tham khảo ý kiến bác sĩ nếu có bệnh nền!
Tin liên quan
Ban hành phác đồ điều trị 16 bệnh phổ biến: Kết hợp tinh hoa y học cổ truyền và hiện đại
14:45 | 21/01/2026 Y học cổ truyền
Ứng dụng của thuốc quy tỳ nghi hưng long trong chăm sóc sức khỏe bảo vệ não bộ cho trẻ rối loạn phổ tự kỷ (asd) và tăng động giảm chú ý (adhd)
11:54 | 21/01/2026 Bài báo Khoa học
Nâng tầm giá trị dược liệu Việt Nam
08:15 | 13/01/2026 Y học cổ truyền
Cùng chuyên mục
Sơn tra - Dược liệu dân dã hỗ trợ tiêu hóa và khí huyết
10:18 | 30/01/2026 Y học cổ truyền
Thuyền thoái (xác ve sầu) – Dược liệu tán phong nhiệt, tiêu viêm, hỗ trợ trị ho khàn tiếng và bệnh ngoài da
12:14 | 28/01/2026 Thông tin đa chiều
Huyết kiệt – dược liệu giúp hoạt huyết, cầm máu, giúp vết thương nhanh lên da non
12:13 | 28/01/2026 Thông tin đa chiều
Gai dầu (cần sa) trong y học cổ truyền: Ranh giới mong manh giữa vị thuốc và hiểm họa
12:12 | 28/01/2026 Thông tin đa chiều
Hồi đầu thảo – dược liệu cổ truyền hỗ trợ điều hòa kinh nguyệt, giảm đau dạ dày
22:46 | 24/01/2026 Thông tin đa chiều
Dế – “vị thuốc” dân gian trong Đông y: Công dụng, cách dùng và những lưu ý an toàn
13:17 | 20/01/2026 Thông tin đa chiều
Các tin khác
Xịt xoang Triệu Minh – Bài thuốc từ tình thương và trí tuệ
13:16 | 20/01/2026 Thông tin đa chiều
Cát sâm – “Sâm nam” mộc mạc và giá trị bền vững trong y học cổ truyền
13:16 | 20/01/2026 Thông tin đa chiều
Cây nắp ấm – Từ loài cây bắt mồi đến vị thuốc Đông y quen thuộc
13:16 | 20/01/2026 Thông tin đa chiều
Cây đuôi công – Dược liệu cổ truyền hỗ trợ điều trị đau nhức, bong gân
13:55 | 16/01/2026 Thông tin đa chiều
Cao ban long – Dược liệu quý cổ truyền, dùng đúng cách để phát huy giá trị bồi bổ
13:54 | 16/01/2026 Thông tin đa chiều
Màng tang – Dược liệu giàu tinh dầu, hỗ trợ tiêu hóa và giảm đau
13:54 | 16/01/2026 Thông tin đa chiều
Ý dĩ: Từ bài thuốc dân gian đến những lưu ý khoa học cho người dùng
07:35 | 15/01/2026 Thông tin đa chiều
Cây gai cua – Dược liệu dân gian được dùng ở nhiều nước nhưng tiềm ẩn độc tính
07:35 | 15/01/2026 Thông tin đa chiều
Cà cuống – Côn trùng dân dã trở thành đặc sản ẩm thực và vị thuốc trong Đông y
07:35 | 15/01/2026 Thông tin đa chiều
Nông sản trong y học cổ truyền: Thực phẩm cũng là vị thuốc
11:18 | 14/01/2026 Thông tin đa chiều
Gala Chào xuân 2026 - “Tinh hoa Thương hiệu Việt” lần thứ II: Diễn đàn kết nối tri thức và tôn vinh thương hiệu Việt
25-01-2026 13:07 Hoạt động hội
Chi hội Nam y tỉnh An Giang khám bệnh, phát thuốc miễn phí cho 200 người dân xã Thường Phước
17-01-2026 21:37 Tin tức
Chi hội Nam y tỉnh An Giang tổng kết hoạt động năm 2025, đề ra mục tiêu phát triển vững mạnh trong năm 2026
05-01-2026 09:00 Tin tức
Hội Nam y Việt Nam: Dấu ấn hoạt động năm 2025 và mục tiêu trọng tâm năm 2026
27-12-2025 19:00 Hoạt động hội
Viện Nghiên cứu Y Dược học Tuệ Tĩnh: Trang trọng Lễ kỷ niệm 5 năm thành lập và Hội thảo khoa học Kế thừa di sản Đại Danh y Tuệ Tĩnh
21-12-2025 21:05 Hoạt động hội




